IV SA/Po 832/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M.W. wniósł skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, trójką dzieci i matką, a źródłem ich utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego ([...] zł.), wynagrodzenie za pracę zony ([...] zł.) i renta matki ([...] zł.). W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca oświadczył, iż posiada dom o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł., nieruchomość rolną o pow. [...] ha (o wartości ok. [...] zł.), stodołę, oborę i budynek gospodarczy oraz inwentarz żywy ([...] szt. bydła i [...] szt. trzody). Wnioskodawca ujawnił również posiadanie ciągnika [...] (o wartości ok. [...] zł.) i [...] (o wartości ok. [...] zł.). We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca przedstawił również zestawienie wydatków, z którego wynika, iż na internet wydaje [...] zł., telefon [...] zł., prąd – [...] zł., KRUS [...] zł., odpady [...] zł./ 3 m-ce, gaz – [...] zł., woda – [...] zł., ochronę weterynaryjną zwierząt [...] zł., badanie rezonans – [...] zł., ortodontę – [...] zł., paliwa płynne – [...] zł., wyżywienie – [...] zł., odzież – [...] zł. Do wniosku skarżący załączył kopię dowodu wpłaty kwoty [...] zł. tytułem opłaty za zagospodarowanie odpadów za okres lipiec – wrzesień, faktury za telefon na kwotę [...] zł. i [...] zł. wraz z dowodami wpłaty, faktury za prąd na kwotę [...] zł., paragonów za zakup leków, fakturę za sprzedaż tuczników za kwotę [...] zł. oraz faktury za gaz na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie pozwala na uznanie, iż znajduje się on w takiej sytuacji, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z samego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, iż wnioskodawca posiada znaczny majątek (dom, nieruchomość rolną i inwentarz żywy) oraz wraz z osobami prowadzącymi wspólne gospodarstwo domowe uzyskuje stały dochód wynoszący ok. [...] zł. Zdaniem orzekającego w sprawie, powyższy dochód pozwala skarżącemu na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia wpisu sądowego, wynoszącego 500 zł. (zob. § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W tym miejscu należy wskazać, iż jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 5 października 2015r. wpłacił 500 zł. tytułem kosztów sądowych. Powyższe potwierdza, iż ponoszenie kosztów sądowych nie stanowi dla skarżącego wydatku, którego nie byłby w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.