IV SA/Po 828/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-15

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien odrzucić zażalenie, jeśli skarżący nie uiścił wymaganego wpisu sądowego pomimo wezwania, a jego ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy opiera się na tych samych podstawach co wcześniejsza odmowa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzuca zażalenie, gdy skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego pomimo wezwania, a jego ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, oparty na tych samych podstawach co wcześniejsza prawomocna odmowa, nie może prowadzić do zmiany stanowiska sądu. Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy umarza się, gdy strona powtórnie wnosi o jego przyznanie po prawomocnej odmowie, a nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających zmianę decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie odmawiające sprostowania innego postanowienia sądu. Sąd wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, pod rygorem jego odrzucenia. Skarżący nie uiścił wpisu, a jego zażalenie na postanowienie odmawiające sprostowania zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący ponownie nie uiścił należności i wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powołując się na brak środków finansowych. Sąd rozpoznał zażalenie i wniosek o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono zażalenie na postanowienie z dnia 10 maja 2016 r. o odmowie sprostowania postanowienia z dnia 22 marca 2016 r. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia S. R. na postanowienie z dnia [...] maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Po [...] o odmowie sprostowania postanowienia z dnia 22 marca 2016 r. w sprawie ze skargi S. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: 1. odrzucić zażalenie na postanowienie z dnia 10 maja 2016 r. o odmowie sprostowania postanowienia z dnia 22 marca 2016 r. 2. umorzyć postepowanie w przedmiocie prawa pomocy Zarządzeniem z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po [...] Przewodniczący Wydziału IV tut. Sądu, wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia z dnia 6 czerwca 2016 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2016 r. odmawiające wskazanemu Stowarzyszeniu sprostowania postanowienia tego Sądu z dnia 22 marca 2016 r., w kwocie [...]złotych w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II OZ [...] oddalono zażalenie. Zarządzeniem Sądu z dnia 19 października 2016 r. ponownie wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia z dnia 6 czerwca 2016 r. na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 maja 2016 r. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącemu 04 listopada 2016 r. (k.152 akt sądowych). Z informacji pozyskanej z Wydziału Finansowo-Księgowego tut. Sądu wynika, że kwota ww. wpisu sądowego nie została uiszczona. Pismem z dnia 11.11.2016 r. Skarżący ponownie wniósł o ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Skarżący nie posiada możliwości finansowych do wynajęcia pełnomocnika prawnego z wyboru. Nie posiada też wykształcenia prawnego jak i procesowego, celem realizacji konstytucyjnego prawa do obrony członków Stowarzyszenia, których reprezentuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd, o czym stanowi art. 220 § 3 P.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy, skarżący wezwany o uiszczenie wpisu od zażalenia złożonego na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 maja 2016 r. o odmowie sprostowania postanowienia z dnia 22 marca 2016 r., nie uiścił należnego wpisu w tak zakreślonym terminie. Nie może w tym względzie odnieść zamierzonego skutku ponowne zwrócenie się przez skarżącego z żądaniem przyznania prawa pomocy, skoro w ramach niniejszego postępowania skarżącemu już prawomocnie odmówiono prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stosownie do art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Oznacza to, że zgodnie ze znajdującym odpowiednie zastosowanie art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym postanowienia. Odnosząc się do wniosku o prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, to w pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszym postępowaniu Stowarzyszenie Poszkodowanych Obrońców Ziemi i Ojczyny już występowało z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie zarówno zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W kwestii powyższego żądania wypowiadał się referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który rozpoznając sprzeciw od odmownego postanowienia referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 22 marca 2016r. utrzymał je w mocy. Ponadto postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 07 czerwca 2016 r. umorzono postepowanie w przedmiocie prawa pomocy. Na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym miejscu należy wskazać, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Art. 249a P.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Z uwagi na to, że skarżący nie nadesłał dokumentów pozwalających na stwierdzenie, iż pogorszyła się jego sytuacja finansowa w ocenie Sądu nie uległy zmianie okoliczności stanowiące przesłanki do skorzystania z prawa pomocy. Co prawda Skarżący nie złożył wniosku na urzędowym formularzu PPF, jednakże z uwagi na fakt, że Skarżący wielokrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy i to nie tylko w przedmiotowej sprawie, to w ocenie Sądu posiada wiedzę na temat tego, w jakiej formie należy taki wniosek złożyć. Podkreślenia nadto wymaga, że notoryczne składanie wniosków o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy w tej materii orzekł już Sąd, a nie zmieniła się sytuacja finansowa skarżącego prowadzi do obejścia prawa i celowego przedłużania postepowania sądowego. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 249a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło