IV SA/Po 853/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-12-01
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, utrzymująca się z renty w określonej wysokości i nieposiadająca majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni, utrzymującej się z renty i nieposiadającej majątku, uzasadnia przyznanie pomocy zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
E.R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na utrzymywanie się z renty w określonej wysokości, brak majątku oraz zły stan zdrowia. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i wydatki. Wniosek został złożony w związku ze skargą na decyzję Wojewody W. w przedmiocie wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z wniosku E.R. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 listopada 2015r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie E.R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest renta wynosząca [...] zł. We wniosku skarżąca poinformowała, iż nie ma żadnego majątku. Wnioskodawczyni przedstawiła również swój zły stan zdrowia i podała wydatki za miesiąc październik – w tym na leki ([...] zł.), kredyt ([...] zł.), mieszkanie ([...] zł.), telefon ([...] zł.), polisę [...] ([...]zł.), środki czystości ([...] zł.), korespondencję sądową ([...] zł.) i opłatę za skargę ([...] zł.). Do wniosku skarżąca załączyła kopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, zawiadomienia o wysokości renty, zestawienia wydatków, dowodu zasilenia telefonu, a także harmonogram spłat kredytu oraz kopie paragonów za leki.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu deklarowanej sytuacji majątkowej oraz uwzględniając fakt utrzymywania się z renty w wysokości [...] zł miesięcznie, stwierdzić należy, że przedstawiona sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że skarżąca należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakikolwiek kosztów postępowania. Powyższe powoduje, iż zasadnym jest zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło