IV SA/Po 828/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-08-09
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, oparte na tych samych podstawach co wniosek już prawomocnie rozstrzygnięty, może być uznane za nadużycie prawa?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z tą samą argumentacją, co wniosek już prawomocnie rozstrzygnięty, nosi znamiona nadużycia prawa. Brak było podstaw do ponownego wzywania strony do uzupełnienia wniosku, gdyż nie ujawniono pogorszenia sytuacji majątkowej stowarzyszenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został odrzucony z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów dotyczących członków, dochodów i wydatków. Po ponownym złożeniu wniosku z podobną argumentacją, referendarz sądowy umorzył postępowanie. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw, twierdząc, że sąd nie zbadał jego aktualnego stanu majątkowego. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia [...] od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 828/15 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 828/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2016 r. odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wnioskodawca pomimo wezwania nie dołączył do akt sprawy aktualnego wykazu członków Stowarzyszenia, jak również aktualnego wykazu ponoszonych wydatków. Nadto Sąd podzielił stanowisko, że w sytuacji w której nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zgromadzenie odpowiednich środków finansowych, przyjąć należy, że organizacja sama pozbawia się zdobycia środków finansowych na prowadzenie działań statutowych, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej. Nie może być tak, że prawo pomocy zostanie przyznane Stowarzyszeniu, co do którego nie wiadomo ile osób zrzesza, jakie ma dochody i jakie ponosi wydatki. Nie może być i tak, że prawo pomocy zostanie przyznane Stowarzyszeniu, które rezygnuje z gromadzenia środków finansowych.
Postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 22 marca 2016 r.
W dniu 20 maja 2016 r. skarżący złożył ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W formularzu, skarżący podobnie jak w poprzednim wniosku podał, że nie posiada konta bankowego i nie ma żadnego majątku ani środków finansowych, a jako organizacja non profit źródło jego finansowanie pochodzi ze składek, które nie są obowiązkowe.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2016 r., umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący wskazując, że Sąd nie zbadał aktualnego stanu formalno-prawnego i materialnego Stowarzyszenia, stwierdzając, że "zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego". W ocenie wnoszącego sprzeciw powyższe stwierdzenie stanowi naruszenie prawa, w sytuacji błędu zawartego w postanowieniu z dnia 22 marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przed rozpoznaniem niniejszej sprawy wskazać należy, iż wniosek strony o przyznanie prawa pomocy był już przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Jak wskazano wyżej postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 828/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2016 r. odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskodawca pomimo wezwania nie dołączył do akt sprawy aktualnego wykazu członków Stowarzyszenia, jak również aktualnego wykazu ponoszonych wydatków. Nadto Sąd podzielił stanowisko, że w sytuacji w której nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zgromadzenie odpowiednich środków finansowych, przyjąć należy, że organizacja sama pozbawia się zdobycia środków finansowych na prowadzenie działań statutowych, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej. Nie może być tak, że prawo pomocy zostanie przyznane Stowarzyszeniu, co do którego nie wiadomo ile osób zrzesza, jakie ma dochody i jakie ponosi wydatki. Nie może być i tak, że prawo pomocy zostanie przyznane Stowarzyszeniu, które rezygnuje z gromadzenia środków finansowych.
Składając ponownie wniosek stowarzyszenie powołało się tak jak i w poprzednim wniosku na brak majątku oraz okoliczność, iż jakiekolwiek fundusze pochodzą z dobrowolnych składek członkowskich.
Mając powyższe na uwadze Sąd podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu referendarza sądowego, iż złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy z tożsamą argumentacją, co wniosek o prawo mocy już prawomocnie rozstrzygnięty, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o swym stanie majątkowym. Jak zasadnie wskazano wnioskodawca miał pełną świadomość zasad regulujących wpadkowe postępowanie w przedmiocie prawa pomocy i informacji, które musi ujawnić w postępowaniu dotyczącym złożonego przez siebie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów, wbrew twierdzeniom strony, nie było konieczności ponownego wzywania strony do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy.
Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym wnioskiem, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez skarżące stowarzyszenie z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej.
Wyjaśnić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy.
W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło