IV SA/Po 837/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-12-07
Skład orzekający: Monika Świerczak, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu zasiłku celowego może zostać utrzymana w mocy pomimo ograniczonych środków finansowych organu i czy organ prawidłowo uzasadnił wysokość przyznanego świadczenia w indywidualnej sprawie?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy i organ ma prawo ograniczyć wysokość świadczenia ze względu na ograniczone środki finansowe, przy czym musi szczegółowo uzasadnić rozstrzygnięcie, odnosząc się do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy oraz wykazać kryteria, jakimi kierował się przy ustalaniu kwoty zasiłku. W niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, uzasadniły decyzję i zastosowały się do wytycznych NSA, dlatego skarga została oddalona.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału, energii elektrycznej, wody, gazu i innych niezbędnych potrzeb bytowych. Organ I instancji przyznał zasiłek w określonej kwocie, uwzględniając ograniczone środki finansowe i indywidualne potrzeby wnioskodawcy. Skarżący kwestionował wysokość przyznanego zasiłku oraz sposób ustalenia dochodu, podnosząc naruszenia prawa i niewłaściwe ustalenia faktyczne. SKO utrzymało decyzję w mocy, a skarga trafiła do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 stycznia 2021 r. (sygn. akt I OSK 2310/20) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2021 r. (sygn. akt IV SA/Po 1019/19), zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...]
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2021 r., znak: [...] przyznającą M. S. zasiłek celowy w kwocie [...]zł na dofinansowanie do doładowania energii elektrycznej do licznika przedpłatowego, uzupełnienia butli gazowej, opłacenia rachunku za wodę i ścieki, zakupu rusztu do pieca typu "cyganek" oraz zakupu węgla i drewna opałowego na sezon grzewczy 2019/2020.
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu [...] lipca 2019 r. M. S. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o przyznanie pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup węgla, drewna opałowego, bieżącej energii elektrycznej, opłacenie rachunku za wodę i ścieki, dopełnienie butli z gazem, rusztu do pieca typu "cyganek".
Organ I instancji ustalił, że M. S. zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu. Zgodnie z Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2018 roku nr [...] M. S. został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do [...] kwietnia 2023 roku. Z tego tytułu ma przyznany zasiłek stały, którego wysokość w 2019 roku wynosiła [...] zł miesięcznie oraz opłacaną składkę na ubezpieczenie zdrowotne od kwoty zasiłku stałego. Dochodem strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. czerwcu 2019 roku był zasiłek stały w pełnej przysługującej przepisami wysokości tj. [...] zł.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] maja 2021r. uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] marca 2021r. o przyznaniu M. S. zasiłku celowego w kwocie [...]zł i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia celem pełnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
Prezydenta Miasta K. ponowną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020r. poz. 1876 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit "a" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018r w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 roku poz. 1358) przyznał M. S. zasiłek celowy w kwocie [...]zł na dofinansowanie do doładowania energii elektrycznej do licznika przedpłatowego, uzupełnienia kosztu zakupu butli gazowej, opłacenia rachunku za wodę i ścieki, zakupu rusztu do pieca typu "cyganek" oraz zakupu węgla i drewna opałowego na sezon grzewczy 2019/2020.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej [...] zł miesięcznie. Organ przywołał treść przepisów dotyczących zasiłku celowego i kryteriów jego przyznawania. Prezydent Miasta K. podał szczegółowe wyliczenia uzasadniające przyznanie świadczenia w kwocie [...]zł dotyczące indywidualnej sprawy skarżącego oraz ograniczonych możliwości finansowych organu.
Organ I instancji argumentował, że w świetle zebranej dokumentacji koszt zużycia energii elektrycznej w okresie od miesiąca lutego 2019 roku do czerwca 2019 roku wynosiła [...] zł, co w rozliczeniu miesięcznym stanowi kwotę [...]zł., zatem kwota dofinansowania do zakupu energii elektrycznej w ocenie organu winna wynosić [...] zł, koszt zakupu rusztu wynosił [...] zł, zatem dofinansowanie ustalono na [...] zł. Przy ustalaniu kwoty przyznanego zasiłku wzięto pod uwagę koszt zakupu węgla opałowego, a nie brykietu węglowego ponieważ pomoc społeczna służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb, zatem przyznano [...] zł na zakup węgla oraz [...] zł na zakup drewna opałowego, do kosztu zakupu butli gazowej dofinansowanie ustalono na [...] zł, a do rachunku za wodę i ścieki dofinansowanie wyniosło [...] zł.
Organ podkreślał, że rolą pomocy społecznej jest pomoc i wsparcie w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, a nie wyręczanie beneficjentów w rozwiązywaniu takich sytuacji. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, że pomoc społeczna nie jest zobowiązana do zaspokajania wszystkich nawet niezbędnych potrzeb. W badanym okresie zobowiązany był zapewnić pomoc w formie: zasiłków okresowych, celowych, gorącego posiłku dla dzieci i młodzieży, pokrycia kosztów pogrzebu, zapewnienia schronienia itp. W miesiącu październiku 2019 roku na powyższe cele wydatkowano kwotę ok. [...] zł, co znacząco przekroczyło [...] budżetu. W tymże miesiącu do Ośrodka wpłynęło 883 wniosków o pomoc między innymi o przyznanie zasiłku celowego na opał na sezon grzewczy 2019/2020. Średnia kwota przyznanej pomocy to [...] zł., gdy wnioskodawcy przyznano pomoc w kwocie [...]zł, zatem w wysokości o wiele wyższej niż średnia kwota przyznanego zasiłku celowego.
Nadto organ wskazał, że ze względu na ograniczoną ilość środków finansowych, którymi dysponował, konieczny był ich taki podział, aby zaspokoić najbardziej pilne i niezbędne potrzeby jak największej liczby osób spełniających kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Ośrodek starał się w miarę możliwości udzielać wsparcia finansowego, jednak M. S. nie może oczekiwać, że pomoc taka zaspokoi wszystkie zgłoszone potrzeby w oczekiwanej wysokości. Udzielane wsparcie stanowiło, zatem dofinansowanie do realizacji zgłoszonych potrzeb. M. S. regularnie korzystała z pomocy organu pomocy społecznej w różnych formach, a zatem w okresie od stycznia 2019 roku do czerwca 2019 roku na zasiłki stałe przyznane stronie przeznaczono kwotę [...]zł, na zasiłki celowe przeznaczono kwotę [...]zł, na świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" przeznaczono kwotę [...]zł. Łącznie w okresie od stycznia 2019 roku do czerwca 2019 roku M. S. ze środków publicznych otrzymał pomoc w kwocie [...]zł, co średnio miesięcznie wynosi [...] zł i była to zdaniem organu kwota dość wysoka zważywszy na fakt, że najniższe świadczenie emerytalne i rentowe z ZUS wypłacane było w kwocie [...]zł.
Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta [...] wniósł M. S. zaskarżając ją w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, co miało związek z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2021r., sygn. akt I OSK 2310/20. Wskazał, że kierownik MOPS w K. winna podlegać bezwzględnemu wyłączeniu z prowadzonego postępowania na podstawie art. 24 k.p.a. Odwołujący się żądał wypłacenia zasiłku w kwocie [...]zł. M. S. wskazał, że nie dokonano ponownej analizy jego sprawy i przyznano na dofinansowanie każdej części składowej zasiłku celowego taką samą kwotę, jak w decyzji poprzedniej. Dodatkowo zdaniem Skarżącego otrzymywany zasiłek stały nie stanowi źródła przychodu. Niedopuszczalne jest, zdaniem M. S., aby łączyć zasiłki celowe z zasiłkami stałymi i porównywać je z świadczeniami emerytalnymi i rentowymi. Zdaniem Skarżącego kłamstwem jest twierdzenie, że w 2019 r. przyznano średnio po [...] zł zasiłku celowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lipca 2021r. rozpoznając wniesione odwołanie uwzględniło treść wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2019r. oraz Orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]
Kolegium wyjaśniło, że na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy – może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Podkreślono, że organ nie ma jednak obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy. Wskazano na podnoszoną w orzecznictwie sądów administracyjnych kwestię, że ośrodki pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, które muszą odpowiednio rozdzielać.
Wskazano, że w przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji ponownie szczegółowo odniósł się do każdego wnioskowanego elementu w ramach zasiłku celowego oraz zawarł rozstrzygnięcie w zakresie dofinansowania do każdej niezbędnej potrzeby bytowej, o jaką wnioskował M. S.. Kwota [...]zł stanowiła dofinansowanie do zakupu opału na sezon zimowy 2019/2020, kwota [...]zł stanowiła dofinansowanie do zakupu drewna opałowego, kwota [...]zł do doładowania energii elektrycznej, kwota [...]zł na uzupełnienie butli gazowej, kwota [...]zł na dofinansowanie rachunku za wodę i ścieki oraz kwota [...]zł na dofinansowanie do zakupu rusztu do pieca typu "cyganek". Dodatkowo organ podał, że Skarżący systematycznie korzysta z funduszy opieki społecznej w postaci różnych zasiłków i świadczeń - w okresie od stycznia do czerwca 2019 r. otrzymał pomoc ze środków publicznych w łącznej kwocie [...]zł (zasiłek stały [...] zł, zasiłki celowe [...] zł, zakup posiłków lub żywności [...] zł), co miesięcznie daje średnio [...] zł.
Organ odwoławczy przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. S. zaskarżając ją w całości. Stwierdził, że organy naruszyły art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. uznając, że uczynił on sobie stałe źródło dochodu lub utrzymania otrzymywanych zasiłków i świadczeń, powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych. M. S. wskazał, że SKO ignoruje zalecenia wskazane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a który to wyrok jest wiążący dla organów działających w sprawie. Skarżący przypomniał o licznych skreśleniach w aktach. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji organów I i II instancji i przyznanie zasiłku w kwocie [...]zł, a także o zwolnienie z kosztów sądowych w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. pełnomocnik Skarżącego ustanowiony z urzędu uzupełnił skargę M. S. i zarzucił naruszenie:
1. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie niezaspokojonych potrzeb Skarżącego i jego możliwości finansowych,
2. art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia skarżącemu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady przekonywania.
Dodatkowo wskazano na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu założenia, że organ orzekający w pierwszej instancji zna sytuację majątkową skarżącego i prawidłowo ustalił stan faktyczny, przyznając zasiłek celowy w wysokości [...] zł, podczas gdy z materiału zebranego w sprawie wynika, że skarżący znajduje się w sytuacji niepozwalającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych przy pomocy tej kwoty.
W uzasadnieniu pełnomocnik wskazywał, że przy ocenie zasadności zgłaszanego wniosku o przyznanie zasiłku celowego każdorazowo należy badać indywidualne okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę, a nadto należy mieć na uwadze cel jaki ma spełnić udzielana pomoc. Okoliczności obciążającej nie może stanowić automatycznie fakt, że osoba zainteresowana była wielokrotnie beneficjentem podobnych świadczeń. Organ dopuścił się więc w tym zakresie naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. pełnomocnik wskazał, że organ nie wyjaśnił Skarżącemu zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Organ nie wyjaśnił dlaczego zdecydował o przyznaniu dofinansowania poszczególnych celów w konkretnej wysokości.
Końcowo pełnomocnik wskazał, że błędne było przyjęcie założenia o sytuacji majątkowej Skarżącego, podczas gdy z materiału zebranego w sprawie wynika, że Skarżący znajduje się w sytuacji niepozwalającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych przy pomocy tej kwoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej także jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje wydanie w postępowaniu administracyjnym (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
W ramach sprawowanej kontroli Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3).
Kontrola sądowa sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej także jako "k.p.a."), art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 – dalej jako: u.p.s.).
Nadto podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie wydany został uprzednio wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2310/20, który zgodnie z art. 190 p.p.s.a. wiąże Sąd, któremu sprawa została przekazana, wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z przepisu tego wynika zatem nakaz uwzględnienia przez Sąd ponownie rozpatrujący sprawę wskazań płynących z uzasadnienia orzeczeń drugoinstancyjnych wydanych w zakresie wykładni prawa. Wyjaśnić też należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią natomiast konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2021 r. zauważył, że po pierwsze organ wskazując na konieczność kierowania się interesem innych osób uprawnionych do uzyskiwania pomocy i wskazując na ograniczone możliwości finansowe organu, jedynie generalnie odwołał się do konieczności ograniczenia pomocy do formy dofinansowania, nie wskazując kryteriów, jakimi kierował się w ustalaniu świadczenia w indywidualnej sprawie. Po drugie, ograniczone możliwości pomocowe organu stanowią fakt powszechnie znany, co jednak nie oznacza, że takie lakoniczne stwierdzenie może stanowić rdzeń uznaniowej decyzji organu administracji, która w istocie jest w tym przypadku w części decyzją odmowną. Po trzecie organ nie wykazał ani braku możliwości przyznania zasiłku celowego w żądanej wysokości, ani nie wskazał na obiektywne zasady przyznawania świadczeń. NSA wskazał, że trzeba mieć także na uwadze, że w istocie organ nie uzasadnił odmowy przyznania zasiłku celowego w żądanej wysokości w jakikolwiek inny sposób niż wyłącznie w oparciu o konieczność uwzględniania potrzeb wszystkich uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej oraz wskazując na wysokość wydatkowanych na ten cel kwot, co nie stanowi bezpośredniego wyjaśnienia odmowy uwzględnienia żądania wnioskodawcy w całości na tle realiów tej sprawy. NSA zauważył, że istniały uchybienia w zbieraniu i ocenie materiału dowodowego, skoro faktycznie decyzja została oparta o założenia niezwiązane bezpośrednio z sytuacją skarżącego i bez uwzględnienia braku możliwości ponoszenia kosztów utrzymania z innego źródła niż zasiłek celowy. Organy nie rozważyły zasadności żądanego świadczenia, nie uwzględniły bowiem jakiejkolwiek jednostkowej kwoty składającej się na zasiłek celowy w całości, koncentrując się wyłącznie na obniżeniu każdej z kwot będących podstawą wniosku i uzasadniając to koniecznością dystrybucji posiadanych środków. Niezasadne zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego było wyliczenie otrzymywanych przez Skarżącego kwot pieniężnych z uwzględnieniem zasiłków celowych i uzasadnienie prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracji publicznej w oparciu o dotychczas uzyskane przez skarżącego kwoty pieniężne w ramach pomocy społecznej, bowiem zaliczał się on do osób, które są uprawnione do uzyskania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Otrzymane uprzednio kwoty pozostawały bez bezpośredniego związku z kolejnym rozpoznawanym wnioskiem i kolejną indywidualną sprawą i jako takie nie mogły mieć decydującego wpływu na ocenę decyzji organów administracji. Dopuszczalna jest, zdaniem NSA, jedynie posiłkowa ocena żądania wnioskodawcy na tle całokształtu jest sytuacji prawnej i faktycznej, jednakże nie można uznać, że przesądza to w istocie o traktowaniu jako zasady jedynie zaspokajania niezbędnych potrzeb osób uprawnionych w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej.
Kontrolując po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżone rozstrzygnięcie organów administracji w świetle wytycznych NSA zawartych w wyroku z 19 stycznia 2021 r., Sąd podkreśla, że organy obu instancji szczegółowo uzasadniły rozstrzygnięcie w sposób wystarczający dla zapoznania się z motywami jakimi kierowały się organy administracji publicznej rozpatrujące przedmiotową sprawę z wniosku M. S. w przyznanie zasiłku celowego na zakup [...] tony węgla – kostka brykiet, drewna opałowego na okres zimowy 2019/2020, zakup bieżącej energii elektrycznej, rachunku za wodę i ścieki, butli gazowej oraz zakup nowego rusztu do pieca.
Zgodnie z treścią art. 2 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Dodatkowo art. 3 u.p.s., stanowi, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1), a zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2).
Z przepisu art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wynika, iż zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Oczywistym jest, że przepis ten zawiera przykładowe cele, na które może być przeznaczony zasiłek celowy.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1358) ustalono od miesiąca października 2018 roku kryterium dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości [...] zł.
Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, jak wskazywały organy pomocy społecznej, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania żądanego świadczenia celowego z pomocy społecznej, jego dochody mieszczą się bowiem w powyżej wskazanym kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej, sporna natomiast jest wysokość żądanego zasiłku.
Istotne jest, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Zmierza ona do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydawaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 505). Taki charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną, co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie powinien zbadać czy w toku postępowania zebrano w wystarczający sposób materiał dowodowy i czy wyjaśniono w sposób dokładny stan faktyczny sprawy oraz czy w kontekście poczynionych ustaleń odpowiednio zastosowano normy prawa materialnego.
W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie - czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., I OSK 1535/08, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
W świetle zebranego materiału dowodowego oraz poczynionych przez organy ustaleń i przy uwzględnieniu wytycznych wyroku NSA z 19 stycznia 2021r., w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organy oby instancji właściwie odniosły się do indywidualnej sprawy skarżącego. Uzasadniły konieczność ograniczenia pomocy do formy dofinansowania i wskazały kryteria jakimi się kierowały ustalając dla M. S. świadczenie w tej konkretnej sprawie. Prezydent Miasta K. wskazał, że zgodnie z przepisami u.p.s. rozpatrując wniosek o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego jest zobowiązany mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Organy rozstrzygające w sprawach pomocy społecznej działają bowiem w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą ustawowe cele, z uwzględnieniem ilości wniosków i sytuacji życiowej osób ubiegających się o pomoc.
Organ dokonał wyliczenia rodzajów świadczeń i zasiłków, których jest obowiązany udzielać w ramach ustawowych zadań pomocy społecznej. Zaliczają się do nich: zasiłki okresowe, zasiłki celowe, pokrycie kosztów pogrzebu, zapewnienie schronienia, pomoc w wypadkach losowych itp. Dlatego też wskazał, że ze względu na ograniczoną ilość środków finansowych, którymi dysponuje konieczny jest ich taki podział, aby zaspokoić najbardziej pilne i niezbędne potrzeby jak największej liczby osób spełniających kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Nie poprzestając jedynie na wskazaniu na konieczność kierowania się interesem innych osób uprawnionych do uzyskiwania pomocy organ wyliczył szczegółowo kwoty jednostkowe poszczególnych żądań, a następnie kwoty składające się na przyznany zasiłek celowy w łącznej wysokości [...] zł, nie ograniczając się tym razem tylko do obniżenia każdej z kwot składających się na przyznane świadczenie. W tym miejscu organ podkreślał, że celem było przyznanie zasiłku celowego wnioskodawcy, chociażby w części na każdą żądaną niezbędną potrzebę bytową w ramach środków jakimi organ dysponuje na realizację ustawowych zadań. Przy czym, zgodnie z treścią art. 2 u.p.s. rolą organu jest wspieranie wnioskodawców w pokonywaniu trudności, zatem organy przyjęły formułę dofinansowania do każdej z potrzeb, a nie ich pokrycie w całości, co w istocie mogłoby wiązać się z odmową przyznania którejś z nich z uwagi na ograniczone środki publiczne jakimi dysponował organ pomocy społecznej.
Organ uznał za zasadne przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...]zł, na którą składa się dofinansowanie do doładowania energii elektrycznej do licznika przedpłatowego, uzupełnienia butli gazowej, opłacenia rachunku za wodę i ścieki, zakupu rusztu do pieca typu "cyganek" oraz zakupu węgla i drewna opałowego na sezon grzewczy 2019/2020 roku. W przyznanym M. S. zasiłku celowym kwota [...]zł stanowiła dofinansowanie do zakupu [...] tony węgla na sezon zimowy 2019/2020. Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że świadczona pomoc w zakresie ogrzewania na sezon zimowy 2019/2020 będzie dla wnioskodawców obejmowała koszt zakupu [...] tony węgla, a nie brykietu węglowego ponieważ pomoc społeczna służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb. Kwota [...]zł stanowiła dofinansowanie do zakupu drewna opałowego. Dodatkowo kwota [...]zł stanowiła dofinansowanie do zakupu energii elektrycznej, kwota [...]zł stanowiła dofinansowanie do uzupełnienia butli gazowej, kwota [...]zł stanowiła dofinansowanie do opłaty bieżącego rachunku za wodę i ścieki oraz kwota [...]zł stanowiła dofinansowanie do zakupu rusztu do pieca typu "cyganek".
Kwota dofinansowania do zakupu energii elektrycznej, jak wskazał organ I instancji, wynikała z dokumentacji będącej w jego posiadaniu, a mianowicie faktury VAT [...] z [...] lutego 2019 roku na kwotę [...]zł i doładowania energii elektrycznej z dnia [...] lutego 2019 roku na kwotę [...]zł i oświadczenia skarżącego z dnia [...] maja 2019 roku o poniesionych kosztach na kwotę [...]zł oraz doładowania energii elektrycznej z dnia 16 maja 2019 roku na kwotę [...]zł. Zatem słusznie organ ustalił, że koszt zużycia energii elektrycznej w okresie od miesiąca lutego 2019 roku do czerwca 2019 roku wynosiła [...] zł, co w rozliczeniu miesięcznym stanowi kwotę [...]zł. Dofinansowanie organ ustalił na kwotę [...]zł.
Organ dokonał również indywidualnych ustaleń dotyczących wymiarów rusztu do pieca będącego w posiadaniu M. S., które wynosiły: długość [...] cm i szerokość [...] cm. M. S. poinformował, iż koszt rusztu wynosił [...] zł, zatem za zasadne uznano dofinansowanie do powyższej potrzeby w wysokości [...] zł. Na zasadzie dofinansowania kosztów zakupu butli gazowej ([...] zł) oraz dofinansowania do rachunku za wodę i ścieki ([...] zł) organy ustaliły wysokość zasiłku celowego w tej części na kwoty odpowiednio [...] zł i [...] zł.
W świetle powyższego oraz zebranego materiału dowodowego (k. 3-5, 7-9 akt adm. I inst.) stwierdzić należy, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący wskazały w jaki sposób przyznana kwota zasiłku celowego stanowi ekwiwalent każdego z poniesionych przez skarżącego kosztów, ustosunkowując się oddzielnie do każdego z żądań.
Podkreślić także należy, że z treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej nie jest pełne finansowanie wszystkich potrzeb uprawnionych, ale jedynie ich dofinansowanie, wspieranie osób w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb, nawet osób niepełnosprawnych mających problemy z podjęciem pracy. Zasadnie zatem organy przyznały skarżącemu zasiłek celowego na zasadzie dofinansowania kosztów poniesionych na poszczególne niezbędne potrzeby bytowe wymienione we wniosku.
Trafnie w tym zakresie wypowiedział się organ I instancji, przywołując treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1795/11 (CEBOSA), że celem pomocy społecznej jest jedynie wsparcie, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Właśnie taką funkcję spełnia zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko, że przepis art. 3 u.s.p. nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Podkreślenia wymaga fakt, że korzystanie z instytucji zasiłku celowego nie może polegać na żądaniu od organów pomocy społecznej zaspakajania potrzeb w sposób ciągły, we wszelkich sferach i żądanej wysokości.
Odnosząc się do swojej sytuacji finansowej organ wskazał, że w roku 2019 budżet przeznaczony na zasiłki i pomoc w naturze wynosił [...] zł, co miesięcznie wynosiło [...] zł. Organ musiał zapewnić pomoc w formie: zasiłków okresowych, celowych, gorącego posiłku dla dzieci i młodzieży, pokrycia kosztów pogrzebu, zapewnienia schronienia itp. W miesiącu październiku 2019 roku na powyższe cele wydatkowano kwotę ok. [...] zł, co znacząco przekroczyło [...] budżetu. W tymże miesiącu do organu wpłynęło 883 wniosków o pomoc, m.in. o przyznanie zasiłku celowego na opał na sezon grzewczy 2019/2020. Średnia kwota przyznanej pomocy to [...] zł. Nie sposób zatem odmówił zasadności stanowisku organów, które wskazały, że przyznany M. S. zasiłek celowy w kwocie [...]zł był o wiele wyższy niż średnia kwota przyznanego zasiłku celowego. Przy czym skarżący nie wyjaśnił i nie wskazał żadnych argumentów, że powyższe wyliczenie organów jest jego zdaniem niezgodne z prawdą.
Zasadnie przyjął organ I instancji, że z uwagi na ograniczoną ilość środków finansowych, którymi dysponował na realizację wszystkich swoich ustawowych zadań, konieczny był ich taki podział, aby zaspokoić najbardziej pilne i niezbędne potrzeby jak największej liczby osób spełniających kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 u.p.s. Podkreślić należy, że organ w ponownie prowadzonym postępowaniu określił kryteria, jakimi kierował się w ustalaniu świadczenia w indywidualnej sprawie i wykazał brak możliwości przyznania zasiłku celowego w żądanej wysokości i konieczność ograniczenia pomocy jedynie do dofinansowania niezbędnych potrzeb.
Zgodnie z wytycznymi NSA z wyroku z 19 stycznia 2021r., organ dla uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia posiłkował się także oceną dotychczasowej pomocy udzielonej wnioskodawcy. Pan M. S. na bieżąco korzysta ze świadczeń pomocy publicznej, jednak uzyskana pomoc nigdy nie zaspokaja wszystkich zgłoszonych potrzeb w oczekiwanej przez wnioskodawcę wysokości. Udzielane przez organ wsparcie stanowiło jedynie dofinansowanie do realizacji zgłoszonych potrzeb. Organ wskazał, że M. S. regularnie korzystał z pomocy organu w różnych formach. W okresie od stycznia 2019 roku do czerwca 2019 roku na przyznane mu zasiłki stałe przeznaczono kwotę [...]zł, na zasiłki celowe kwotę [...]zł, na świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" kwotę [...]zł. Łącznie w okresie od stycznia 2019 roku do czerwca 2019 roku M. S. ze środków publicznych otrzymał pomoc w kwocie [...]zł, co średnio miesięcznie wynosiło [...] zł i była to w ocenie organu kwota dość wysoka zważywszy na fakt, że najniższe świadczenie emerytalne i rentowe z ZUS wypłacane było w kwocie [...]zł., natomiast średnia wysokość zasiłku celowego wypłacanego w tym okresie beneficjentom wynosiła [...] zł, podczas gdy wnioskodawcy przyznano [...] zł. z tego tytułu.
NSA w swoim wyroku z 19 stycznia 2021 r. wskazał, że brak jest przeciwwskazań do dopuszczalności posiłkowej oceny żądania wnioskodawcy na tle całokształtu jego sytuacji prawnej i faktycznej, w tym również w kontekście objęcia go pomocą społeczną. Ocena ta jednak nie może prowadzić do konkluzji, zgodnie z którą fakt dotychczasowego korzystania ze świadczeń pomocy społecznej i ograniczone możliwości finansowe organu przesądzają w istocie o traktowaniu jako zasady częściowego jedynie zaspokajania niezbędnych potrzeb osób uprawnionych w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy przywołując dotychczas przyznawaną skarżącemu pomoc zmierzały w istocie do wskazania, że pozytywnie odpowiadają na każdy z jego uzasadnionych wniosków, ale w ramach środków jakimi dysponują nie są w stanie pokrywać wszystkich tych niezbędnych potrzeb bytowych w całości, a jedynie na zasadzie ich dofinansowania. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy obu instancji swoje decyzje oparły na jasnych kryteriach, które przedstawiły, z uwzględnieniem możliwości finansowych jednostki. W ocenie Sądu, w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia konkretnej i indywidualnej sprawy z wniosku M. S. z dnia [...] lipca 2019r. organy ustaliły jej stan faktyczny i uzasadniły decyzje uznaniowe wydane w niniejszej sprawie. Rozpatrzyły powyższy wniosek w oparciu o indywidualną sytuacją materialną, rodzinną i zdrowotną wnioskodawcy, odnosząc się konkretnie do każdego elementu wniosku oraz szczególno wyliczone możliwości finansowe organu. Dodatkowo, zgodnie z zaleceniami NSA, organy wskazały na to, że skarżący jest beneficjentem wielu ze świadczeń oferowanych przez pomoc społeczną.
Nadto, Sąd podkreśla, że wykładnia przepisów art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy stałego źródła utrzymania mimo, iż niewątpliwie skarżący jest osobą, która potrzebuje wsparcia odpowiednich instytucji, i pomoc taką regularnie otrzymuje. Przy czym, przez niezbędną potrzebę bytową należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Pojęcie to jest prawnie niedookreślone, jego interpretacja i ocena należą zatem do organu rozstrzygającego indywidualny przypadek (Iwona Sierpowska, Komentarz do art. 39 ustawy o pomocy społecznej, LEX). W niniejszej sprawie okoliczność ta nie była kwestionowana przez organy. Podkreślić jednak należy, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie skutkuje automatycznym przyznaniem osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami albowiem, jak wcześniej wspomniano, organy działają na zasadzie uznania administracyjnego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Tak więc udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Podkreślić należy, że uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na dany rodzaj świadczenia z zakresu pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt I OSK 959/20, dostępny CBOSA).
Podkreślić także ponownie należy, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować zadania z zakresu pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są więc upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. W takich sytuacjach odmowa ich przyznania osobie ubiegającej się o tego rodzaju świadczenia może być podyktowana wyłącznie brakiem dostatecznych środków na ich pokrycie i to nawet wówczas, gdy potencjalny beneficjent, z uwagi na swoją sytuację osobistą i majątkową, spełnia kryteria niezbędne do ich otrzymania (zob. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. I OSK 447/21, dostępny CBOSA).
Podsumowując stwierdzić należy, że organy zastosowały się do wiążących je wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2310/20. Sąd podziela stanowisko organów administracji publicznej, że posiadane środki finansowe pozwalały jedynie na częściowe dofinansowanie do realizacji podstawowych potrzeb skarżącego wskazanych we wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. Wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ winien kierować się przesłankami ustawowymi, w tym m.in. wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., w myśl których rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec bowiem ograniczonych środków finansowych organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania art. 7, 11, 77 i 80 k.p.a., w ocenie Sądu, jak to wskazano powyżej materiał dowodowy okazał się wystarczający, a rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło z dostatecznym wyjaśnieniem i po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Przy czym, co wymaga zaakcentowania, obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych i prowadzenia postępowania w nieskończoność. Zakres postępowania wyjaśniającego jest zdeterminowany przepisami prawa materialnego, które przesądza o zakresie potrzebnych w sprawie ustaleń. Tylko z tego powodu, że zapadłe rozstrzygnięcie nie jest po myśli skarżącego, nie można stwierdzić naruszenia wskazanych przepisów. Wbrew sugestiom zawartym w uzasadnieniu zarzutów, organy administracyjne wykazały w zgromadzonym materiale dowodowym oraz uzasadnieniach decyzji obu instancji, jakie poczyniły ustalenia i czym się kierowały przyznając zasiłek celowy we wskazanej kwocie. Zasiłek celowy jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego, a zatem organ administracyjny zgodnie z zasadą wynikająca z art. 7 k.p.a. musi wyważać wzajemnie interes indywidualny strony (jej potrzeby) oraz interes publiczny (możliwości finansowe organu w kontekście zaspokojenia potrzeb wszystkich podopiecznych). Tym samym organy zrealizowały również inne zasady ogólne postępowania wyrażone w art. 8, 9 i 11 k.p.a. (wyr. NSA z 25 września 2020r., sygn. akt I OSK 959/20, dostępne CBOSA).
Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi jak i jej uzupełniania nie mają uzasadnionych podstaw oraz to, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego należało uznać, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału (k. 13). Stronom zapewniona także możliwość złożenia na piśmie ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które mogłyby być podnoszone na rozprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło