IV SA/Po 845/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił udzielenia K. T. pomocy finansowej w formie zasiłku stałego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku postępowania ustalono, że skarżący pomimo posiadania własnościowego mieszkania w [...] z zameldowaniem na pobyt stały zamieszkuje razem z matką w [...]. Zdaniem organu skarżący koncentruje swoje interesy życiowe w [...]. Organ podał również, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką pozostając na jej utrzymaniu. Według ustaleń organu źródłem dochodu matki jest świadczenie rentowe po zmarłym mężu w wysokości [...] zł. Organ podkreślił, iż dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium kwalifikujące do zasiłku stałego a więc 316 zł na osobę w rodzinie. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż nie zgadza się z treścią uzasadnienia, w którym podważono złożone przez niego oświadczenie o prowadzeniu samodzielnego gospodarstwa domowego. Skarżący przyznał, iż faktycznie z uwagi na swoją niesamodzielność przebywa u matki, lecz jego zdaniem nie wskazuje to wcale na prowadzenie z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący wskazał również, iż jeżeli posiadałby dochód zamieszkałby w swoim mieszkaniu w [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO wskazało, iż z akt wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zdaniem organu trudno jest przyjąć, iż skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo domowe skoro opiekę nad skarżącym nieprzerwanie sprawuje jego matka, która podejmuje również wszystkie czynności związane z umożliwieniem prawidłowej egzystencji skarżącego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł K. T. podnosząc, iż organ całą odpowiedzialność za jego los zrzuca bezprawnie na jego matkę. Skarżący przyznał, iż ze względu na sytuację osobistą przebywa u matki gdzie istnieją dogodne dla niego i jego matki warunki mieszkaniowe. Skarżący wskazał również, iż jego matka nie jest w stanie zagwarantować mu opieki, ponieważ sama jest osobą niepełnosprawną z orzeczoną I grupą inwalidzką. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż dochód jego matki skarżącego nie pozwala na przyznanie zasiłku stałego pomimo trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt IV SA/Po 685/06 Sąd odrzucił skargę. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2007 r., na skutek wniosku złożonego przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, Sąd przywrócił skarżącemu termin do uzupełnienia braków skargi. W dniu [...]r. wpłynął do Sądu wniosek pełnomocnika z urzędu o zniesienie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 19 czerwca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do wniosków formalnych pełnomocnika Sąd wskazuje, iż postanowieniem wpisanym do protokołu odmówił odroczenia terminu rozprawy. Stosownie do art. 109 ppsa rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Przez nadzwyczajne wydarzenie należy rozumieć nie dające się przewidzieć zdarzenia sił przyrody lub inne nagłe zdarzenia, które uniemożliwiają stawiennictwo na rozprawie np. powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. Inną znaną sądowi przeszkodę, której nie można przezwyciężyć, jest ta ,o której sąd został powiadomiony przez stronę a z treści informacji wynika, że strona nie może je przezwyciężyć i jej stawiennictwo na rozprawie jest niemożliwe. Ocena tych okoliczności należy wyłącznie do sądu (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 239-241). Odnosząc się do tej kwestii, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku o odroczenie rozprawy złożonego przez pełnomocnika musi być dokonana przy założeniu, że wnoszący o odroczenie rozprawy ma obowiązek dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2005r. OSK 1755/04, "Gazeta Prawna" 2005, nr 15, s.20). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, iż pełnomocnik wniosek o odroczenie terminu rozprawy uzasadnił obowiązkiem stawiennictwa przed Sądem Rejonowym w Koninie oraz brakiem możliwości ustanowienia substytucji, przy czym do wniosku nie został dołączony jakikolwiek dokument ( kserokopia zawiadomienia o terminie rozprawy) okoliczność powyższą potwierdzający. Pełnomocnik we wniosku nie wskazał również o której rozprawie dowiedział się wcześniej i dlaczego posiedzenie wyznaczone przed Sądem Rejonowym jest ważniejsze. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż zawiadomienie o terminie rozprawy pełnomocnik skarżącego otrzymał już [...] r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 79), a więc ponad miesiąc przed posiedzeniem. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż pełnomocnik miał wystarczająco dużo czasu aby znaleźć zastępstwo. Niezrozumiałe jest również postępowanie pełnomocnika, który będąc zawiadomiony o termie rozprawy z miesięcznym wyprzedzeniem składa wniosek o jej odroczenia dopiero dzień wcześniej. W ocenie Sądu mając powyższe na uwadze nie zaistniała w sprawie przeszkoda, której nie można było przezwyciężyć. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena, czy organy administracji publicznej w sposób prawidłowy dokonały ustalenia przesłanek stanowiących podstawę do otrzymania zasiłku stałego przez skarżącego. Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm. - dalej "usp") zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wobec powyższego przyznanie zasiłku stałego jest uzależnione od dwóch przesłanek: od tego czy wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo czy został zaliczony do I lub II grupy inwalidów lub legitymuje się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 6 cyt. ustawy) oraz czy dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. W niniejszej sprawie skarżący spełnia pierwsze kryterium, gdyż dysponuje on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wobec powyższego przyznanie skarżącemu zasiłku stałego w niniejszej sprawie uzależnione jest od dochodu skarżącego. W pierwszej kolejności należy rozważyć czy skarżący jest osobą samotnie gospodarującą czy też jest osobą pozostająca w rodzinie, ponieważ warunkuje to przyjęcie odpowiedniego kryterium dochodowego jak i składników tego dochodu. Zgodnie z art. 6 pkt. 14 usp za rodzinę uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matkę, a więc należy go traktować jako osobę pozostającą w rodzinie. Przejawem prowadzenia wspólnego gospodarstwa jest miedzy innymi wspólne zamieszkanie i gospodarowanie. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący mieszka wspólnie z matką, a wszelkie koszty utrzymania zarówno mieszkania w [...] jak i w [...] ponosi matka skarżącego. Przesłanką wspólnego gospodarowania wyraża się m.in. w czerpaniu korzyści z tego gospodarstwa wspólnie z innymi członkami rodziny. Bez wątpienia skarżący, z uwagi na wspólne zamieszkiwanie z matką, takie korzyści czerpie, choćby nawet z racji korzystania z urządzeń technicznych i sanitarnych. Przejawem wspólnego gospodarowania jest również fakt pokrywania z dochodu matki skarżącego wszelkich wydatków związanych z osobą skarżącego. Wprawdzie skarżący wskazuje, iż przebywa u matki, ale u niej nie mieszka, ponieważ jest zameldowany w [...] to jednakże zdaniem Sądu nie ma wpływu na ustalenia dokonane przez organ. Należy zauważyć, iż fakt zameldowania pod określonym adresem nie oznacza, że pod tym adresem się faktycznie mieszka. Samo zameldowanie na pobyt stały nie wystarczy samo przez się do przyjęcia zamieszkiwania Należy odróżnić fakt zameldowania od faktycznego zamieszkiwania. W ocenie Sądu subiektywne odczucia skarżącego, iż nie mieszka wspólnie z matką oraz jego plany w razie uzyskania zasiłku (powrót do mieszkania w [...]) nie uprawnią do przyjęcia, że skarżący zamieszkuje w [...] i prowadzi osobne gospodarstwo domowe. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, iż matka skarżącego i skarżący prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, a więc w konsekwencji prawidłowo przy wyliczaniu kryterium dochodowego skarżącego organ uwzględnił dochód matki skarżącego. Zatem w przypadku skarżącego jak słusznie zauważył organ zastosowanie znajduje kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, a więc kwota 316 zł. W art. 8 ust. 3 ups stanowi, że dochód to suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony (...), przy czym w przypadku dochodu rodziny to suma miesięcznych dochodów wszystkich osób w rodzinie (art. 6 pkt 4), a w przypadku dochodu na osobę w rodzinie to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie (art. 6 pkt 3). Z tego względu, pomimo iż skarżący spełnia pierwszą przesłankę przyznania zasiłku stałego, ponieważ jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, to z uwagi na to, że przekracza kryterium dochodowe, zasiłek ten nie może być mu przyznany. Podsumowując, stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały analizy zebranych w sprawie dowodów zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski /-/ I. Kucznerowicz JH