IV SA/Po 843/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-12-04

Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej jest organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli nie, czy taka decyzja jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej o odmowie udostępnienia informacji publicznej jest nieważna, ponieważ została wydana przez organ nieposiadający wymaganych kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie. Okręgowa Komisja Wyborcza nie jest organem władzy publicznej, a jej Przewodniczący nie ma uprawnień do rozpatrywania wniosków o udostępnienie informacji publicznej i wydawania decyzji administracyjnych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Izby Lekarskiej o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści wniosku lekarzy o utworzenie nowego rejonu wyborczego, zawierającego imiona, nazwiska i numery praw wykonywania zawodu lekarzy podpisujących wniosek. Przewodniczący Izby Lekarskiej odmówił udostępnienia informacji, powołując się na ochronę prywatności lekarzy. Skarżący zaskarżył tę decyzję, podnosząc m.in. zarzut braku właściwości organu do wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od Przewodniczącego Izby Lekarskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 04 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Przewodniczącego Izby Lekarskiej z dnia 2 września 2025 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Przewodniczącego Izby Lekarskiej na rzecz skarżącego J. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. P. (dalej jako: skarżący) pismem z dnia 24 sierpnia 2025 r. skierowanym na adres elektronicznej skrzynki podawczej Izby Lekarskiej zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści wniosku lekarzy o utworzenie nowego rejonu wyborczego pod nazwą "[...]", o którym mowa w Uchwale [...] Okręgowej Komisji Wyborczej Izby Lekarskiej z dnia 29 czerwca 2025 r. zawierającej co najmniej imiona, nazwiska i numery praw wykonywania zawodu lekarzy, którzy podpisali się pod przedmiotowym wnioskiem. Skarżący zażądał udostępnienia powyższej informacji w formie pliku pdf i wysłania na adres ePUAP wnioskodawcy. W odpowiedzi na złożony wniosek Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej Izby Lekarskiej decyzją z dnia 2 września 2025 r. odmówił udostępnienia żądanej informacji uznając, że nie jest to możliwe z uwagi na ochronę prywatności lekarzy i lekarzy dentystów, którzy złożyli podpisy pod wnioskiem o utworzenie rejonu wyborczego. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przedmiot żądania stanowi informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Żądanie udostępnienia informacji dotyczy informacji dotyczących procesu wyborczego prowadzonego w samorządzie lekarzy i lekarzy dentystów. W myśl poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądów administracyjnych dokumenty wytworzone w procesach wyborczych dotyczących wyboru członków organów samorządu lekarskiego dotykają sfery publicznej. Zdaniem organu powyższe nie oznacza jednak, że dostęp do informacji dotyczących procesu wyborczego do organów i w organach izb lekarskich, nie podlega ograniczeniu z powodów wskazanych w art. 5 u.d.i.p. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W ocenie organu lekarze, którzy korzystając z przyznanej im przyjętym przez Krajowy Zjazd Lekarzy możliwości złożenia wniosku o utworzenie wspólnego rejonu wyborczego nie sprawują funkcji publicznej, ani innej funkcji w organach samorządu lekarskiego. Wniosek o utworzenie rejonu wyborczego jest dokumentem powstałym z inicjatywy lekarzy, którzy składają pod takim wnioskiem podpis. Wniosek ten nie jest zatem dokumentem wytworzonym przez organy izby lekarskiej, a dane osobowe zawarte w tym wniosku nie mają związku z jakąkolwiek funkcją pełnioną w samorządzie. Złożenie podpisu pod takim wnioskiem oznacza jedynie, że lekarze lub lekarze dentyści pod nim podpisani chcą wspólnie realizować czynne prawo wyborcze. Nie oznacza to jednak, że którakolwiek z podpisanych osób zamierza kandydować w wyborach prowadzonych w tym rejonie wyborczym i ubiegać się o mandat w organie izby lekarskiej. Tym samym – w przekonaniu organu - dane osobowe lekarzy lub lekarzy dentystów składających wniosek o utworzenie rejonu wyborczego nie są związane z jakąkolwiek pełnioną funkcją publiczną i ze względu na prywatność tych osób nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Potwierdzeniem powyższego – zdaniem organu - jest fakt, że również Krajowy Zjazd Lekarzy w sposób jednoznaczny ograniczył dostępność tego rodzaju informacji w uchwalonym Regulaminie wyborów do organów i w organach izb lekarskich oraz tryb odwołania członków tych organów. Zgodnie z treścią § 13 ust. 9 Regulaminu informacja o przydzieleniu lekarzy lub lekarzy dentystów, którzy złożyli wniosek o utworzenie rejonu wyborczego jest przekazywana tym lekarzom poprzez publikację listy członków rejonów wyborczych w systemie głosowania elektronicznego oraz udostępnienie informacji w tym zakresie w siedzibie okręgowej izby lekarskiej. Co więcej, zgodnie z treścią § 43 Regulaminu przez dokumentację wyborczą należy rozumieć wszelkie dokumenty zawierające dane osobowe, które powstają podczas procedury wyborów do organów, na stanowiska funkcyjne i inne stanowiska w okręgowych izbach lekarskich i Naczelnej Izbie Lekarskiej. W myśl § 45 ust. 1 Regulaminu dokumentacja wyborcza jest przechowywana na terenie okręgowej izby lekarskiej, z zastosowaniem odpowiednich zabezpieczeń przed dostępem osób postronnych, a także przed utratą i zniszczeniem. Ust. 2 przywołanego przepisu stanowi dalej, że osobami uprawnionymi do wglądu do przechowywanej dokumentacji wyborczej są: prezes okręgowej rady lekarskiej, przewodniczący okręgowej komisji wyborczej oraz osoby pisemnie upoważnione przez jednego z nich; osoby uprawnione uchwałą okręgowej komisji wyborczej; członkowie komisji wyborczej w obecności przynajmniej jednej osoby wymienionej w ust. 2 pkt 1; Przewodniczący Krajowej Komisji Wyborczej lub członek Krajowej Komisji Wyborczej w ramach sprawowanego nadzoru. Organ stwierdził, że dane osobowe lekarzy podpisujących wniosek o utworzenie rejonu wyborczego z uwagi na dowolne kryterium tworzenia rejonu wyborczego mogą wskazywać na dodatkowe informacje dotyczące tych osób np. miejsce zatrudnienia, zamieszkania lub inną wspólną cechę jeżeli zostanie ona choćby pośrednio wskazana np. poprzez nazwę rejonu wyborczego. Ujawnienie danych osobowych lekarzy podpisanych pod wnioskiem o utworzenie rejonu wyborczego, którzy nie pełnią funkcji publicznych nie znajduje zatem uzasadnienia i pozostawałoby nieuzasadnioną ingerencją w prawo do prywatności tych lekarzy. Na marginesie organ wyjaśnił, że skarżący nie jest członkiem Izby Lekarskiej i o ile zainteresowanie członków tej izby liczbą i składem rejonów wyborczych byłoby jeszcze zrozumiałe, o tyle informacja o składzie personalnym jednego z rejonów wyborczych Izby Lekarskiej dla osoby, która nie jest członkiem Izby Lekarskiej, nie zna najpewniej członków tej izby, w tym członków rzeczonego rejonu wyborczego, nie wydaje się służyć jakiemukolwiek celowi publicznemu. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący J. P., wnosząc o zobowiązanie organu do prawidłowego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Jednocześnie, w przypadku uznania przez Sąd, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji istnieje w obrocie prawnym, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skarżący wniósł o jej uchylenie. Ponadto, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 i 4 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że kwestią bezsporną jest to, że Okręgowa Komisja Wyborcza Izby Lekarskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wskazał, że zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (u.o.i.l.) "wybory organizują, przeprowadzają, ogłaszają ich wyniki oraz przeprowadzają procedurę odwoływania organu lub członka organu komisje wyborcze działające w okręgowych izbach lekarskich i Naczelnej Izbie Lekarskiej". Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 u.o.i.l. "Okręgowa komisja wyborcza ogłasza wyniki wyborów oraz informację o uzyskaniu, zawieszeniu albo wygaśnięciu mandatu w formie obwieszczenia, które przekazuje do publikacji w biuletynie okręgowej izby lekarskiej oraz w Biuletynie Informacji Publicznej okręgowej izby lekarskiej". Zdaniem skarżącego treść ustawy o izbach lekarskich wskazuje, że Okręgowa Komisja Wyborcza Izby Lekarskiej jest innym podmiotem wykonującym zadania publiczne. Ponadto, podmiot ten nie kwestionował obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Dalej skarżący wyjaśnił, że również publiczny charakter wnioskowanej informacji jest bezsporny. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie" i w tym też kontekście należy rozpatrywać uszczegółowienie katalogu informacji publicznej zawarte w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. oraz ograniczenie określone w treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przedmiotowy wniosek dotyczył imion, nazwisk i numerów praw wykonywania zawodu lekarzy i lekarzy dentystów, którzy złożyli wniosek o ustanowienie odrębnego rejonu wyborczego łącznie dla lekarzy i lekarzy dentystów. Podstawą złożenia tego wniosku była treść art. 22 ust. 2 zdanie drugie u.o.i.1. "W uzasadnionych przypadkach, na wniosek lekarzy i lekarzy dentystów, okręgowa rada lekarska może utworzyć wspólny rejon wyborczy dla lekarzy i lekarzy dentystów". Ponadto organ nie kwestionował publicznego charakteru informacji. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p ograniczenie dostępu ze względu na prywatność osoby fizycznej "nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji". Przepis ten nie wskazuje na zakres informacji ani nie definiuje osoby pełniącej funkcje publiczną poprzez odwołanie do innego przepisu prawa. Dlatego – zdaniem skarżącego - każdy z przypadków podlega indywidualnemu rozstrzygnięciu, gdzie dostęp do informacji jest ważony dobrem osobistym, osoby potencjalnie pełniącej funkcję publiczną. Imię, nazwisko i numer prawa wykonywania zawodu jest informacją opublikowaną w Centralnym Rejestrze Lekarzy prowadzonym na podstawie art. 39 ust. 5 u.o.i.l. i dostępną dla wszystkich zainteresowanych. Zawód lekarza jest zawodem zaufania publicznego, a osoba wykonująca ten zawód, podlega ochronie prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych (art. 44 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Choć złożenie podpisu pod wnioskiem o utworzenie rejonu wyborczego nie jest czynnością związaną z wykonywaniem zawodu to jest istotną czynnością w procesie wyborczym, przekładającą się na ostateczny wynik wyborów w samorządzie zawodowym lekarzy i lekarzy dentystów. Dalej skarżący argumentował, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 używa terminu "osoba pełniąca funkcje publiczne" w kontekście prawa obywateli do dostępu do informacji publicznej, nie definiując go jednak. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, pojęcie to obejmuje osoby sprawujące funkcje w organach władzy publicznej, inne osoby realizujące zadania publiczne lub mające wpływ na ich kształtowanie, pod warunkiem, że ich działanie nie ma wyłącznie charakteru usługowego. Konstytucyjne ujęcie jest szersze niż definicje kodeksowe i obejmuje szerszy krąg podmiotów mających wpływ na sferę publiczną. W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lipca 2021 r. (sygn. akt III OSK 3154/21) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "wybór do organów samorządu lekarskiego pozostaje w bezpośredniej relacji z zadaniami publicznymi realizowanymi przez samorząd zawodowy lekarzy, albowiem od wybranych osób oraz tego czy proces wyboru przebiegał prawidłowo zależeć będzie, czy w przyszłości rozstrzygnięcia podjęte przez tego rodzaju organy będą miały charakter legalny. Oznacza to, że dokumenty wytworzone w toku postępowania wyborczego nie posiadają waloru dokumentów wewnętrznych, związanych z organizacyjną sferą działania samorządu zawodowego, lecz dotykają sfery publicznej (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r" sygn. akt I OSK 264/19)". Ponadto, zdaniem skarżącego, Przewodniczący nie mógł jednoosobowo podjąć decyzji odmownej w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. "Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji". Zgodnie zaś z treścią art. 16 ust. 2 u.d.i.p "Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Zgodnie z treścią art. 18 u.o.i.l. "Uchwały organów samorządu lekarzy i komisji wyborczych podejmowane są zwykłą większością głosów, przy obecności co najmniej połowy członków danego organu lub komisji wyborczej". Zgodnie z treścią § 11 ust. 2 Regulaminu działania okręgowych komisji wyborczych (uchwała nr 4 Nadzwyczajnego XVI Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 18 maja 2024 r., załącznik nr 3) "Uchwały, stanowiska, opinie, oświadczenia, apele, komisja uchwala zwykłą większością głosów". W ocenie skarżącego Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej choć reprezentuje Okręgową Komisję Wyborczą na zewnątrz, jedynie "podpisuje w imieniu komisji uchwały i obwieszczenia, a także korespondencję i inne dokumenty komisji" (§ 11 ust. 1 pkt 5 Regulaminu okręgowych komisji wyborczych). Na marginesie skarżący wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 1 Regulaminu Okręgowych Komisji Wyborczych "Uchwały komisji podpisuje przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego i sekretarz". W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej Izby Lekarskiej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów organ wskazał, że zgodnie z treścią przywołanego przez skarżącego przepisu art. 16 ust. 1 u.o.i.l. wybory organizują, przeprowadzają, ogłaszają ich wyniki oraz przeprowadzają procedurę odwoływania organu lub członka organu komisje wyborcze działające w okręgowych izbach lekarskich i Naczelnej Izbie Lekarskiej. W myśl przepisu art. 38 ust. 5 lit. a oraz lit. d u.o.i.l. Krajowy Zjazd Lekarzy uchwala regulamin wyborów do organów i w organach izb lekarskich oraz tryb odwołania członków tych organów oraz regulamin działania okręgowej komisji wyborczej. Organ wskazał przy tym, że w myśl przepisu art. 21 u.o.i.l. okręgowa komisja wyborcza nie jest organem izby lekarskiej. Okręgowa komisja wyborcza nie podejmuje żadnych rozstrzygnięć, do których choćby odpowiednio zastosowanie znajdowały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak ma to miejsce w przypadku niektórych uchwał okręgowych rad lekarskich. Okręgowa komisja wyborcza nie będąc organem izby lekarskiej jest ciałem kolegialnym realizującym zadania wynikające z ustawy o izbach lekarskich w sposób określony w uchwalonych na podstawie tej ustawy przez Krajowy Zjazd Lekarzy Regulaminów. Organ wyjaśnił, że z § 45 ust. 1 Regulaminu wynika, że Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej jest uprawniony do samodzielnego podejmowania decyzji w kwestii udostępnienia dokumentacji wyborczej. W świetle powyższego Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej Izby Lekarskiej był uprawniony do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w tym również do odmowy udostępniania skarżącemu informacji publicznej w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W odniesieniu do przywołanych przez skarżącego postanowień regulaminu działania okręgowej komisji wyborczej organ wskazał, że reguluje on wprost czynności komisji związane stricte z organizacją i prowadzeniem wyborów, lecz nie reguluje kwestii rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej związanych z organizacją i prowadzeniem wyborów. Zdaniem organu przepis § 5 regulaminu działania okręgowej komisji wyborczej wskazuje, że wymieniony tam katalog zadań przewodniczącego okręgowej komisji wyborczej jest katalogiem otwartym o czym świadczy użyte tam sformułowanie "w szczególności". Postanowienia regulaminu działania okręgowej komisji wyborczej nie mają zastosowania do sytuacji, które zostały wprost odmiennie uregulowane w innym akcie prawnym tej samej rangi - tj. uchwale Krajowego Zjazdu Lekarzy podjętej na podstawie ustawowego upoważnienia przewidzianego w ustawie o izbach lekarskich. Ponadto organ podniósł, że skarżący nie zaadresował wniosku z dnia 28 sierpnia 2025 r. do Okręgowej Komisji Wyborczej ani nawet do jej Przewodniczącego, czy któregokolwiek organu Izby Lekarskiej. Organ stwierdził, że Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej jest uprawniony, na mocy postanowień Regulaminu wyborów uchwalonego przez Krajowy Zjazd Lekarzy do podejmowania decyzji w sprawach udostępniania dokumentacji wyborczej, co czyni niezasadnym zarzut pozostawania przez Okręgową Komisję Wyborczą w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. W odniesieniu do zarzutów kwestionujących podstawę odmowy udostępnienia żądanej informacji organ wskazał, że postawione zarzuty nie zostały przez skarżącego ani skonkretyzowane, ani wyjaśnione. Zdaniem organu, skarżący nie godząc się z odmową udostępnienia żądanej informacji, z uwagi na potrzebę ochrony prywatności osób fizycznych, wydaje się uznawać wszystkich lekarzy wpisanych na listy członków izb lekarskich (a zatem co do zasady uprawnionych do udziału w wyborach do organów samorządu lekarskiego) za osoby pełniące funkcje publiczne, a tym samym niekorzystające z ochrony prywatności w zakresie dostępu do informacji publicznej. Takie twierdzenie jest zaś – zdaniem organu - nieuprawnione. Przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do przyjęcia, per analogiam, że każdy obywatel uprawniony do głosowania w wyborach powszechnych mieści się w tak szerokim ujęciu osoby pełniącej funkcję publiczną proponowanym przez skarżącego, gdyż ma wpływ na działanie organów władzy publicznej - może oddać głos w wyborach wpływając na ich wynik. Dalej organ argumentował, lista lekarzy wpisanych na listę członków rejonu wyborczego, albo wnioskujących o utworzenie rejonu wyborczego składającego się z osób podpisanych pod wspólnym wnioskiem identyfikuje dodatkową cechę dotyczącą tych lekarzy, która nie jest ujawniana w przywołanym przez skarżącego Centralnym Rejestrze Lekarzy i Lekarzy Dentystów Rzeczypospolitej Polskiej, zwanym dalej CRL. Rejestr ten służy do weryfikacji, czy dana osoba jest uprawniona do wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty. W CRL nie są publicznie dostępne dane dotyczące miejsca wykonywania zawodu lekarza czy miejsca jego zamieszkania. Tymczasem lista członków rejonu wyborczego wskazuje na pewną wspólną cechę wpisanych na tę listę osób np. miejsce zatrudnienia lub inny szerszy związek z konkretnym podmiotem leczniczym, albo obszar zamieszkania. W przypadku informacji żądanej przez skarżącego ową dodatkową cechą jest związek tych osób z konkretnym podmiotem leczniczym - [...]. Należy wskazać, że ustawa o izbach lekarskich wyraźnie określa jakie dane zawarte w CRL są udostępniane przez prowadzącą go Naczelną Radę Lekarską jako informacja publiczna. Wśród danych tych nie ma informacji dotyczących miejsca zatrudnienia lekarza, czy miejsca jego zamieszkania. W ocenie Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej prywatność osób podpisanych pod wnioskiem o utworzenie takiego rejonu nie pozwala na udostępnienie żądanej informacji. Osoby te nie znalazły się na tej liście z uwagi na pełnienie funkcji publicznych w samorządzie. Lista członków rejonu wyborczego nie determinuje w żaden sposób czy i kto zostanie w tym rejonie wyborczym wybrany jako delegat na Okręgowy Zjazd Lekarzy Izby Lekarskiej. Ponadto organ wyjaśnił, że przywołany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wnosi niczego do rozpoznania przedmiotowej sprawy, albowiem Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej nie kwestionował publicznego charakteru dokumentacji związanej z prowadzonymi wyborami do organów i w organach samorządu lekarskiego. W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie wypowiadał się w kwestii tego, czy wszystkie dokumenty dotyczące procesu wyborczego do organów samorządu lekarskiego podlegają udostępnieniu bez ograniczenia z uwagi na prywatność osób fizycznych. Ponieważ Przewodniczący nie kwestionował tego, że dokumentacja dotycząca wyborów dotyczy sfery publicznej, to przywołany w skardze wyrok jest irrelewantny dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej także jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") sąd, uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza jej nieważność jeżeli została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący złożył wniosek w tym zakresie, a organ nie zażądał rozprawy. Sąd rozpoznał sprawę w składzie trzech sędziów na podstawie art. 120 p.p.s.a. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej Izby Lekarskiej z dnia 2 września 2025 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci treści wniosku lekarzy o utworzenie nowego rejonu wyborczego pod nazwą "[...]", o którym mowa w Uchwale [...] Okręgowej Komisji Wyborczej Izby Lekarskiej z dnia 29 czerwca 2025 r. zawierającej co najmniej imiona, nazwiska i numery praw wykonywania zawodu lekarzy, którzy podpisali się pod przedmiotowym wnioskiem. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902). W analizowanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz że umorzenie postępowania dotyczyć może jedynie sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto przepisy art. 16 i art. 17 u.d.i.p. wskazują różny tryb postępowania w zależności od tego, jaki podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy. Zasady postępowania unormowane w u.d.i.p. wskazują, że ustawa ta ma charakter autonomiczny, stanowi lex specialis względem zasad postępowania określonych w k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6628/21, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Ustawa o dostępie do informacji publicznej w wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów k.p.a. Wskazuje na to treść art. 16 ust. 2 u.d.i.p. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl zaś ust. 2 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. Zadania publiczne mogą być realizowane przez organy państwa, jednostki organizacyjne utworzone przez państwo, jak i sektor prywatny. Okoliczności te ustawodawca uwzględnił w przyjętej na kanwie u.d.i.p. procedurze wydawania decyzji administracyjnych. W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydaje "organ władzy publicznej". Treść tego przepisu wskazuje, że kompetencja do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jest jednoznacznie skorelowana podmiotowo z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. może zatem wydać wyłącznie organ władzy publicznej, który był zobowiązany do jej udostępnienia, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (tak: NSA w powołanym wyroku sygn. akt III OSK 6628/21). Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Natomiast do innych podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej, zastosowanie ma art. 17 u.d.i.p. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu do rozstrzygnięć podmiotów niebędących organami władzy publicznej przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1342 ze zm.), dalej: "u.i.l." członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 i 2 u.i.l. jednostkami organizacyjnymi samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów są okręgowe izby lekarskie, Wojskowa Izba Lekarska i Naczelna Izba Lekarska, które działają przez organy określone w ustawie. Jednostki organizacyjne samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów posiadają osobowość prawną. Siedzibą Naczelnej Izby Lekarskiej i jej organów jest miasto stołeczne Warszawa. Zgodnie z art. 21 u.i.l. organami okręgowej izby lekarskiej są: 1) okręgowy zjazd lekarzy; 2) okręgowa rada lekarska; 3) okręgowa komisja rewizyjna; 4) okręgowy sąd lekarski; 5) okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej. Z powyższego wynika, że komisja wyborcza nie jest organem izby lekarskiej. W myśl art. 25 pkt 4 w zw. z art. 5 pkt 24 u.i.l. okręgowa rada lekarska kieruje działalnością okręgowej izby lekarskiej w okresie między okręgowymi zjazdami lekarzy, w szczególności wykonuje inne zadania określone w odrębnych przepisach. Ponadto okręgowa rada lekarska prowadzi bieżące sprawy izby (art. 25 pkt 10 u.i.l.). W tej sytuacji to Izba Lekarska jest bez wątpienia jednostką lekarskiego samorządu zawodowego zobowiązaną do udostępnienia informacji publicznej, w zakresie, w jakim tego rodzaju informację wytworzyła, a także tego rodzaju informacją dysponuje i bez znaczenia pozostaje tu okoliczność, że zapytanie dotyczy Okręgowej Komisji Wyborczej. Jak już wyjaśniono Okręgowa Komisja Wyborcza nie jest bowiem organem Okręgowej Izby Lekarskiej, zaś skarżący swoje zapytanie prawidłowo skierował właśnie do Izba Lekarska. W tym miejscu, Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie III OSK 3154/21 (dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"), gdzie wskazano, iż: "wybór do organów samorządu lekarskiego pozostaje w bezpośredniej relacji z zadaniami publicznymi realizowanymi przez samorząd zawodowy lekarzy, albowiem od wybranych osób oraz tego czy proces wyboru przebiegał prawidłowo zależeć będzie, czy w przyszłości rozstrzygnięcia podjęte przez tego rodzaju organy będą miały charakter legalny. Oznacza to, że dokumenty wytworzone w toku postępowania wyborczego nie posiadają waloru dokumentów wewnętrznych, związanych z organizacyjną sferą działania samorządu zawodowego, lecz dotykają sfery publicznej (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 264/19, CBOSA). Proces wyborczy obsady stanowisk w organach samorządu zawodowego lekarzy dotyczy więc spraw publicznych, skoro osoby te z racji sprawowanej funkcji mają decydować o sprawie publicznej, jaką jest szeroko pojęta ochrona zdrowia obywateli.". Tak samo odnieść należy się do dokumentów, które w związku z procesem wyborczym znalazły się w posiadaniu organu samorządu zawodowego, a w szczególności stanowią wniosek lekarzy o utworzenie nowego rejonu wyborczego, jak w niniejszej sprawie. Przy czym, Sąd podkreśla, że strony nie kwestionowały, iż wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczy informacji publicznej. Dalej, Sąd wskazuje, ze komisje wyborcze działające w okręgowych izbach lekarskich i Naczelnej Izbie Lekarskiej - zgodnie z art. 16 ust. 1 u.i.l. - organizują wybory, przeprowadzają, ogłaszają ich wyniki oraz przeprowadzają procedurę odwoływania organu lub członka organu. Na kanwie niniejszej sprawy organ argumentował, że z § 45 ust. 1 Uchwały nr 2 Nadzwyczajnego XVI Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 17 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu wyborów (dalej jako: Regulamin wyborów) wynika, że Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej jest uprawniony do samodzielnego podejmowania decyzji w kwestii udostępnienia dokumentacji wyborczej. Tymczasem z żadnego przepisu prawa, a w szczególności z aktów prawnych, na które powołał się organ, nie wynika kompetencja Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej do wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie bowiem z przywoływanym przez organ § 45 ust. 1 Regulaminu wyborów dokumentacja wyborcza jest przechowywana na terenie okręgowej izby lekarskiej, z zastosowaniem odpowiednich zabezpieczeń przed dostępem osób postronnych, a także przed utratą i zniszczeniem. Ustęp 2 przywołanego przepisu stanowi dalej, że osobami uprawnionymi do wglądu do przechowywanej dokumentacji wyborczej są: 1) prezes okręgowej rady lekarskiej, przewodniczący okręgowej komisji wyborczej oraz osoby pisemnie upoważnione przez jednego z nich; 1) osoby uprawnione uchwałą okręgowej komisji wyborczej; 2) członkowie komisji wyborczej w obecności przynajmniej jednej osoby wymienionej w ust. 2 pkt 1; 3) Przewodniczący Krajowej Komisji Wyborczej lub członek Krajowej Komisji Wyborczej w ramach sprawowanego nadzoru. Upoważnienie to zatem w żaden sposób nie dotyczy załatwiania spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, a nadto nie obejmuje uprawnienia do wydawania rozstrzygnięć władczych w postaci decyzji administracyjnych na podstawie k.p.a. Z żadnego z przepisów ustawy o izbach lekarskich oraz wydanych na jej podstawie: Regulaminu wyborów do organów i w organach izb lekarskich oraz Regulaminu działania okręgowej komisji wyborczej nie wynika, by kompetencje do wydania decyzji na podstawie u.d.i.p. w zw. k.p.a. powierzono przewodniczącemu okręgowej komisji wyborczej. W § 3 Regulaminu działania okręgowej komisji wyborczej stanowiącego załącznik do Uchwały nr 4 Nadzwyczajnego XVI Krajowego Zjazdu Lekarzy z 18 maja 2024 r., wynika, że do zadań komisji w zakresie przeprowadzania wyborów opisanych w Regulaminie wyborów należy w szczególności podejmowanie decyzji o zmianach w rejonach wyborczych w związku z wnioskami lekarzy o przeniesienie pomiędzy rejonami wyborczymi (ust. 1 pkt. 6 Regulaminu działania). Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 Regulaminu pracami komisji kieruje przewodniczący, który w szczególności reprezentuje ją na zewnątrz, zwołuje posiedzenia i im przewodniczy, podpisuje w imieniu komisji uchwały i obwieszczenia, czy nadzoruje wykonanie uchwał. Uznać zatem należy, że wydana w sprawie decyzja została wydane przez osobę nieuprawnioną. Powyższa wada stanowi rażące naruszenie prawa, określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skutkujące nieważnością zaskarżonej decyzji i bezwzględną koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Jak objaśnił Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z 13 sierpnia 2024 r. (sygn. akt I OSK 2088/23, CBOSA) o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyduje łączne wystąpienie trzech przesłanek: oczywistości naruszenia prawa, istotnego charakteru przepisu, który został naruszony, oraz skutków ekonomicznych lub gospodarczych, które wywołuje decyzja. NSA doprecyzował, że chodzi o stan prawny w zakresie jego obowiązywania i interpretacji niewątpliwy, nierodzący rozbieżności w wykładni. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa ujawniającą się przez ich proste zestawienie ze sobą; przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, a o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Charakter tego naruszenia powoduje, iż owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Sąd stwierdził, że Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej nie posiada upoważnienia do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej złożonego w trybie u.d.i.p., a tym samym do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej została wydana przez Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej [...] Izby Lekarskiej, który nie jest upoważniony do wydawania decyzji administracyjnych, co uzasadnia przyjęcie, że powyższe naruszenie prawa miało w rozpoznawanej sprawie charakter rażącego, skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy, Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze, ponieważ sprawa winna być rozstrzygnięta przez właściwy organ samorządu zawodowego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego dla skarżącego, na które składał się wpis od skargi w kwocie 200 zł, Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., jak w punkcie 2 wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło