IV SA/Po 836/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawo pomocy . E.Ś. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 1127 zł skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwoma synami i nie ma żadnego dochodu, gdyż od 2011r. jest osobą bezrobotną. Jako jedyny majątek wnioskodawczyni wskazała udział w wysokości 1/7 w nieruchomości rolnej o pow. 2,5 ha. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 23 października 2012r. wezwano ją do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011, udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp., wskazania źródła, z którego strona uzyskuje środki pieniężne na utrzymanie, przedłożenia zaświadczenia z Urzędu Pracy o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna wraz z informacją o pobieraniu/nie pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych. Wezwano również wnioskodawczynię o wyjaśnienie czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z S.S. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wyjaśniła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z S.S. Wnioskodawczyni przesłała również decyzję o uznaniu za osobę bezrobotną, wyciąg z konta bankowego w Banku [...] S.A. faktury za prąd, telefon komórkowy zarejestrowany na firmę M.S. S.S., wywóz nieczystości płynnych, wywóz odpadów komunalnych, terminarz wizyt w PUP, zeznanie podatkowe za 2011 i paragony za zakupy. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła wszystkich żądanych informacji w tym w szczególności dotyczących źródła utrzymania. We wniosku wskazano bowiem, że E.Ś. nie posiada żadnego dochodu. Potwierdzają to dokumenty o posiadaniu przez wnioskodawczynię statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca wskazała jednak, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z S.S. nie ujawniając jednak uzyskiwanego przez niego dochodu pomimo wezwania do ujawnienia dochodu stanowiącego źródło utrzymania. W tym miejscu należy wskazać, że o zasadności wniosku osoby fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie decyduje wyłącznie jej majątek i dochody ale również jej stan rodzinny (art. 252 §1 ppsa). Brak ujawnienia dochodu osób najbliższych zamieszkujących ze skarżącą pod wspólnym dachem oznacza więc, iż nie ma wystarczających danych do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, co stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Wysokości dochodu S.S. nie ujawniono również w odrębnym postępowaniu dotyczącym złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z przesłanych dokumentów w tym w szczególności z faktury za telefon komórkowy wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą pod nazwą M.P S.S. Brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów źródłowych dotyczących dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższych dokumentów nie przesłano pomimo wezwania do udokumentowania wysokości uzyskiwanych dochodów, którego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej należało dokonać poprzez przedłożenie kopi dokumentacji księgowej za ostatnie 3 miesiące. Z analizy wyciągu z konta należącego do S.S. wynika również, iż w okresie 01.06.2012 – 30.11.2012 dokonywał on wpłat na posiadane przez siebie konto w kwocie 2.428,99 zł., 5528 zł., 4928 zł., 3600 zł. 1025 zł., 4628 zł. i 1300 zł. Świadczyć to może o uzyskiwaniu przez wnioskodawcę dochodu, którego nie wykazano w ramach postępowania dotyczącego rozpoznana wniosku złożonego przez E.Ś. jak i odrębnego wniosku S.S. Wskazać należy również na okoliczność, że część z wpłat na konto S.S. została przelana z innego należącego do niego konta, z którego wyciągu jednak nie przedstawiono. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż brak przesłania pełnej informacji dotyczącej sytuacji finansowej wnioskodawczyni i osoby prowadzącej wspólnie z nią wspólne gospodarstwo domowe uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji uzasadnienia.