IV SA/Po 836/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-01-08
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, mimo nieprzedłożenia pełnej dokumentacji dotyczącej dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowej, w szczególności nie przedłożył dokumentów dotyczących dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, mimo wezwania sądu. Uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synami i nie ma stałego dochodu, a jego majątek to udział w nieruchomości rolnej. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak skarżący nie przedstawił pełnej dokumentacji dotyczącej dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawo pomocy
S.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 1127 zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwoma synami i nie ma stałego dochodu. Jako jedyny majątek wnioskodawca wskazał udział w wysokości 1/7 w nieruchomości rolnej o pow. 2,5 ha.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 23 października 2012r. wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011, udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp., wskazania źródła, z którego strona uzyskuje środki pieniężne na utrzymanie i udokumentowania wysokości uzyskiwanych dochodów (w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej należy przedłożyć kopie dokumentacji księgowej za ostatnie 3 miesiące).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z E.ś.. Wnioskodawca przesłał również wyciąg z konta bankowego w Banku [...] S.A., faktury za prąd, telefon komórkowy zarejestrowany na firmę M.S. S.S., wywóz nieczystości płynnych, wywóz odpadów komunalnych i zeznanie podatkowe za 2011.
W związku z powyższym stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił w pełni swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył wszystkich żądanych informacji w tym w szczególności dotyczących dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Z przesłanych dokumentów w tym w szczególności z faktury za telefon komórkowy wynika, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą M.S. S.S. Brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów źródłowych dotyczących dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższych dokumentów nie przesłano pomimo wezwania do udokumentowania wysokości uzyskiwanych dochodów, którego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej należało dokonać poprzez przedłożenie kopi dokumentacji księgowej za ostatnie 3 miesiące. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza więc, że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79).
Na podstawie przesłanych dokumentów, w tym wyciągu z konta należącego do skarżącego stwierdzić należy również, iż w okresie 01.06.2012 – 30.11.2012 dokonywał on wpłat na posiadane przez siebie konto w kwocie 2.428,99 zł., 5528 zł., 4928 zł., 3600 zł. 1025 zł., 4628 zł. i 1300 zł. Świadczyć to może o uzyskiwaniu przez wnioskodawcę dochodu, którego nie wykazano w ramach niniejszego postępowania. Wskazać należy również na okoliczność, że część z wpłat na konto S.S. została przelana z innego należącego do niego konta, z którego wyciągu jednak nie przedstawiono.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż brak przesłania pełnej informacji dotyczącej sytuacji finansowej wnioskodawcy uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło