IV SA/Po 828/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie NSA Paweł Miładowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant ref.staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego; uchyla zaskarżoną decyzję /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski IV SA/Po 828/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].04.2004 r. nr [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. B. odmówił S. Ł. przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu organ podniósł, że 3-osobowa rodzina posiada stałe źródło dochodu tj. emeryturę rodziców, której wysokości nie ujawniono. S. Ł. jest właścicielem samochodu osobowego. Koszty utrzymania mieszkania, samochodu i inne wydatki związane z prowadzeniem domu, leczeniem, wyżywieniem ponoszą rodzice. Rodzina funkcjonuje w środowisku bez zastrzeżeń. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. S. Ł. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że jest całkowicie niezdolny do pracy i że rodzice pomagają mu w pokryciu kosztów utrzymania. Nie mając żadnych dochodów jest dla nich ciężarem i znacznie obniża ich skromny poziom życia. Decyzją z dnia [...].06.2004 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 17 pkt 1, art. 104, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 kpa oraz art. 149 i art. 150 ustawy o pomocy społecznej, art. 50 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 160 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej z dniem 1.05.2004 r. straciła w całości moc ustawa z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej. Przepisy przejściowe nowej ustawy – art. 149 i art. 150 nie przewidują możliwości rozpatrzenia przez organ odwoławczy pisma odwoławczego dotyczącego zasiłku stałego wyrównawczego wniesionego przez stronę postępowania przed dniem 1.05.2004 r. W tym stanie zasadne było uznanie postępowania organu I instancji w tej sprawie za bezprzedmiotowe. W dniu [...].06.2004 r. S. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ orzeczenie to pozbawia go środków do życia a jest osobą niepracującą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Przepis 149 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004 r. stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8. W ocenie Sądu decyzja organu II instancji jest nieprawidłowa albowiem niesłusznie przyjęto, że wejście w życie w dniu 1.05.2004 r. ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej uczyniło postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i w związku z tym należało je umorzyć. Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie Skarżącego. Przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej jest przepisem materialno – prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc. Zasadne jest powołanie się na uzasadnienie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.03.2005 r., który stwierdził że "wygaśnięcie decyzji nie powoduje "uznania za niebyłe" tego, co wydarzyło się od momentu wydania decyzji do 1.05.2004 r.... Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje (od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusza podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Tak jest w wypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych (przyznających świadczenia). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny". (wyrok TK z dnia 8.08.2005 r., P 15/04, OTK – A 2005/3/21). Organ II instancji winien zbadać zgodność z prawem decyzji wydanej przez GOPS w dniu [...].04.2004 r. albowiem to orzeczenie zapadło jeszcze przed dniem 1.05.2004 r. Zdaniem sądu skarżący ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy a organ winien wydać merytoryczną decyzję. Zdaniem Sądu sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postępowanie przed organem II instancji stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 105 § 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją uchylić. /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski KB/