IV SA/Po 84/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia z siedzibą w P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], decyzją z dnia 20.09.2024r. (nr [...]), na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, nakazał inwestorowi P. M. wykonać rozbiórkę altany działkowej o wymiarach 4,9m x 6,9m i wysokości 5,25m posadowionej na parceli nr [...] wydzielonej z działki numer ewidencyjny [...] położnej przy ul. [...] w L. , gmina [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że nieruchomość obejmująca działkę nr [...] stanowi własność Stowarzyszenia. Na terenie wskazanej nieruchomości funkcjonuje rodzinny ogród działkowy utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych. W ramach Stowarzyszenia jego członkom wydzierżawione zostały poszczególne parcele (ogródki), na które podzielona została działka nr [...]. Zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia 18 maja 2010 roku) nieruchomość została przeznaczona pod tereny rolnicze, oznaczone symbolem R1. Organ ustalił, że na parceli nr [...], wyodrębnionej z opisanej powyżej nieruchomości, zlokalizowany jest obiekt budowlany w konstrukcji drewnianej posadowiony na płycie fundamentowej. Dach dwuspadowy kryty blachą. Wymiary obiektu wynoszą 4,9m x 6,9m i wysokości 5,25m. Obiekt powstał w 2021 roku i pełni funkcję rekreacyjną. Inwestorem jest P. M. (dzierżawca parceli nr [...]). W uzasadnieniu nakazu rozbiórki PINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Skontrolowana altana jest budynkiem, gdyż jest obiektem wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych ma dach i jest trwale związana z gruntem. Sporny obiekt nie spełnia parametrów altany działkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (wysokość budynku wynosi 525cm i przekracza 5m). Dla realizacji spornej altany wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Bezspornie obiekt budowlany został zrealizowany bez stosownego pozwolenia (inwestor nie przedstawił takich dokumentów). Inwestor nie złożył, w terminie 30 dni od daty wydania ostatecznego postanowienia o wstrzymaniu budowy, wniosku o legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej. W tym stanie rzeczy organ zobligowany był nakazać rozbiórkę spornej altany. Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania P. M. oraz odwołania Stowarzyszenia, decyzją z dnia 15 listopada 2024 roku (nr [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji WWINB wyjaśnił, że bezsprzecznie dzierżawcą działki nr [...] jest P. M., a obiekt zlokalizowany na tej działce o wymiarach 4,9m x 6,9m i wysokości 5,25m nie jest altaną działkową o której mowa w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych. Na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego w postaci altany działkowej o wymiarach większych niż to określono w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych inwestor powinien legitymować się stosownym pozwoleniem na budowę. PINB prawidłowo zastosował tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego i wydał postanowienie, którym wstrzymał inwestorowi roboty budowlane, poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację, a także poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz sposobie jej obliczenia. W dniu 3 lipca 2024 roku WWINB wydał ostateczne postanowienie o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia o wstrzymaniu robót budowlanych, które nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Inwestor nie złożył w wyznaczonym terminie wniosku o legalizację. W tym stanie rzeczy zastosowanie znajdował art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Stowarzyszenie organ wyjaśnił, że wdrażając postępowanie legalizacyjne, na jego pierwszym etapie, nie analizuje się zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem nie ma takiej możliwości jak miało to miejsce przed nowelizacją prawa budowlanego w 2020 roku. Gdyby właściciel parceli działkowej przystąpił do legalizacji spornego obiektu i złożył wniosek o legalizację, to organ powiatowy zobowiązałby go do przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dopiero wówczas byłaby dokonana ocena czy dany obiekt jest zgodny z uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tym samym czy byłaby możliwości jego zalegalizowana. Inwestor nie złożył wniosku o legalizację, a tym samym zrezygnował z legalizacji spornego obiektu budowlanego. Jak wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych na terenie działki nie może znajdować się altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a wskazanej ustawy. Na gruncie niniejszej sprawy nie można przeprowadzić postępowania, o którym mowa w art. 13a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Stowarzyszenie, reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystało z prawa skargi do sądu administracyjnego. Stowarzyszenie zażądało uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie strony skarżącej decyzje zostały wydane z naruszeniem: 1) art. 21 ust. 1 Konstytucji RP poprzez dalsze ograniczenie wykonywania prawa własności do nieruchomości uregulowanego w art. 2 pkt 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych; 2) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa własności skarżącego polegającego na zabudowie rodzinnego ogrodu działkowego altanami działkowymi i innymi obiektami zgodnymi z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, w sytuacji istnienia sprzeczności pomiędzy tą ustawą a prawem miejscowym (uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 roku); 3) art. 2 pkt 9a oraz art. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez ich niezastosowanie; 4) § 4 pkt 2a i § 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. – północny brzeg [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 roku, poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie; 5) art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji oraz brak umorzenia postępowania w sprawie lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; 6) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, 7) art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, tj. posłużenie się w nim "zbyt ogólnymi stwierdzeniami, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności braku funkcjonalnej wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu i ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych", 6) art. 9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja została wydana na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenia prawa materialnego i procesowego, co spowodowało wydanie decyzji "bez przeprowadzenia postępowania odwoławczego, w którym merytorycznie rozpatrzone zostanie odwołanie złożone przez skarżącego". W ocenie skarżącego bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt nie przekracza wymiarów dopuszczonych przez ustawę z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych. Zatem budowa nie wymagała zarówno pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia i jest to altana działkowa w rozumieniu art. 2 pkt 9a ustawy ROD wybudowana na terenie rodzinnego ogrodu działkowego [...]. Przepisy obowiązującego mpzp nie zabraniają możliwości tworzenia na działce nr [...] ogrodów działkowych. Nieruchomość (działka nr [...]) znajduje się na terenie przeznaczonym pod uprawy rolnicze, ogrodnicze, sadownicze oraz użytki rolne. W ocenie skarżącej utworzenie ROD na terenie przedmiotowej działki jest zgodne z obowiązującym planem miejscowym. Do księgi wieczystej wpisywane są dzierżawy działkowe poszczególnych członków Stowarzyszenia. W ocenie skarżącej funkcjonalna wykładnia ustawowych definicji rodzinnego ogrodu działkowego, infrastruktury ogrodowej oraz altany ogrodowej prowadzi do wniosku, że skoro nie ma żadnych przeszkód ustawowych dla utworzenia na danej nieruchomości gruntowej ROD, to konsekwentnie uznać należy, iż dopuszczalna jest zabudowa tego terenu zgodna z celem ROD, w tym stawianie altan działkowych. Stowarzyszenie uznaje, że zapisy planu miejscowego ograniczające zabudowę terenu poprzez zakaz lokalizacji budynków oraz tymczasowych obiektów budowlanych nie mogą odnosić się do terenów ROD, o ile te obiekty i urządzenia stanowią infrastrukturę ogrodową lub służą realizacji celów dla których powstał ROD. Interpretacja, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może ingerować w sposób zagospodarowania ROD, może pozbawić ROD jego zasadniczych funkcji bez likwidacji samego prawa do jego utworzenia, wydaje się sprzeczna aksjologicznie, bo trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie ROD bez możliwości stawiania na jego terenie altany działkowej, czy innych elementów innej infrastruktury, kwalifikowanych jako tymczasowe obiekty budowlane. W takiej sytuacji prawa członków stowarzyszenia działkowców mających swe ogródki działkowe w różnych lokalizacjach byłyby różnicowane w zależności od lokalizacji ROD. Z powyższych względów strona Skarżąca uznaje, że zapisy Planu należy interpretować w kontekście przepisów ustawy ROD i tylko łączne naruszenie przepisów Planu i ustawy o ROD mogłoby skutkować uznaniem, iż dany obiekt zlokalizowany na terenie ROD jest niezgodny z przepisami. Stowarzyszenie uznaje, że decyzje zostały wydane z naruszeniem zasady ochrony prawa własności zawartej w art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Prawo własności może być ograniczone w zakresie ściśle określonym przepisami ustaw. Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych określa ograniczenia w wykonywaniu prawa własności przez stowarzyszenia działkowców, które na terenach własnych mogą tworzyć rodzinne ogrody działkowe. Ograniczenia te dotyczą możliwości zabudowy terenu ROD altanami działkowymi. Przepisy art. 2 pkt 9a oraz 13 ust. 1 ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych formułują negatoryjne określenie, jakie obiekty nie mogą znajdować się na terenie ROD. Wskazane ograniczenie wykonywania prawa własności do nieruchomości odnośnie terenów rodzinnych ogrodów działkowych wynikają z ustawy o ROD. Jednak jakiekolwiek dalsze ograniczenia tej własności, które nie wynikają wprost z innych ustaw, należy uznać za sprzeczne z Konstytucją RP oraz ustawą o ROD. Ograniczenie, na które powołują się organy nadzoru budowlanego nie wynika z ustawy, lecz z przepisów prawa miejscowego (uchwały organu samorządu terytorialnego), które nie mogą ograniczać praw nabytych właścicieli, tym bardziej, jeśli są już one ograniczone przepisami ustawy o ROD. Z powyższych względów, w ocenie strony Skarżącej, zapisy Planu ograniczające zabudowę poprzez zakaz lokalizacji budynków i tymczasowych obiektów budowlanych nie mają zastosowania do urządzeń stawianych na terenie ROD, o ile te obiekty i urządzenia stanowią infrastrukturę ogrodową służącą realizacji celów ROD. Stowarzyszenie zaznaczyło przy tym, że gmina po wejściu w życie ustawy o ROD miała możliwość uchwalenia zmiany Planu z ograniczeniem możliwości tworzeni i działania ROD na dowolnym obszarze objętym Planem, czego jednak nie uczyniła. W przypadku uznania, iż utworzenie na tym terenie ROD jest sprzeczne z interesem społeczności lokalnej, to na gminie spoczywał obowiązek inicjatywy w zakresie zamiany przepisów prawa miejscowego. Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych uchyliła dotychczasową ustawę z 8 lipca 2005 roku i tym samym zniosła ustawowy obowiązek umieszczania w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego lokalizacji ROD. Oznacza to, że ROD powstałe po wejściu w życie ustawy o ROD z 13 grudnia 2013 roku nie są ujawniane w planach miejscowych i mogą być tworzone na terenach zgodnych przepisami ustawy o ROD (art. 5) i innych ustaw (na gruntach rolnych - art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych lub na terenach rekreacyjno-wypoczynkowych z zgodnie z pkt 16 tabeli stanowiącej załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 29 marca 2001 roku). Zniesienie zasady bezwzględnego ujawniania lokalizacji ROD w planach miejscowych nie oznacza, że każdą działkę można przekształcić na ROD. Można je zakładać tylko na terenach zgodnych z przepisami, a rada gminy może zmienić plan miejscowy poprzez wprowadzenie na ustalonym terenie zakazu tworzenia ROD. Ustawa z 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych sankcjonowała zasadę tworzenia ROD wyłącznie w lokalizacjach zgodnych z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Ustawa z 2013r. wprowadziła zasadę przeciwną, sankcjonującą tworzenie nowych ROD w lokalizacjach zgodnych z przepisami, lecz poza lokalizacjami wykluczającymi prowadzenie ROD w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Stowarzyszenia przedstawiona wykładnia systemowa i funkcjonalna wskazuje, że warunki i ograniczenia przewidziane w Planie, tj. § 4 pkt 2a i § 10 nie dotyczą obiektów zlokalizowanych na terenie ROD, o ile te są zgodne z przepisami ROD i stanowią infrastrukturę ogrodową lub służą realizacji celów określonych w ustawy o ROD. Strona skarżąca uznaje, że naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego jest brak omówienia obowiązywania i zakresu stosowania oraz interpretacja zapisów i oznaczeń Planu w związku ze zmianami obowiązujących przepisów, jakie miały miejsce po uchwaleniu planu, czyli brak dokonania wykładni Planu w świetle obowiązującego prawa. Ustawa z 2013r. o rodzinnych ogrodach działowych wprowadziła zasadniczą zmianę polegającą na rozdzielaniu pojęcia ROD od publicznej własności poprzez wprowadzenie możliwości tworzenia ROD także na terenach własnych stowarzyszeń ogrodowych. Konsekwencją tego jest, między innymi, brak ustawowego obowiązku uwzględniania terenów ROD w planach miejscowych, konieczność uszczegółowienia charakteru działalności ROD i w związku z tym uznanie, iż ROD są gruntami rolnymi i mogą być urządzane na gruntach ornych oraz na terenach o przeznaczeniu ogrodniczym oraz rekreacyjno-wypoczynkowym. Nowa ustawa zniosła monopol zakładania ROD na terenach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządy terytorialnego oraz Polskiego Związku Działkowców i wprowadziła możliwość tworzenia stowarzyszeń ogrodowych oraz zakładania ROD na własnych terenach. W 2010 roku, gdy uchwalany był plan zagospodarowania przestrzennego, nie było nawet prawnej możliwości przeznaczenia działki nr [...] będącej obecnie własnością Stowarzyszenia pod rodzinne ogrody działkowe, ponieważ obowiązujące wówczas przepisy nie przewidywały tworzenia rodzinnych ogrodów działkowych na terenach prywatnych. Wobec utraty wyłączności publicznego charakteru własności ROD mogą one być tworzone także na gruntach rolnych, bez konieczności ujawniania ich jako ogrody działkowe w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Gmina nie utraciła prawnej możliwości ograniczenia zagospodarowania tego terenu w postaci zakazu tworzenia w tej lokalizacji ROD. Co więcej gmina [...] w odniesieniu do nieruchomości sąsiadującej z działką skarżącego (działki nr [...], [...] i [...]), uchwałą nr [...] z 8 października 2013 roku, uchyliła zakaz lokalizacji budynków, umożliwiając zabudowę hotelową na cele turystyki i rekreacji. Taki stan rzeczy w ocenie strony świadczy o arbitralnym traktowaniu przez władze publiczne praw właścicieli nieruchomości położonych na jej terenie, z naruszeniem poszanowania prawa obywateli do równego traktowania i przestrzegania prawa. Znaczna część działkowców to mieszkańcy gminy [...]. Brak zmiany Planu, brak uchylenia zakazu zabudowy wobec działki nr [...], należy uznać za niezrozumiałe i godzące w zasadę równości wobec prawa i ochronę własności obywateli. Organy nadzoru budowlanego całkowicie zignorowały te okoliczności i nie przeprowadziły żadnego postępowania wobec gminy [...] w kwestii uchylenia zakazów zawartych w Planie wobec nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką skarżącego. Strona podniosła ponadto, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w tożsamej sprawie, legalności budowy altany na działce [...] w L. , w dniu 12 kwietnia 2017 roku wydał decyzję o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego Na zakończenie Stowarzyszenie wskazało, że zgodnie z preambułą umieszczoną w ustawie o ROD oraz treścią art. 4 i art. 6 tej ustawy organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju ROD. Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025 roku, na podstawie art. 61 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WWINB wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania (inwestor), na rozprawie w dniu 22 maja 2025 roku, poparł skargę i złożył wniosek o dokonanie ponownego pomiaru obiektu, co do którego otrzymał nakaz rozbiórki oraz wskazał, że jest to typowy obiekt drewniany przeznaczony do lokalizacji na ogródkach działkowych typu "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Zgodnie natomiast z art. 106 § 3 i § 4 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Skarga okazała się nieuzasadniona. Analiza dowodów włączonych do akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności sprawy, które Sąd przyjmuje jako własne ustalenia faktyczne. Wójt Gminy [...], pismem z dnia 7 maja 2019 roku, powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], że na działce nr [...] w miejscowości L. prowadzane są prace budowlane polegające na realizacji kolejnych altan rekreacyjnych. Wójt wyjaśnił, że prowadzone prace budowlane, mimo że nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, to stanowią zmianę zagospodarowania terenu i muszą być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obowiązujący plan miejscowy nie dopuszcza na tym terenie lokalizacji budynków oraz innych obiektów tymczasowych. Nieruchomość obejmująca działkę nr [...] położną przy ul. [...] w L. stanowi własność Stowarzyszenia. Działka została podzielona na [...] parceli, które są wydzierżawiane z przeznaczeniem pod ogródki działkowe. Dzierżawcą parceli nr [...] jest P. M., który w 2021 roku pobudował na tej parceli obiekt budowlany w konstrukcji drewnianej osadzony na płycie fundamentowej z dachem dwuspadowym pokrytym blachą. Obiekt pełni funkcję rekreacyjną i został zrealizowany przez dzierżawcę w oparciu o ustawę z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych. Wymiary obiektu wynoszą: 4,9m x 6,9m i wysokości 5,25m. Dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu kontroli jednoznacznie potwierdza, że sporny obiekt jest budynkiem. Na dzień kontroli roboty budowlane były zakończone. Dla terenu obejmującego działkę nr [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia 18 maja 2010 roku w sprawie: uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg [...]. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 17 września 2010 roku Nr [...], poz. [...], weszła w życie po 30 dniach od jej ogłoszenia (§ 19 Uchwały), nadal obowiązuje, ale została zmieniona uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia 08 października 2013 roku w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg [...] - dla działek nr ewid. [...], [...] i [...] (Dz. U. Woj. [...]. z dnia 18 listopada 2013 roku poz. [...]). Zgodnie z § 1 ust. 2 uchwały z dnia 17 września 2010 roku plan obejmuje obszar po północnej stronie [...] o powierzchni około 83ha, a granicę obszaru objętego planem określa rysunek planu. W świetle § 3 pkt 1 uchwały na obszarze planu ustalone zostało przeznaczenie terenów pod tereny rolnicze (oznaczone na rysunku planu symbolami 1R i 2R), pod tereny lasów i wód (oznaczone na rysunku planu symbolami 1ZL/WS i 2ZL/WS) oraz pod tereny komunikacji dróg publicznych (oznaczone na rysunku planu symbolami KD-D i KD-Dxs). W granicach obszaru objętego planem, w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ustalono zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych (§ 4 pkt 1 lit. a uchwały), a w zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, zakaz lokalizacji budynków (§ 10 pkt 1 uchwały). PINB dla powiatu [...], decyzją z dnia 12 stycznia 2024 roku, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi rozbiórkę altany działkowej położonej na parceli [...] i wyjaśnił, że sporny obiekt jest budynkiem i został posadowiony na terenie, gdzie obowiązuje zakaz lokalizacji budynków. Realizacja spornej altany działkowej stanowi naruszenie przepisów prawa miejscowego, a usunięcie stanu niezgodności jest możliwe jedynie przez rozbiórkę tej altany. P. M. zażądał uchylenia powyższej decyzji podnosząc, że został ona wydana z naruszeniem art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, bo bez wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych. Odwołujący się zaznaczył, że na wykonanie spornej altany zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego nie było wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie. WWINB, decyzją z dnia 04 kwietnia 2024 roku, uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych precyzyjnie wskazano rozmiar budynku rekreacyjno-wypoczynkowego, który nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Przedmiotowa altana posiada powierzchnie do 35m˛, ale wysokość obiektu wynosi 5,25m, a zatem sporny obiekt nie jest altaną działkową o której mowa w art. 2 pkt 9a ROD, bowiem nie spełnia wszystkich wskazanych w nim wymogów. W tym stanie rzeczy należało wdrożyć postępowanie legalizacyjne oparte o art. 48 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia 10 maja 2024 roku PINB wstrzymał inwestorowi roboty budowlane oraz poinformował go o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od daty doręczenia ostatecznego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłat w celu zalegalizowania obiektu budowlanego, a także o sposobie wyliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej. P. M. zażądał uchylenia powyższego postanowienia podnosząc, że sporna altana jest typowym obiektem zatwierdzonym do instalowania na działkach ROD, stanowi typowy, powtarzalny, preferowany typ altany działkowej i spełnia wszelkie wymogi prawne zabudowy działkowej. Inwestor zażądał anulowania postanowienia i zaznaczył, ze legalizacja zabudowy działkowej na obszarze działki nr [...] jest w trakcie ustalania nowego planu ogólnego, przygotowywanego obecnie przez nowe władze Gminy [...]. WWINB, po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia, postanowieniem z dnia 3 lipca 2024 roku, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB o wstrzymaniu budowy. Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 roku PINB zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Decyzją z dnia 20 września 2024 roku, na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, nakazano inwestorowi rozbiórkę spornej altany. Wyjaśniono, że inwestor nie wystąpił z wnioskiem legalizacyjnym. Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia stanowiska o wydaniu zaskarżonych decyzji z naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1073). Zgłoszone na rozprawie żądanie przeprowadzenia dowodu w zakresie dokonania ponownego pomiaru spornej altany nie mogło zostać uwzględnione. Wyjaśnić należy, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie mogą one natomiast prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, gdyż w takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność. Celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 P.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 106 oraz powołane tam orzecznictwo). Zgodnie z art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35m2 oraz o wysokości do 5m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12m2. Wyniki z pomiaru spornej altany udokumentowane zostały w protokole kontroli z dnia 6 grudnia 2023 roku. Z treści tego protokołu jednoznacznie wynika, że wysokość spornej altany wynosi 525cm. Inwestor był obecny podczas kontroli i podpisał protokół bez zastrzeżeń. Na żadnym etapie postępowania administracyjnego, czy sądowego, nie została przedstawiona rzeczowa argumentacja kwestionująca prawidłowość pomiaru wykonanego podczas kontroli. Wadliwości tego pomiaru nie dowodzi argumentacja odwołująca się do zakupu altany preferowanej dla ogrodów działkowych. Przyjmować należy, że pomiar w terenie oddaje rzeczywiste wymiary obiektu, który został posadowiony na płycie fundamentowej. O konieczności ponownego pomiaru spornej altany nie stanowi argumentacja odwołująca się do podjęcia praca nad nowym planem miejscowym dla terenu działki [...]. Brak jest podstaw do formułowania oceny, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.), która zgodnie z treścią art. 1 normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego). Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśli art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073). Organy trafnie uznały, że wykonanie spornej altany nie było zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Stanowi ona samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydać postanowienie o wstrzymaniu budowy oraz poinformować o możliwości złożenia wniosku o legalizację, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Zgodnie natomiast z treścią art. 49e pkt 1-6 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: - niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie; - wycofania wniosku o legalizację; - nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych; - niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych; - nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie; - kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Analiza akt sprawy prowadzi do niebudzącego wątpliwości ustalenia, że inwestor nie wystąpił z wnioskiem o legalizację spornej samowoli budowlanej. W tym stanie rzeczy zaktualizowane zostały przesłanki wydania nakazu rozbiórki określone w art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego. Wadliwości zaskarżonych decyzji nie dowodzi argumentacja podnoszona przez skarżące Stowarzyszenie na etapie postępowania administracyjnego oraz sądowego. W tym zakresie Sąd w całości podziela stanowisko skarżonego organu, że kwestia zgodności spornej samowoli budowlanej z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest okolicznością indyferentną z punktu widzenia legalności zaskarżonej decyzji. WWINB trafnie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy niezaktualizowała się kompetencja do wydania postanowienia o nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego (art. 48b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego). Na potrzeby wydania kwestionowanego skargą nakazu rozbiórki nie dokonywano oceny zgodności zrealizowanej altany z planem miejscowy, bo inwestor nie wystąpił z wnioskiem o legalizacje spornej altany. W tym stanie rzeczy argumentacja skargi nie mogła mieć istotnego znaczenia z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.