IV SA/Po 838/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. i P.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M.W. i P.W. wnieśli skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku wnioskodawcy podali, że prowadzą gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnią córką, jedynym ich majątkiem jest dom o pow. 120 m2, a źródłem ich utrzymania są renta skarżącej wynosząca [...] zł., wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie [...] zł. i wynagrodzenie córki w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż M.W. od kilku lat jest na rencie natomiast P.W. pracuje dopiero od stycznia b.r. Wnioskodawcy wskazali, iż większość pieniędzy przeznaczają na rehabilitację, lekarstwa i dojazdy do lekarzy dla M.W. oraz długów zaciągniętych w okresie bezrobocia. W uzasadnieniu wniosku wskazano również, iż córka jest na własnym rozrachunku. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawców, pismami z dnia 19 września 2013r. wezwano ich do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących i osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe oraz dokumentów dotyczących posiadanych lokat, kont i kart kredytowych , nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012, przedłożenia zestawienia użytkowanych pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp. oraz przedłożenia kopii umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat i informacją na temat przeznaczenia uzyskanych środków Wykonując w/w zobowiązanie skarżący pismem z dnia 29 września 2013r. przesłali wyciągi z kont bankowych za okres 01.08-25.09.2013, kopie zeznań podatkowych za lata 2011-2012, kserokopie dokumentów posiadanych pojazdów Ford Eskort rok prod. 1992 oraz Nissan Micra rok prod. 1993r., kserokopie rachunków za energię elektr., wodę, usługi telekomunikacyjne, wywóz nieczystości, podatki do Urzędu Gminy i opał. Skarżący poinformowali, że rachunki opłaca córka z własnego konta bankowego celem zaoszczędzenia na opłatach w banku czy na poczcie (dokonane przelewy pieniądze są zwracane córce). Skarżący poinformowali, że nie posiadają rachunków za gaz w butlach oraz turnusy rehabilitacyjne, lekarstwa, wizyty u lekarzy oraz paliwo na dojazdy do pracy. Wnioskodawcy nadmienili również, że córka mieszka razem z nimi lecz jest na własnym rozrachunku. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawcy nie wyjaśnili w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyli żądanych dokumentów w tym w szczególności wyciągów bankowych za żądany okres. Fakt, iż uzyskanie wyciągów bankowych wiąże się z kosztami nie usprawiedliwia bowiem braku odzewu na wezwanie Sądu w tym zakresie. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza więc że wnioskodawcy nie wywiązali się z ciążącego na nich obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawców dotyczących odrębnego prowadzenia gospodarstwa domowego przez wspólnie z nimi zamieszkującą córkę stwierdzić należy, że skarżący nie sprecyzowali w żaden sposób, dlaczego córka ma tworzyć oddzielne gospodarstwo domowe. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, iż córka mieszka pod jednym dachem ze skarżącymi i dokonuje z własnego konta płatności za opłaty związane z opłatami za media. W tej sytuacji samo oświadczenie skarżących o odrębnym gospodarowaniu przez córkę nie mogłoby być podstawą przyjęcia, że córka będąca wszak dla nich osobą najbliższą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Rzadko bowiem zdarza się, aby osoby zamieszkujące pod jednym dachem prowadziły odrębne gospodarstwa domowe, zwłaszcza w przypadku, gdy są to osoby powiązane bliskim stopniem pokrewieństwa (utrwalone stanowisko orzecznictwa sądowego wyrażone między innymi w postanowieniach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., II OZ 569/06, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 330/12 oraz z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 406/12, a także postanowienia tutejszego Sądu: z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 874/12 i z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1407/11 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W takiej sytuacji, fakt prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych musi być udowodniony w sposób nie budzący wątpliwości i poparty powołaniem się na konkretne okoliczności, które by to potwierdzały. Skarżący nie wskazali takich okoliczności a fakt dokonywania płatności z własnego konta córki wskazuje raczej na wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego z rodzicami. Uwzględniając więc deklarowany dochód córki wynoszący [...] zł. oraz dochód skarżących wynoszący łącznie [...] zł., przy uwzględnieniu faktu wspólnego opłacania kosztów utrzymania domu, stwierdzić należy, że dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego skarżących pozwala na opłatę kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do opłacenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.