IV SA/Po 840/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-10-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody pochodzą ze świadczeń z ZUS i która ponosi znaczne wydatki na leczenie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca, której dochody pochodzą ze świadczeń z ZUS i która ponosi znaczne wydatki na leczenie, znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca H.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów (renta, emerytura męża, renta socjalna syna) oraz znacznych wydatków na leczenie z powodu niepełnosprawności swojej i męża. Skarżąca jest inwalidą I grupy, podobnie jak jej mąż. Dom o powierzchni 80 m2 został przepisany na syna.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2010r nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
H.S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i niepełnosprawnym synem a źródłem ich utrzymania jest renta skarżącej ([...] zł.), emerytura męża ([...] zł.) i renta socjalna syna ([...] zł.), z której połowa przekazywana jest na alimenty. Wnioskodawczyni poinformowała również, iż jest inwalidą I grupy (porażenie kręgosłupa, głuchota, jaskra i zaćma, zwyrodnienie wszystkich stawów). Inwalidą I grupy jest również mąż skarżącej (zupełna głuchota). W związku z chorobami przewlekłymi połowa dochodu przeznaczana jest na leki. Opisując sytuację materialną skarżąca wskazała na fakt posiadania domu o pow. 80 m2 przepisanego notarialnie na syna.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżąca dla której źródłem utrzymania są świadczenia uzyskiwane przez członków rodziny z ZUS w łącznej kwocie [...] zł., przy uwzględnieniu wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem i leczeniem, należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
AT-Sz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło