IV SA/Po 853/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-11-28
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Izabela Bąk-Marciniak, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który zamieszkuje oddzielnie od rodziny w celu skrócenia czasu dojazdu do miejsca służby, ale nadal utrzymuje z nią wspólne gospodarstwo domowe, może ubiegać się o równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości jak dla policjanta posiadającego członków rodziny?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów, uznając, że nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy policjant prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodziną. Samo wspólne zamieszkiwanie nie jest decydujące; należy zbadać całokształt relacji gospodarczo-finansowych i stałość tych więzi. Organy błędnie ograniczyły się do stwierdzenia braku wspólnego zamieszkiwania.Stan faktyczny
Policjant M. T. złożył oświadczenie mieszkaniowe, w którym wskazał, że zamieszkuje sam w miejscowości K., podczas gdy jego żona i dzieci nadal mieszkają w domu w M. Zmiana miejsca zamieszkania miała na celu skrócenie czasu dojazdu do służby. Organy uznały, że skoro policjant nie zamieszkuje z rodziną, to nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego i przyznały mu równoważnik za brak lokalu w wysokości dla policjanta samotnego. Policjant w skardze zarzucił błędną wykładnię pojęcia wspólnego gospodarstwa domowego i wadliwe postępowanie dowodowe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. Zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Komendant Policji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 23 marca 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego M. T. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Decyzja z dnia 23 marca 2018 r. Nr [...] Komendant Miejski Policji w P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej powoływana jako K.p.a.), art. 92 i 97 ust. 5 ustawy o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067) w zw. z § 1 ust 1, § 2 ust. 1 § 3, 5, 6 i § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130, dalej powoływane jako rozporządzenie), cofnął mł.asp. M. T. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości jak dla policjanta posiadającego członków rodziny i przyznał z dniem 26.02.2018 r. w wysokości jak dla policjanta samotnego.
Organ wskazał, że mł. asp. M. T. w dniu 26.02.2018 r. złożył oświadczenie mieszkaniowe informujące, że obecnie zamieszkuje u wujostwa w miejscowości K. przy ul. [...], gdzie zajmuje jeden pokój o powierzchni 10 m2. Natomiast jego żona i troje dzieci zamieszkują nadal w domu w M. przy ul. [...]. P. oświadczył, że zmiana miejsca zamieszkania związana jest ze zmniejszeniem odległości do miejsca pełnienia służby.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. wniósł o jej uchylenie. Strona zarzuciła nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej oraz tendencyjne zniekształcenie faktów, powodujące uznanie, że skoro na stałe nie zamieszkuje z rodziną to w ogóle z nią nie przebywa. Policjant również zwrócił uwagę, że nie jest z żoną w separacji i prowadzi z rodziną wspólne gospodarstwo domowe, pozostaje z żoną we współwłasności majątkowej małżeńskiej i spłaca wspólny kredyt. Wspólnie opiekują się dziećmi, ponoszą wydatki i utrzymują dom w M..
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 29 czerwca 2018 r., Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania wraz z aktami sprawi postanowił przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Z otrzymanych akt postępowania odwoławczego wynika, że policjant w lipcu 2013 r. otrzymał odmowę przyznania zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, z uwagi na czas przejazdu, przekraczający dwie godziny w obie strony. Na podstawie pisma Wydziału Finansów KWP w P. organ ustalił, że mł.asp. M. T. obecnie pobiera to świadczenie od 23.09.2013 roku, wykazując, że zamieszkuje w miejscowości K., która obecnie, zgodnie z rozkładem jazdy komunikacji publicznej, jest miejscowością pobliską do miejsca pełnienia służby w T. P. . Tam też policjant jest zameldowany na pobyt stały. W dniu 28.06.2018 roku wpłynęło do organu oświadczenie żony policjanta - A. T., że wraz z mężem od 16.06.2005 roku niezmiennie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym.
Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast miejscowością pobliską, zgodnie z art. 88 ust. 4 tej ustawy, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin.
Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowej formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (art. 94 ust. 1).
W niniejszej sprawie posiadany przez policjanta dom jednorodzinny nie znajduje się w miejscu pełnienia służby, ani w miejscowości pobliskiej, dlatego też otrzymał on równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznany na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 14.10.2013 r. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że dojazd do miejsca pełnienia służby i z powrotem przekraczał dwie godziny w obie strony, nie mógł otrzymywać zwrotu kosztów dojazdu, świadczenia finansowego przysługującego na podstawie art. 93 ustawy o Policji. Przez cały okres pełnienia służby policjant wnioskował do komórki finansowej KWP w P. o przyznawanie mu takiego świadczenia. Lecz w związku z tym, że M. nie był miejscowością pobliską, organ odmawiał przyznania tego świadczenia. Żeby skrócić czas dojazdu do służby we wrześniu 2013 r. policjant postanowił przeprowadzić się (sam bez rodziny) do miejscowości K. (lokalu wujostwa) i ponownie zawnioskował o przyznanie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Takie świadczenie od tego momentu aż do chwili obecnej jest co miesiąc mu przyznawane i wypłacane. Policjant jednak po zmianie miejsca zamieszkania nie złożył nowego oświadczenia mieszkaniowego informującego o tym fakcie. Stosowne oświadczenie mieszkaniowe złożył dopiero w lutym 2018 r.
Komendant Wojewódzki wskazał, że stosownie do art. 89 ustawy o Policji członkami rodziny policjanta są pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym między innymi małżonek oraz dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 25 lat życia. Natomiast, przez wspólne gospodarstwo domowe rozumie się wspólne zamieszkiwanie, a ponadto wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, a cechami charakterystycznymi powyższego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu. Wszystko to dodatkowo uzupełnione jest cechami stałości. Oznacza to, że przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się przede wszystkim wspólne zamieszkiwanie, a dodatkowo spełnianie warunków, o których mowa powyżej. W swoim odwołaniu policjant, jak również jego żona, twierdzą, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Tymczasem w oświadczeniu mieszkaniowym w sprawie ustalenia prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego policjant jednoznacznie oświadczył, że nie zamieszkuje z żoną i dziećmi. Policjant wskazał inne miejsce stałego zamieszkania, gdzie jest również zameldowany bez swojej rodziny.
W ocenie organu z pewnością policjant zachował więź z żoną i wspiera ją finansowo. Trudno jednak zgodzić się z twierdzeniem, że z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Organ podał w wątpliwość czy policjant faktycznie mieszka w miejscowości K., czy tylko tak oświadcza, że jest tam zameldowany na pobyt stały, skoro podtrzymuje, zarówno on jak i współmałżonka, że wszystkie więzi rodzinne są zachowane, że wspólnie prowadzą dom w M., wspólnie wychowują dzieci itp. Następnie, czy też, poprzez wskazanie, że zamieszkuje w K. może otrzymać dodatkowe świadczenie pieniężne z budżetu państwa jakim jest zwrot kosztów dojazdu. Tym bardziej jest to kontrowersyjne, że poprzez zamieszkanie w K. na jednym pokoju 10 m˛ u wujostwa, policjant znacznie pogorszył swoje warunki mieszkaniowe. Co więcej, nowe miejsce zamieszkania jest oddalone od M. tylko 7 km, a czas przejazdu komunikacji publicznej na tym odcinku wynosi zaledwie 9 minut. Skoro więc żona policjanta podtrzymuje że prowadzi z mężem wspólne gospodarstwo domowe, nasuwa się pytanie gdzie policjant faktycznie zamieszkuje. Dodatkowe postępowanie dowodowe uświadomiło, że policjant bardziej dostosowuje swoje oświadczenie do rodzaju świadczenia, o które się ubiega, niż podaje w nich same fakty.
Skoro policjant oświadczył, że od września 2013 roku zamieszkuje oddzielnie (bez rodziny) w miejscowości K. organ uznał, że nie prowadzi z rodziną wspólnego gospodarstwa domowego. Jeżeli więc, nie występuje żadna z negatywnych przesłanek do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, to policjant może nadal to świadczenie otrzymywać, jednak w wysokości przysługującej policjantowi samotnemu.
Skargę na powyższą decyzje wywiódł M. T. wnosząc o uchylenie jej oraz decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 23 marca 2018 r.nr [...], umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postepowania w tym zastępstwa adwokackiego.
W ocenie Skarżącego naruszono następujące przepisy:
- § 1 ust. 1 w zw. z § 5 i § 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tj. Dz.U. 2002 nr 100 poz. 918) poprzez ich wadliwą wykładnię i przyjęcie, iż mł. asp. M. T. nie przysługuje z mocy prawa równoważnik pieniężny za brak lokalu, podczas gdy sytuacja życiowa oraz mieszkaniowa skarżącego pozostała niezmienna, albowiem pozostaje on niezmiennie od 14 października 2013 r. we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i małoletnimi dziećmi;
- art. 89 ust. 1 i 2 oraz art. 92 ust. 1 Ustawy o Policji w zw. z przepisem § 1 ust. 1 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię poczynioną przez organ i jedynie literalną wykładnię definicji gospodarstwa domowego, o którym mowa w w/w przepisie, podczas gdy należałoby dokonać wnikliwej analizy prawnojęzykowej użytego przez ustawodawcę zwrotu gospodarstwo domowe, co w konsekwencji doprowadziłoby do konkluzji, iż gospodarstwo domowe to związek osób nie tylko fizycznie mieszkających ze sobą, ale i także osób, które wzajemnie się utrzymują i wspierają finansowo, a co za tym idzie należałoby uznać, że małżonek i dzieci skarżącego są osobami najbliższymi, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji;
- art. 7a § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na korzyść skarżącej strony, pomimo, iż zaistniały pozytywne ku temu przesłanki związane z wątpliwością językową co do interpretacji normy prawnej tj. interpretacja zwrotu gospodarstwa domowego użytego przez prawodawcę;
- art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie ustawowego obowiązku należącego do organów administracji publicznej, stojących na straży praworządności, które winny przy wydawaniu decyzji rozpatrzyć materiał dowodowy w całości;
- art. 6 kpa poprzez uznanie, iż literalna wykładnia przepisu prawa jest wartością nadrzędną i wykluczającą analizę konkretnego przypadku w odniesieniu do wykładni językowej danego zwrotu użytego w przepisie prawa przez ustawodawcę;
- art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 15 kpa poprzez arbitralne działania Organu I instancji objawiające się w braku przeprowadzenia odpowiedniego i rzetelnego postępowania dowodowego i działania Organu II instancji. który w uzasadnieniu wydanej decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu pierwszoinstacyjnego nie dostrzegł uchybienia przepisów prawa w postaci błędnej ich wykładni, a tym samym powielił jedynie argumentację Komendanta Miejskiego Policji, opisując jedynie szerzej zastosowanie w sprawie przepisu prawa administracyjnego;
- art. 10 § 1 kpa przejawiającym się w braku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w tym braku możliwości należytego złożenia wyjaśnień dotyczących jego sytuacji rodzinnej oraz sposobu prowadzenia przezeń gospodarstwa domowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd uwzględnił skargę, albowiem stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 29 czerwca 2018 r., którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z 23 marca 2018 r. o cofnięciu M. T. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości jak dla policjanta posiadającego członków rodziny i przyznaniu z dniem 26.02.2018 r. w wysokości jak dla policjanta samotnego.
Podstawą materialnoprawną wydanych w obu instancjach decyzji był przepis art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 j.t., zwanej dalej "ustawą"). Zgodnie z jego brzmieniem policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Szczegółowe zasady dotyczące tego równoważnika reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1130, zwanego dalej "Rozporządzeniem"). Zgodnie z treścią § 3 Rozporządzenia ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego. Wynika z powyższego, że postępowanie w sprawie przyznania równoważnika wszczynane jest na wniosek po złożeniu przez funkcjonariusza oświadczenia, organ nie może zatem przyznać takiego równoważnika działając z urzędu. Organ rozpoznając taki wniosek bada uprawnienia funkcjonariusza pod kątem przesłanek do jego uzyskania, a przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji (§ 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.).
Art. 92 ust. 1 ustawy znajduje się w jej rozdziale 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Z przyjętych w tym rozdziale rozwiązań wynika, że ustawodawca gwarantuje funkcjonariuszom Policji w służbie stałej pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza w pierwszej kolejności powinny być więc zaspokojone poprzez przyznanie lokalu mieszkalnego spełniającego wskazane w przepisach prawa wymogi (odpowiednie położenie lokalu i powierzchnia mieszkalna). W przypadku, gdy ww. uprawnienie nie zostanie zrealizowane, funkcjonariusz może ubiegać się m.in. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący ubiegał się o przyznanie równoważnika pieniężnego, ponieważ posiadany przez policjanta dom jednorodzinny nie znajduje się w miejscu pełnienia służby, ani w miejscowości pobliskiej. Dlatego też otrzymał on równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznany na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 14.10.2013 r.
W lutym 2018 r. skarżący złożył oświadczenie mieszkaniowe, w którym wskazał, że obecnie zamieszkuje w miejscowości K., ul. [...] (w lokalu wujostwa, gdzie zajmuje jeden pokój). Natomiast jego żona i troje dzieci zamieszkują nadal w domu w M. przy ul. [...]. P. oświadczył, że zmiana miejsca zamieszkania związana jest ze zmniejszeniem odległości do miejsca pełnienia służby. Jednocześnie podkreślił, że prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe, wspólnie łożą na utrzymanie dzieci, opiekują się nimi i ponoszą wydatki na utrzymanie domu w M..
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że organy zaskarżone decyzje wydały w oparciu o niewyczerpujący i nie w pełni zgromadzony materiał dowodowy. Organ I instancji bez przeprowadzenia jakiekolwiek postepowania wyjaśniającego wydał swoją decyzję. Decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia. Organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nie wyjaśnił też podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym miejscu wskazać przyjdzie, że ocenie podlega decyzja jako całość łącznie z uzasadnieniem, tym samym więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu.
Co prawda w mniemaniu organu II instancji przeprowadził on "dodatkowe postepowanie w celu uzupełnienia dowodów", ale w istocie tylko pod kątem tego, czy i w jakich okolicznościach policjant otrzymał świadczenie pieniężne w postaci zwrotu kosztów dojazdu.
Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji nie skupił się na zasadniczej kwestii, jaką było szczegółowe wyjaśnienie czy Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną i dziećmi. W ocenie Sądu nie można uznać, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia jednoznacznych ustaleń, że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Organ poprzestał na ustaleniu, że skoro małżonkowie razem nie zamieszkują, to nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Organ jednocześnie nie ocenił wzajemnych relacji i związków gospodarczo finansowych łączących małżonków. Nie zbadano ile czasu wolnego skarżący spędza z rodziną, czy i jak często przebywa w domu M.. Organ nie ustalił jakie panują zasady zarządzania finansami, decydowania o istotnych sprawach rodziny, podziału obowiązków, a także czy mają one charakter doraźny, okazjonalny czy stały i utrwalony.
W sytuacji występujących ewentualnych rozbieżności odnoszących się m.in. do kwestii prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, na organach ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych (art. 75 k.p.a.) między innymi poprzez przesłuchanie strony lub przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność wyjaśnienia sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego. Wobec tego dokonanie ustaleń wyłącznie w oparciu o informacje o braku wspólnego zamieszkiwania zdaniem Sądu, nie były wystarczające dla uznania, że skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żoną.
Zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Ocena czy osoba "pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym" zależy od okoliczności konkretnego przypadku, przy czym sam fakt wspólnego zamieszkiwania nie może mieć decydującego znaczenia. Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzuje (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt III AUa 682/13- LEX nr 1477239; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 326/17, LEX nr 2331577). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni pogląd ten podziela.
Zasada dwuinstancyjności wymaga, aby organ odwoławczy nie ograniczał się jedynie do kontroli prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, ale samodzielnie, w oparciu o zgromadzone dowody, dokonał ustalenia stanu faktycznego i następnie dokonał oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Niewyjaśnienie wszystkich mających istotne znaczenie w sprawie okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Na zasądzone koszty składa się kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącego, ustalone jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).
Ponownie rozpoznając sprawę organy zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności przeprowadzą wyczerpujące postepowanie dowodowe i w oparciu o nie wydadzą rozstrzygnięcie zawierające motywy jego podjęcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło