IV SA/Po 842/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-01-12

Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jednocześnie kompetencje obu zawodów prawniczych zapewniają odpowiedni poziom reprezentacji?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy oba zawody prawnicze zapewniają odpowiedni poziom reprezentacji, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia jednego z nich, a odmówić ustanowienia drugiego, uznając spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący A.N. wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w przedmiocie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Odmówiono prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu, 2. odmówić prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata A.N. wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego. W trakcie postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata, podając, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i uczącą się córką, nie ma żadnego majątku ani oszczędności, a źródłem utrzymania jest emerytura wnioskodawcy wynosząca [...] zł. oraz dochód żony z umowy zlecenia w kwocie [...] zł. Opisując swa sytuację finansową skarżący poinformował, iż czynsz wraz opłatami wynosi [...] zł., energia [...] zł., gaz [...] zł., opłata za odpady stałe [...] zł. i kredyt żony ok. [...] zł. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uwzględniając fakt, że skarżący utrzymuje się z rodziną z łącznych dochodów [...] zł., przy uwzględnieniu stałych miesięcznych wydatków w kwocie [...], stwierdzić należy, że wnioskodawca zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Uwzględniając złożenie przez Skarżącego wniosku o ustanowienie adwokata i radcy prawnego zauważyć należy jednak, że kompetencje i przygotowanie zawodowe każdego z tych profesjonalnych pełnomocników zapewniają Skarżącemu odpowiedni poziom reprezentacji. Każdy z tych pełnomocników należy również do grupy osób uprawnionych do złożenia skargi kasacyjnej (art. 175 §1 ppsa). Uznając więc spełnienie przez Wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy, postanowiono ustanowić dla skarżącego radcę prawnego i odmówić ustanowienia adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło