IV SA/Po 852/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-12-04
Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy "najbliższa szkoła" w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego oznacza szkołę najbliższą geograficznie, czy też szkołę najlepiej realizującą zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie "najbliższej szkoły" w kontekście zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły powinno być rozumiane szerzej niż tylko kryterium geograficzne. "Najbliższa" jest taka szkoła, która w sposób rzeczywisty i najpełniejszy umożliwia realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, uwzględniając indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne dziecka. Organ administracji publicznej ma obowiązek wykazać, że wybrana przez niego placówka spełnia te kryteria, a nie opierać się wyłącznie na odległości.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Burmistrza Miasta o zwrot kosztów dowozu syna do Szkoły Podstawowej, posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z powodu niepełnosprawności sprzężonej (autyzm, niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim). Organ odmówił zwrotu kosztów, uznając za "najbliższą" szkołę Zespół Przedszkolno-Szkolny w miejscu zamieszkania dziecka, mimo że skarżąca wskazała inną szkołę jako lepiej dostosowaną do potrzeb syna. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że organ kierował się wyłącznie kryterium geograficznym, a wskazana przez nią szkoła lepiej realizuje zalecenia zawarte w orzeczeniu, w tym w zakresie komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC).Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. Z. na czynność Burmistrza Miasta z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącej S. Z. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
S. Z. (dalej jako: skarżąca) zwróciła się do Burmistrza Miasta z wnioskiem o zwrot kosztów dowozu małoletniego T. Z. do Szkoly Podstawowej.
Do wniosku załączono orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez Zespół Orzekający Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] w dniu 24 sierpnia 2023 r. Z orzeczenia wynika, że syn skarżącej posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z powodu niepełnosprawności sprzężonej, tj. autyzmu, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim oraz orzeczenie o niepełnosprawności, znak: [...] Ponadto wskazano, że dziecko zamieszkuje w miejscowości [...].
W odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia 28 sierpnia 2025 r. wskazał, że Zespół orzekający na stronie 6 orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 24 sierpnia 2023 r. podał, że "wskazane jest objęcie T. kształceniem specjalnym dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim, autyzm) w szkole (oddziale) integracyjnej, ogólnodostępnej, lub specjalnej bądź w szkole specjalnej w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym ".
Dalej organ wskazał na treść art. 39 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm., dalej jako: p.o.), zgodnie z którym rodzice ucznia niepełnosprawnego, który objęty jest kształceniem specjalnym są uprawnieni do otrzymania od gmin zwrotu kosztów przewozu dziecka do najbliższej szkoły podstawowej. Z powołanego przepisu art. 39 ust. 4 pkt 1 p.o. wynika, że obowiązek zwrotu kosztów przejazdu ucznia niepełnosprawnego objętego kształceniem specjalnym nie dotyczy każdej szkoły wybranej przez rodzica, ale tylko "najbliższej" szkoły podstawowej.
Następnie organ wyjaśnił, że po analizie przedłożonej dokumentacji stwierdzono, że wskazana przez skarżącą szkoła podstawowa tj. Szkoły Podstawowej, nie jest najbliższą szkołą, w której zgodnie ze wskazaniem zawartym w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego może być realizowane kształcenie dziecka. Najbliższą szkołą, w której uczeń może odbywać naukę, realizując zalecenia zawarte w wyżej wymienionym orzeczeniu jest bowiem Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...], którego siedziba znajduje się w miejscu zamieszkania ucznia. Organ podkreślił, że I Szkoła Podstawowa według danych zawartych w ewidencji szkół i placówek niepublicznych w gminie [...] nie jest szkołą specjalną. Obie ww. szkoły są placówkami ogólnodostępnymi.
Dalej organ argumentował, że w przypadku realizowania kształcenia specjalnego w Zespole Przedszkolno-Szkolnym w [...] placówka ta może zapewnić dziecku udział nauczyciela posiadającego kwalifikacje wskazane na stronie 5 orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
W ocenie organu z przedstawionych wyżej przyczyn w rozpoznawanej sprawie nie występują podstawy do zwrotu kosztów dowozu ucznia do Szkoły Podstawowej, albowiem placówką bliżej położoną niż wskazana we wniosku i zapewniającą realizację zaleceń określonych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego jest Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...], położony w miejscu zamieszkania ucznia.
Skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą czynność Burmistrza Miasta polegającą na odmowie zwrotu kosztów dowozu jej syna do Szkoły Podstawowej.
Skarżąca wniosła o "uchylenie odmowy" i przyznanie prawa do zwrotu kosztów dowozu T. Z. do Szkoly Podstawowej, jako szkoły faktycznie najbliższej w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 p.o.
Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że organ uznał, że najbliższą szkołą jest Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...], kierując się wyłącznie kryterium geograficznym. Skarżąca zarzuciła, że takie stanowisko jest sprzeczne z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, przytaczając np. wyrok NSA z 18.12.2014 r., I OSK 1961/14: "Najbliższą szkołą (...) jest ta, która w sposób rzeczywisty umożliwia realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie szkoła najbliższa w sensie geograficznym" oraz wyrok WSA w Poznaniu z 7.07.2020 r., sygn. akt IV SA/Po 209/20: "Wskazanie szkoły, która nie zapewnia warunków realizacji zaleceń z orzeczenia, narusza prawo dziecka do edukacji i nie może pozbawić rodziców prawa do zwrotu kosztów dowozu".
Dalej skarżąca wskazała na brak realnych możliwości realizacji orzeczenia w Zespole Przedszkolno-Szkolnym w [...]. W ocenie skarżącej szkoła w [...] nie posiada kadry przygotowanej do pracy z dziećmi korzystającymi z komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC). Wyjaśniła, że jej syn komunikuje się wyłącznie za pomocą programu "Mówik" na tablecie - jest to jego podstawowe narzędzie komunikacji, a nie dodatkowe wsparcie. Brak specjalistów wyszkolonych w zakresie AAC oznacza, że szkoła ta nie jest w stanie w praktyce realizować zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponadto wskazała, że jej syn korzysta z aparatu słuchowego ze wspomaganiem systemem FM.
Dodatkowo skarżąca podała, że dziecko ma niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim oraz zaburzenia ze spektrum autyzmu. Takie połączenie wymaga placówki posiadającej wieloletnie doświadczenie w pracy z dziećmi z podobnymi trudnościami, tymczasem szkoła w [...] takiego doświadczenia nie posiada.
W przekonaniu skarżącej kierowanie dziecka do placówki, która nie ma ani kadry, ani praktyki w pracy z dziećmi o podobnych potrzebach, prowadziłoby do pozornego, a nie rzeczywistego spełnienia obowiązków gminy wynikających z art. 39 ust. 4 pkt 1 p.o.
Skarżąca argumentowała, że Szkoła Podstawowa spełnia wszystkie warunki określone w orzeczeniu - posiada kadrę wyszkoloną w pracy z AAC i programem "Mówik", mniejsze grupy edukacyjne, a także wsparcie psychologa, logopedy, pedagoga specjalnego i rehabilitanta. Skarżąca wskazała, że jej syn już skutecznie komunikuje się w tej szkole, co potwierdza, że placówka ta jest w stanie zapewnić mu rzeczywistą realizację prawa do nauki.
Ponadto skarżąca podniosła, że art. 1 p.o. stanowi, że dobro dziecka i jego indywidualne potrzeby są nadrzędną zasadą systemu oświaty. Zdaniem skarżącej zmuszanie dziecka do uczęszczania do szkoły, która nie zapewni mu podstawowych narzędzi komunikacji i odpowiedniego wsparcia, jest sprzeczne z tą zasadą oraz z art. 72 ust. 1 Konstytucji RP, gwarantującym ochronę praw dziecka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że małoletni syn skarżącej rozpoczął naukę w Szkole Podstawowej dopiero w roku szkolnym [...]. Z dokumentów załączonych do skargi wynika, że dziecko skarżącej rozpoczęło naukę w szkole podstawowej w [...], natomiast dyrektor Szkole Podstawowej wyraził zgodę na przyjęcie go do klasy trzeciej, której zgodnie z zaświadczeniem załączonym do skargi jest uczniem w obecnym roku szkolnym.
Zdaniem organu powyższa okoliczność ma istotne znaczenie w sprawie, ponieważ w sytuacji gdy niespornym jest, że szkołą najbliższą geograficznie jest szkoła podstawowa działająca w ramach Zespołu Przedszkolno-Szkolnego w [...], którego siedziba znajduje się w miejscu zamieszkania małoletniego T. Z., na podstawie zaledwie kilkutygodniowego uczęszczania do Szkoły Podstawowej trudno przyjąć, a co najmniej byłoby to przedwczesne, że ta ostatnia placówka w lepszy sposób zapewni realizację zaleceń wynikających z orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z powodu niepełnosprawności. Z twierdzeń skarżącej wynika przecież, że taką szkołą miała być pierwotnie szkoła w miejscowości [...], do której nawet przeprowadziła się z synem i do której uczęszczał przez pierwsze dwie klasy szkoły podstawowej. Po dwóch latach nauki skarżąca uznała, że nauczyciele zatrudnieni w szkole nie potrafili pracować z synem. Nie ma żadnej pewności, że podobna sytuacja wystąpi w przypadku Szkoły Podstawowej.
Organ argumentował, że odmiennie niż zarzuca skarżąca kadra pedagogiczna Zespołu Przedszkolno-Szkolnego w [...] posiada wiedzę i doświadczenie w pracy z dziećmi z niepełnosprawnością intelektualną i to nie tylko w stopniu lekkim, ale także umiarkowanym i głębokim oraz z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Przede wszystkim działająca w ramach Zespołu Szkół Szkoła podstawowa [...] jest placówką publiczną, której początki funkcjonowania sięgają 1965 r. Prowadzi więc działalność edukacyjną znacznie dłużej niż Szkoła Podstawowa będąca placówką niepubliczną, która rozpoczęła działalność dopiero 1 września 2015 r.
W ocenie organu nietrafny jest zarzut powołujący się na prowadzenie przez Szkołę Podstawową zajęć w mniejszych grupach edukacyjnych. Z pisemnej informacji Dyrektora Zespołu Przedszkolno-Szkolnego w [...] wynika bowiem, że liczba uczniów w klasach w tej placówce wynosi średnio 13 uczniów. Nie są to zatem liczne klasy w porównaniu do warunków istniejących w większości szkół podstawowych.
Dalej organ argumentował, że w Zespole Przedszkolno-Szkolnym w [...] podobnie jak w Szkole Podstawowej uczniom zapewnione jest wsparcie psychologa, logopedy, pedagoga specjalnego. Ponadto, placówka ta zatrudnia dodatkowo oligofrenopedagoga, nauczyciela współorganizującego kształcenie oraz terapeutę pedagogicznego. Dokładną listę specjalistów, wymiar zatrudnienia, liczbę godzin liczbę oraz uczniów objętych wsparciem w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej określa tabela załączona do pisma Dyrektora Zespołu Przedszkolno-Szkolnego w [...]. Skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnego dowodu na okoliczność rodzaju ani zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej (np. planu zajęć syna).
Ponadto organ wskazał, że nauczyciele specjaliści zatrudnieni w Zespole Przedszkolno-Szkolnym w [...] korzystają z nowoczesnych środków dydaktycznych m.in. monitorów interaktywnych oraz edukacyjnych programów multimedialnych przeznaczonych dla uczniów ze spektrum autyzmu lub mających trudności w komunikowaniu się werbalnym (dowód: pismo Dyrektora Zespołu Przedszkolno-Szkolnego w [...]). Biorąc pod uwagę, że "Mówik" stanowi oprogramowanie do komunikacji wspomagającej i alternatywnej na tablety z systemem Android nauczyciele zatrudnieni w Zespole Przedszkolno-Szkolnym w [...] posiadają niezbędne narzędzia, aby móc z niego korzystać. Organ wskazał, że faktem notoryjnym jest, że u większości dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu występuje regres bądź brak mowy. Organ podkreślił, że obecnie znanych jest przynajmniej kilka alternatywnych sposobów komunikacji, w tym pozawerbalnej, z których potrafią korzystać nauczyciele. Ewentualne "wyszkolenie" nauczycieli Szkole Podstawowej w korzystaniu z oprogramowania "Mówik" nie sposób uznać za argument przesądzający w sprawie, gdyż opanowanie posługiwania się nim nie jest tak skomplikowane i czasochłonne, jak choćby nauka języka migowego czy alfabetu Braille'a.
Zdaniem organu biorąc pod uwagę powyższe argumenty oraz fakt, iż Szkoła Podstawowa nie jest szkołą specjalną tylko placówką ogólnodostępną tak samo jak Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...], ze względu na posłużenie się w art. 39 ust. 4 p.o. przymiotnikiem "najbliższej" brak jest podstaw do zwrotu skarżącej kosztów dowozu syna do szkoły podstawowej. Za wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2025 r. III OSK 518/24 organ wskazał, że obowiązek gminy zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe sprowadza się do zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu wyłącznie do najbliższej szkoły podstawowej (art. 39 ust. 4 pkt 1 u.o.p.) lub zwrotu środków zgodnie z art. 39a ust. 1 u.o.p., Organ podkreślił, że jest związany dyspozycją powyższego przepisu w niniejszej sprawie.
Organ wskazał, że daleki jest od "zmuszania dziecka do uczęszczania" do konkretnej szkoły bądź wyboru szkoły za rodzica. Ustawodawca w art. 39 ust. 4 p.o. nie posłużył się klauzulą generalną np. "dobrem dziecka" tylko określeniem "najbliższej szkoły podstawowej". Użycie przymiotnika "najbliższej" zgodnie z założeniem o racjonalności ustawodawcy nie sposób uznać za przypadkowe. Ma on niewątpliwie charakter zobiektywizowany, odwołuje się bowiem do kryterium odległościowego. Ocena spełnienia tego kryterium musi uwzględniać obiektywne względy, a nie subiektywne odczucia. W razie ustalenia, że w bliższej odległości od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka znajduje się placówka oświatowa, która jest w stanie spełnić wszystkie zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, to gmina nie ma obowiązku zapewniania bezpłatnego transportu i opieki do innej placówki. Bezwzględny obowiązek gminy dotyczy tylko placówek najbliższych (wyrok WSA w Olsztynie z 17.11.2022 r., II SA/Ol 721/22, LEX nr 3438370).
Pismem z dnia 6 października 2025 r. skarżąca wniosła do Sądu o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: informacji z dnia 13 września 2025 r. o funkcjonowaniu dziecka na zajęciach logopedycznych oraz opinii pedagoga specjalnego z 17 września 2025 r. o funkcjonowaniu dziecka na zajęciach na fakt rzeczywistych potrzeb edukacyjnych syna skarżącej, w tym w zakresie potrzeb komunikacyjnych i rozwoju psychofizycznego, rekomendacji pedagoga specjalnego, warunków edukacyjnych w Szkole Podstawowej.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że o bliskości danej placówki nie może przesądzać tylko odległość w znaczeniu geograficznym. Skarżąca wskazała, że Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...] nie posiada tak wykwalifikowanej kadry specjalistów z punktu widzenia komunikacji ACC oraz potrzeb edukacyjnych jej syna, nie istnieje także możliwość stosowania systemu "Mówik" w pracy dydaktycznej. Tego typu możliwości istnieją za to w placówce w [...], która zdecydowanie w pełniejszy sposób urzeczywistnia zalecenia i wymagania zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w skardze dodając, że obecność w szkole osób wyszkolonych w aplikacji "Mówik" jest niezbędna, aby rozwijać zdolność mówienia jej syna. Skarżąca oświadczyła, że dzieci z innych gmin są dowożone szkoły w [...] i zwraca się rodzicom koszty dojazdu, a ona jest jedyną matką, której ten koszt nie przysługuje.
Pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej czynności oraz odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej także jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie.
Według zaś art. 146 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 2 października 2025 r. (pismo z dnia 28 sierpnia 2025 r. stanowiące czynność Burmistrza zostało przez Skarżącą odebrane w dniu 2 września 2025 r.), a skarga wniesiona została w dniu 8 września 2025 r., a zatem bez wątpienia w terminie.
Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona czynność narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest czynność Burmistrza Miasta z 28 sierpnia 2025 r. polegająca na odmowie zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego - T. Z. do Szkoły Podstawowej.
Materialnoprawną podstawę podjętej czynności stanowi przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, dalej jako: "P.o."). Zgodnie z tym przepisem obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia.
Powyższy obowiązek, zgodnie z art. 39a ust. 1 P.o., gmina realizuje poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców. Przy czym podkreślenia wymaga, że wybór sposobu realizacji omawianej powinności publicznoprawnej gminy jest pozostawiony rodzicom dziecka. W przypadku wyboru przez rodziców drugiej z wymienionych form, w sytuacji spełnienia ustawowych przesłanek, organ gminy nie może uchylić się od zawarcia umowy co do zwrotu kosztów przejazdu ucznia oraz jego opiekuna do najbliższej szkoły.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że interpretacja normy art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. wymaga jej zestawienia z niepełnosprawnością konkretnego dziecka, która to niepełnosprawność może różnić się zarówno rodzajem, jak i zakresem. Dlatego "najbliższą" szkołą, przedszkolem, ośrodkiem będzie tylko taka szkoła, przedszkole i ośrodek, który pozwala jak najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), a zatem jest najpełniej dostosowana do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka. Nie musi to być szkoła najbliższa w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Szkoła bliższa geograficznie lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14, Lex nr 1636862).
W przypadku zaś, gdy organ twierdzi, że realizacja zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, zostanie zapewniona przez inną placówkę, która jest położona bliżej miejsca zamieszkania dziecka, powinien również wykazać, że ta najbliższa (geograficznie) placówka może zapewnić dziecku odpowiednie metody pracy i nauki, dostosowane do stopnia jego niepełnosprawności, dokonując w tym zakresie indywidualnej oceny, w szczególności w świetle orzeczenia o niepełnosprawności i orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka. Należy przy tym zauważyć, że ocena potrzeb i możliwości niepełnosprawnego dziecka powinna być przez organ dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, z wykorzystaniem wiedzy fachowej oraz z uwzględnieniem, że skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 39 ust. 4 ustawy musi być realne, zaś uprawnienie to jest ściśle skorelowane z obowiązkiem gminy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 769/19, Lex nr 3027455; wyrok WSA w Poznaniu z 17 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po 398/20, Lex nr 3156603).
Podkreślić należy, że według utrwalonej linii orzecznictwa na "bliskość" składa się element położenia geograficznego oraz element dysponowania przez konkretną placówkę oświatową warunkami umożliwiającymi prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Przy czym, drugi składnik winien być oceniany indywidualnie w oparciu o orzeczenie o niepełnosprawności danego dziecka (wyrok WSA w Krakowie z 17.01.2019 r., III SA/Kr 1248/18, LEX nr 2618992).
Nie budzi wątpliwości, że szkołą najbliższą, o której mowa w art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. jest tylko szkoła pozwalająca najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu (por. wyrok NSA z 18.12.2014 r., sygn. akt: I OSK 1961/14, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl dalej "CBOSA").
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 127 ust. 1 P.o. kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 P.o. Uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10 (ust. 3 art. 127 P.o.). Kształcenie specjalne, jak wynika z art. 127 P.o., polega zatem na stosowaniu specjalnej organizacji nauki i metod pracy z dziećmi i młodzieżą niepełnosprawnymi oraz niedostosowanymi społecznie. Należy podkreślić, iż obowiązkiem wszystkich szkół i placówek jest uwzględnianie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz predyspozycji dzieci i młodzieży. Niektórym z nich system oświaty musi jednak stwarzać dalej idące udogodnienia w celu korzystania z konstytucyjnego prawa do nauki. Pojęcie kształcenia specjalnego obejmuje zatem nie tylko specjalnie dostosowany proces nauczania, wychowania i opieki, lecz wszelkie formy umożliwiania uczniom (wychowankom) trwale lub tylko czasowo niepełnosprawnym realizowania zindywidualizowanego kształcenia, form i programów nauczania lub uczestnictwa w zajęciach rewalidacyjnych. W każdym zatem przypadku kształceniem specjalnym obejmuje się wyłącznie dzieci i młodzież, które z uwagi na niepełnosprawność lub niedostosowanie społeczne nie są zdolne do udziału w procesie kształcenia organizowanym na zwykłych zasadach, dotyczących ogółu uczniów. Przy ocenie potrzeby objęcia ucznia kształceniem specjalnym znaczenie ma przede wszystkim stopień jego indywidualnych możliwości i potrzeb edukacyjnych. Przesłanką objęcia kształceniem specjalnym jest orzeczenie wydane przez zespół orzekający w poradni psychologiczno-pedagogicznej (M. Pilich [w:] A. Olszewski, M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2021, art. 127).
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2061, dalej: "rozporządzenie"), wydane na podstawie art. 127 ust. 18 P.o., wymienia jako jeden z aktów indywidualnych wydawanych przez zespoły w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych właśnie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia zespoły wydają orzeczenia i opinie dla dzieci i uczniów uczęszczających do przedszkoli, szkół i ośrodków, mających siedzibę na terenie działania poradni.
W art. 127 ust. 10 zdanie drugie P.o. przewiduje się wymaganie określenia w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zalecanej formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej. Oznacza to znaczne rozbudowanie – w stosunku do ogólnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego – sentencji (części dyspozytywnej) orzeczenia, która nie ogranicza się jedynie do przyznania lub odmowy przyznania świadczenia administracyjnego, ale również kształtuje zakres i charakter tegoż świadczenia. Zalecenie wiąże organy prowadzące oraz organy szkół i placówek oświatowych i wychowawczych.
Podkreślenia wymaga, że obowiązek działania zgodnego z prawem - niezależnie od formy prawnej załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej (decyzja, postanowienie, czynność materialno-techniczna, inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej) - wymaga od organu podjęcia czynności nastawionej na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, zebrania wszystkich istotnych dowodów koniecznych do jej załatwienia oraz ich wnikliwej oceny. Z kolei prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwala na zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego.
W kontrolowanej sprawie brak sformalizowanych reguł postępowania wiążącego się z zasadami zorganizowania przejazdu dziecka niepełnosprawnego do szkoły nie oznacza, że odmowa dokonania tej czynności może nastąpić bez szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny wszystkich jej istotnych okoliczności. Czynności z zakresu administracji publicznej podejmowane w sprawie indywidualnej powinny bowiem odnosić się do okoliczności konkretnego przypadku (wyrok WSA w Łodzi z 10.02.2023 r., III SA/Łd 744/22, LEX nr 3503964.).
W Orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym przez Zespół Orzekający Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] w dniu 24 sierpnia 2023 r., wskazano, że zostało ono wydane ze względu niepełnosprawność ucznia sprzężoną (autyzm, niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim). Zespół Orzekający w szczególności wskazał, że w przypadku realizowania kształcenia specjalnego w szkole (oddziale) ogólnodostępnej lub integracyjnej, w celu współorganizowania kształcenia ze względu na ww. niepełnosprawności sprzężone należy zapewnić w procesie edukacji udział dodatkowo zatrudnionej osoby (nauczyciela posiadającego kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej bądź specjalisty lub pomocy nauczyciela), która będzie wspierała dziecko w sytuacjach dla niego trudnych, zwłaszcza w zakresie komunikowania potrzeb oraz monitorowała jego funkcjonowanie emocjonalno-społeczne. Wyjaśniono, że indywidualne wsparcie ze strony dodatkowego ww. nauczyciela bądź specjalisty lub pomocy pozwoli na odpowiednie kierowanie uwagą dziecka i sprzyjać będzie jego ogólnemu rozwojowi oraz umożliwi otoczenie szczególną pomocą, dostosowaną do indywidualnych potrzeb chłopca, co powinno korzystnie wpłynąć na efektywność edukacji.
Zespół Orzekający podał, że wskazane jest objęcie dziecka kształceniem specjalnym dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim, autyzm) w szkole (oddziale) integracyjnej, ogólnodostępnej lub specjalnej bądź w szkole specjalnej w specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym. Zespół Orzekający stanął na stanowisku, że najkorzystniejszą formą kształcenia dla chłopca będzie kształcenie specjalne dla uczniów z ww. niepełnosprawnościami, realizowane w szkole (oddziale) integracyjnej. Zaproponowana forma kształcenia stworzy szansę optymalnej stymulacji rozwoju i nabywania umiejętności oraz wiedzy, adekwatnie do poziomu rozwoju przy uwzględnieniu występujących ograniczeń w funkcjonowaniu, wynikających ze zdiagnozowanych niepełnosprawności sprzężonych (niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim, autyzm). Ponadto umożliwi ona nawiązywanie i utrzymywanie prawidłowych relacji rówieśniczych oraz zapewni stopniowe rozszerzanie kompetencji społecznych. Kształcenie to zapewni również specjalną organizację form i metod edukacji, stosownie do występujących niepełnosprawności.
W ocenie Zespołu Orzekającego dziecko może ujawniać trudności w funkcjonowaniu wspólnie z oddziałem szkolnym, zwłaszcza w zakresie komunikowania się oraz nawiązywania i utrzymywania relacji społecznych z rówieśnikami. Nieprawidłowości te ściśle wynikają ze zdiagnozowanych u dziecka niepełnosprawności sprzężonych i w znaczny sposób mogą utrudniać mu funkcjonowanie w procesie edukacji oraz w życiu szkoły. W związku ż powyższym, w sytuacji nasilenia wyżej opisanych trudności w funkcjonowaniu, zachodzić będzie potrzeba realizacji wybranych zajęć edukacyjnych (w szkole) indywidualnie z chłopcem lub w grupie liczącej do 5 uczniów, co pozwoli zapewnić specjalną organizację kształcenia w warunkach dostosowanych do potrzeb ucznia, a tym samym wpłynąć powinno na poprawę jego funkcjonowania w roli ucznia.
Ponadto Zespół Orzekający wskazał, że uwagi na symptomy zaburzeń sensorycznych wskazana jest kontynuacja zajęć z terapeutą integracji sensorycznej. Stosowanie wobec chłopca powyższych zalecanych działań sprzyjać będzie poprawie jego funkcjonowania oraz wzmocni udział w życiu szkoły. Wskazano tez, że chłopiec wymaga stosowania środków dydaktycznych, które ułatwią zrozumienie treści nauczania, wzmocnią atrakcyjność przekazu, przez co wpłyną na jego motywację i aktywność, pobudzą do myślenia i działania, a w procesie kształcenia warto wykorzystywać m.in. urządzenia multimedialne, co ułatwi bezpośrednie lub pośrednie poznawanie świata, sprzyjać będzie rozwojowi oraz korzystnie wpłynie na opanowywanie wiadomości i umiejętności.
Na kanwie rozpoznawanej sprawy najbliższą placówką realizującą zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jest, według organu, Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...]. Swoje stanowisko organ oparł na piśmie podpisanym przez Dyrektora tej placówki, które w istocie przedstawia ofertę edukacyjną Zespołu Przedszkolno-Szkolnego w [...]. W piśmie tym wskazano na liczbę uczniów, oferowane zajęcia i środki dydaktyczne oraz kwalifikacje kadry pedagogicznej. Co jednak istotne – z akt sprawy, ani z uzasadnienia zaskarżonej czynności nie wynika, żeby organ zwrócił się do wskazanej przez siebie placówki, aby ta wskazała, czy jest w stanie zrealizować wszystkie zalecenia i wymagania wynikające z Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego T. Z.. Co więcej, organ nie dokonał jakiejkolwiek oceny indywidualnego przypadku niepełnosprawnego dziecka, nie odniósł się do dokumentacji dotyczącej jego osoby w kontekście przesłanki "najbliższej szkoły" w przedstawionym powyżej rozumieniu, a jedynie w sposób lakoniczny stwierdził, że najbliższą placówką, do której mógłby uczęszczać syn skarżącej i do której Gmina mogłaby sfinansować dowóz jest Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...], spełniający w ocenie organu wymogi realizacji zaleceń niezbędnych dla edukacji dziecka niepełnosprawnego. Organ wskazał tylko, że ww. placówka jest w stanie zapewnić dziecku opiekę dodatkowego nauczyciela posiadającego kwalifikacje wskazane na stronie 5 orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ podkreślił w odpowiedzi na skargę, że liczba uczniów w klasach w Zespole Szkół w [...] wynosi średnio 13 uczniów, nie są to zatem klasy liczne w porównaniu do warunków istniejących w większości szkół podstawowych.
Trzeba zwrócić uwagę, iż w sytuacji, w której organ twierdził, że realizacja zaleceń zawartych w Orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, zostanie zapewniona przez inną placówkę, która jest położona bliżej miejsca zamieszkania dziecka - to powinien on wykazać, że najbliższa szkoła podstawowa może zapewnić dziecku odpowiednie metody pracy i nauki, dostosowane do stopnia jego niepełnosprawności, dokonując w tym zakresie indywidualnej i wnikliwej oceny w świetle orzeczenia o niepełnosprawności i orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka. Zatem skoro we wniosku została określona konkretna szkoła, w ocenie matki dziecka "najbliższa", jako najpełniej realizująca zalecenia zawarte w Orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, to po stronie organu powstał wymóg wykazania, że wskazana przez niego Szkoła, będzie mogła w takim samym stopniu, jak Szkoła wskazana przez matkę dziecka, realizować zalecenia zawarte w tym Orzeczeniu. Takich ustaleń w niniejszej sprawie organ jednak nie dokonał przed podjęciem zaskarżonej czynności.
Burmistrz dokonując zaskarżonej czynności nie wyjaśnił istotnych w niniejszej sprawie okoliczności i nie uzasadnił należycie, dlaczego wskazana przez niego placówka wypełnia, jego zdaniem, realizację zaleceń wynikających z istotnego w sprawie Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z 24 sierpnia 2023 r. Również próba odniesienia się do tego dokumentu dokonana w odpowiedzi na skargę nie może konwalidować braku należytego uzasadnienia zaskarżonej czynności. Odpowiedź na skargę stanowi bowiem wyłącznie pismo procesowe, zaś zgodnie z tym co wyżej podniesiono, organ powinien poczynić ustalenia istotne dla prawidłowego rozpoznania wniosku przed dokonaniem czynności i dać im wyraz w jej uzasadnieniu, by umożliwić sądowi jej kontrolę (por. wyrok WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 769/19, Lex nr 3027455). W ocenie Sądu, rozstrzygniecie Burmistrza z 28 sierpnia 2025 r. w sposób arbitralny przyjmuje, że Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...] jest szkołą najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. Wskazać przy tym należy, że ustalenia Burmistrza nie udzielają odpowiedzi na pytanie, czy placówka ta zapewnia najpełniejszą realizację wszystkich zaleceń wynikających z Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Podkreślić przy tym należy, że to nie Burmistrz, lecz Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego przesądza o indywidualnych potrzebach dziecka. Rolą organu jest natomiast pogłębiona ocena, czy w realiach analizowanej sprawy wskazana przez skarżącą Szkoła stanowi szkołę najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. Oceny tej – jak już zostało wyżej wyjaśnione – organ nie może dokonywać pobieżnie, kierując się wyłącznie kryterium odległościowym.
Skoro zatem organ nie wykazał w sprawie, że Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...] w wyższym stopniu jest w stanie zrealizować wskazania zawarte w Orzeczeniu Zespołu niż Szkoła Podstawowa, to nie można jednoznacznie stwierdzić, że najbliższą szkołą będzie dla chłopca placówka w [...]. Niewystarczające w tej materii jest pismo Dyrektora placówki w [...], gdyż oferta tej Szkoły nie została odniesiona do szczególnych zaleceń zawartych w Orzeczeniu Zespołu Orzekającego, np. co do wymogu wspomagania rozwoju mowy przy pomocy multimedialnego systemu komunikowania się z otoczeniem, czy edukacji w klasach do 5 uczniów, w porównaniu do możliwości Szkoły w [...], w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, że Szkoła w [...] realizuje wszystkie wskazania i zalecenia Orzeczenia w najpełniejszym zakresie.
Niewątpliwie rodzice mają prawo wyboru najlepszej dla ich niepełnosprawnego dziecka szkoły, jako miejsca, gdzie dziecko nie tylko zdobywa wiedzę i wykształcenie, ale także spędza znaczną część swego czasu i podlega różnego rodzaju procesom socjalizacyjnym. Zwłaszcza w przypadku dziecka niepełnosprawnego istotnym elementem wpływającym na wybór szkoły jest poczucie bezpieczeństwa, którym dziecko cieszyć się może w jednej szkole, a deficyt którego może odczuwać w innej placówce. Także dostępne w danej szkole formy rehabilitacji i terapii mają oczywiste znaczenie dla wyboru dokonywanego przez rodziców. Sąd podkreśla, że brak jest w przepisach prawa regulacji, która w przypadku wyboru przez rodziców formy zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego jako realizacji "obowiązku zapewnienia bezpłatnego dowozu", ograniczałaby im wolność wyboru najlepszej dla ich dziecka szkoły, poprzez wymóg uczęszczania do szkoły najbliższej. Oczywistą jest natomiast konieczność ograniczenia finansowego obciążenia gminy tym właśnie kryterium. Odmienna interpretacja przepisów Prawa oświatowego, pozostawałaby w sprzeczności nie tylko z powołanymi wyżej art. 70 ust. 4 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, ale także z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Zmuszałaby bowiem rodziny, dla których koszty dowozu dziecka do szkoły stanowią istotne obciążenie, do rezygnacji ze szkoły najlepiej realizującej potrzeby ich niepełnosprawnego, a zatem wymagającego szczególnej opieki dziecka. Istotą i sensem pomocy świadczonej przez gminę na rzecz rodziców dzieci niepełnosprawnych jest faktyczne lub finansowe wsparcie ich w rozwiązaniu trudnego często problemu dowozu dziecka do szkoły. Nie jest natomiast celem omawianej regulacji skłonienie rodziców dzieci niepełnosprawnych do tego, by dzieci te uczęszczały do szkoły położonej najbliżej geograficznie na terenie gminy (wyrok WSA w Gdańsku z 18.06.2025 r., III SA/Gd 171/25, LEX nr 3888271).
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami Sądu przedstawionymi powyżej, w szczególności uwzględni indywidualne potrzeby dziecka w procesie edukacyjno-terapeutycznym, zdrowotnym i dowozu do szkoły, w tym również okoliczności związane z jego adaptacją w danej placówce szkolnej, zwłaszcza przy uwzględnieniu rodzaju niepełnosprawności i stwierdzonych schorzeń. Rolą organu będzie weryfikacja, czy Zespół Przedszkolno-Szkolny w [...] najpełniej zapewnia realizację wszystkich zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka, a następnie uzyska szczegółową informację o możliwości realizacji tych zaleceń przez Szkołę Podstawową i dopiero porównanie zakresu możliwości realizacji Orzeczenia przez te szkoły będzie mogło stanowić podstawę ustalenia, która z placówek jest "najbliższa" w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. Organ uwzględni przy tym, jak to podnosiła skarżąca, że to w Szkole Podstawowej dziecko nabyło satysfakcjonującą zwłaszcza dla niego możliwość komunikowania się z otoczeniem za pomocą systemu "Mówik". Przy czym, Sąd podkreśla, że jak już wcześniej wskazano szkołą "najbliższą" będzie szkoła umożliwiająca najpełniejszą realizację wszystkich zaleceń zawartych w ww. Orzeczeniu. Znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy dokumenty nie pozwalały na ocenę, czy istotnie i w jakim stopniu Szkoły te spełniają wskazania i zalecenia określone w Orzeczeniu.
Ponadto, organ uzupełni akta administracyjne o aktualne orzeczenie o niepełnosprawności dziecka, którego brak w aktach administracyjnych sprawy, a jest dokumentem niezbędnym do spełnienia przesłanek przyznania prawa wynikającego z art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. Z orzeczenia o niepełnosprawności, które znajduje się w aktach sprawy, wynika, że ważność orzeczenia upłynęła z dniem 22 czerwca 2025 r.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do pisma skarżącej z dnia
6 października 2025 r. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Celem postępowania, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05). Ustalenia organu dotyczące istoty sprawy okazały się niewystarczające dla oceny prawidłowości zaskarżonej czynności, zatem organ ponownie ustali stan faktyczny sprawy i w tym uwzględni także zawnioskowane przez skarżącą dokumenty istotne dla jej rozstrzygnięcia. Z tego też względu Sąd nie miał podstaw do uznania na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a. uprawnienia skarżącej do zwrotu kosztów dowozu małoletniego T. do szkoły, skoro stan sprawy nie został wyjaśniony w sposób dostateczny i pozwalający na jej rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym, czynność Burmistrza Miasta z dnia
28 sierpnia 2025 r. naruszyła prawo, bowiem bez właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i zgodnie z zasadami postępowania art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w istocie pozbawiła osobę uprawnioną możliwości realizacji jej praw wynikających z art. 39 ust. 4 P.o. W konsekwencji Sąd orzekł o bezskuteczności czynności organu, jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku, uzasadnia art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło