IV SA/Po 84/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-03-16

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 kpa) poprzez brak pouczenia strony o skutkach uchybienia terminu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, narusza zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa) i informowania stron o okolicznościach prawnych (art. 9 kpa), jeśli nie pouczy strony o skutkach uchybienia terminu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Brak takiego pouczenia może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie o zaliczeniu M.F. do osób niepełnosprawnych. Strona wniosła odwołanie od pkt 7 orzeczenia do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, jednak uczyniła to z jednodniowym opóźnieniem. Wojewódzki Zespół postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie rozpoznając go. Strona wniosła skargę do WSA, wskazując na brak zawinienia w uchybieniu terminu i nieświadomość zasad wliczania dni wolnych do terminu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Maciej Dybowski Protokolant ref-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi K.F. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie /-/M.Dybowski /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus MB Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2005 roku, nr sprawy [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś.. z powołaniem się na art. 4a ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 6b ust.3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. nr 123, poz.776 ze zm. ) orzekł o zaliczeniu M. F. ur. [...] czerwca 1991 roku do osób niepełnosprawnych, ustalając jednocześnie, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. W orzeczeniu w pkt 7 wskazano także, że M. F. nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze względu na znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wraz z pouczeniem o możliwości i terminie wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności M. F., reprezentowana przez matkę K. F., otrzymała [...] sierpnia 2005 r. W dniu [...] września 2005 roku skarżąca złożyła za pośrednictwem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. odwołanie od pkt 7 orzeczenia do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Postanowieniem z dnia [...] września 2005 roku, nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. nr 123, poz.776 ze zm. ) i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ) postanowił stwierdzić, że odwołanie złożone w imieniu M. F. przez jej przedstawicielkę ustawową K. F. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego w niesienia w § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ( Dz. U. nr 139, poz. 1328 ). W uzasadnieniu organ wskazał, że orzeczenie z dnia [...] sierpnia 2005 r. zostało doręczone stronie w dniu 17 sierpnia 2005 r.. Zgodnie z § 16 ust. 1 cyt. Wyżej rozporządzenia odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności osoba zainteresowana może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie zostało wniesione przez stronę 1 września 2005 r., czyli po terminie przewidzianym w rozporządzeniu. W związku z powyższym postanowiono nie rozpoznać przedmiotowego odwołania. Od postanowienia, zgodnie z pouczeniem i w zakreślonym terminie M. F., reprezentowana przez matkę K. F., wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W odwołaniu strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem zawartym w pkt 7 orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś.. Jednocześnie wskazała, że złożyła odwołanie za późno bo nie wiedziała, że do terminu 14 dni wlicz się soboty i niedziele. Na rozprawie przed Sądem Rejonowym - Wydziałem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. Postanowieniem z [...] r., w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy - Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przekazał wniosek K. F. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od 7 orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś.. wraz z odwołaniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Jednocześnie na podstawie art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny jest związany postanowieniem sądu powszechnego. Zaskarżone postanowienie zdaniem Sądu narusza zasady wyrażone w art.8 kpa i art. 9 kpa. Organy administracji publicznej mają obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i informowania obywateli o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 23.07.1992 r. Sąd Najwyższy stwierdza : że "Obowiązek informowania i wyjaśniania stronie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy ( art. 9 kpa ) winien być rozumiany tak szeroko jak to możliwe. Gdy urzędnik stwierdza lub powinien stwierdzić, że strona podejmuje działania wiążące się z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie wyraźny sposób wskazać na ryzyko, wiążące się z planowanymi działaniami " ( wyrok SN z dnia 23 lipca 1992 r. III ARN.40/92, Pip 1993r. Nr 3, str. 112 ). W cyt. wyroku Sąd Najwyższy wskazuje również, iż " z zasady ochrony zaufania obywateli do prawidłowości działań organów administracji i sądów wynika, że nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się doń działania (w tym informacje) organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu". Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosła odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z jednodniowym opóźnieniem, będąc jednak w przekonaniu, że składa go w terminie wskazanym przez organ. W złożonym odwołaniu od postanowienia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności skarżąca wskazała na brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. Zaś na rozprawie, w dniu [...] r., przed Sądem Rejonowym - Wydziałem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. Dlatego zdaniem Sądu organ II instancji przed wydaniem postanowienia na podstawie art. 134 kpa powinien pouczyć stronę o skutkach uchybienia terminu i możliwości złożenia wniosku z art. 58 kpa ( tj. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia organu instancji ). Zgodnie zaś z art. 59. § 2 kpa o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art.8 i 9 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M.Dybowski /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus mb

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło