IV SA/Po 828/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-06-07
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy poprzedni wniosek został prawomocnie rozstrzygnięty odmownie z powodu nieprzedstawienia wymaganych dokumentów, może być uznane za nadużycie prawa i skutkować umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że ponowne złożenie wniosku z tą samą, nieudokumentowaną argumentacją, stanowi świadome uchylanie się od obowiązku przedstawienia rzetelnych danych o stanie majątkowym i finansowym. Taka postawa nosi znamiona nadużycia prawa i obejścia przepisów, co czyni zbędnym dalsze postępowanie wyjaśniające.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek ten został złożony po tym, jak poprzedni, podobny wniosek został prawomocnie odrzucony z powodu nieprzedstawienia przez stowarzyszenie aktualnego wykazu członków oraz wykazu ponoszonych wydatków. Stowarzyszenie nadal nie przedstawiło wymaganej dokumentacji, powołując się na ogólnikową argumentację o braku środków.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Poznań dnia 7 czerwca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy
Na wstępie wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu Stowarzyszenie [...] już występowało z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W kwestii powyższego żądania wypowiadał się referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który rozpoznając sprzeciw od odmownego postanowienia referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 22 marca 2016r. utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazywał, że Wnioskodawca pomimo wezwania nie dołączył do akt sprawy aktualnego wykazu członków Stowarzyszenia, jak również aktualnego wykazu ponoszonych wydatków. Nadto Sąd podzielił stanowisko, że w sytuacji w której nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zgromadzenie odpowiednich środków finansowych, przyjąć należy, że organizacja sama pozbawia się zdobycia środków finansowych na prowadzenie działań statutowych, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej. Nie może być tak, że prawo pomocy zostanie przyznane Stowarzyszeniu, co do którego nie wiadomo ile osób zrzesza, jakie ma dochody i jakie ponosi wydatki. Nie może być i tak, że prawo pomocy zostanie przyznane Stowarzyszeniu, które rezygnuje z gromadzenia środków finansowych.
W powyższym stanie rzeczy, Stowarzyszenie [...] w terminie otwartym do złożenia zażaleń od wydanych w dniu 22 maja 2016r. postanowień Sądu w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 marca 2016r. i odmowy sprostowania postanowienia z dnia 22 marca 2016r., kolejny raz wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W formularzu, skarżący podobnie jak w poprzednim wniosku podał, że nie posiada konta bankowego i nie ma żadnego majątku ani środków finansowych, a jako organizacja non profit źródło jego finansowanie pochodzi ze składek, które nie są obowiązkowe.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że pomimo przywołanej treści orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie poprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie Sąd wskazał na okoliczność uchylenia się przez wnioskodawcę od nałożonego obowiązku przedstawiania aktualnego wykazu członków Stowarzyszenia, jak również aktualnego wykazu ponoszonych wydatków, Wnioskodawca składając obecnie rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił dokumentacji, którą miał obowiązek przedłożyć w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji zawartych w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie (k. 27 akt sądowych).
Skoro w tym stanie rzeczy skarżące stowarzyszenie ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku m.in. zdolności do uiszczenia kosztów sądowych, to taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W kontekście wezwania o uzupełnienie informacji związanych z sytuacją majątkową i finansowa skierowanego do Wnioskodawcy w dniu 12 stycznia 2016r., złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy z tożsamą argumentacją, co wniosek o prawo mocy już prawomocnie rozstrzygnięty, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o swym stanie majątkowym. Wnioskodawca ma bowiem pełną świadomość zasad regulujących wpadkowe postępowanie w przedmiocie prawa pomocy i informacji, które musi ujawnić w postępowaniu dotyczącym złożonego przez siebie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tych okolicznościach sprawy, wbrew oczekiwaniom Skarżącego, zbędne jest prowadzenie powstępowania wyjaśniającego, a tym samym zbędne jest ponowne uruchamianie trybu z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.).
Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym wnioskiem, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez skarżące stowarzyszenie z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej.
Wyjaśnić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, ze spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 16 lutego 2016r.
Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło