IV SA/Po 854/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-15
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego ze względu na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, ponieważ wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania z powodu trudnej sytuacji materialnej, w tym niskiej emerytury obciążonej zajęciem komorniczym oraz innych niezbędnych wydatków.Stan faktyczny
J. S. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmowną w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Wnioskował o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na brak majątku, niską emeryturę obciążoną zajęciem komorniczym oraz wysokie koszty utrzymania mieszkania i leczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.
Sygn. akt IV SA/Po [...]
UZASADNIENIE
J. S. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie [...]zł., skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w którym podał że nie ma żadnego majątku, a źródłem jego utrzymania jest należna mu emerytura w wysokości [...] zł., z której potrącane jest zajęcie komornicze. Ponadto wnioskodawca wskazał na opłacanie kosztów utrzymania mieszkania należącego do córki, prądu ([...] zł.), wody ([...] zł.), gazu i opału ([...] zł.) oraz leczenia. We wniosku skarżący podał również, że jego córka jest samotna i utrzymuje się z renty wynoszącej [...] zł.
Celem doprecyzowania informacji dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 26 października 2016r. (odebranym w dniu 28 października 2016r. k. 19 akt) wezwano go przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego, dokumentów potwierdzających zajęcie komornicze, o którym mowa we wniosku, udokumentowania wysokości miesięcznych dochodów skarżącego (odcinek emerytury za wrzesień 2016 r. lub kopia decyzji o przyznaniu/waloryzacji świadczenia) i wysokości wydatków o jakich mowa we wniosku w tym związanych z opłatami za mieszkanie, prąd, wodę, gaz i opał.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia 4 listopada 2016r. wyjaśnił, że nie posiada rachunków bankowych, lokat i kart kredytowych oraz przesłał odcinek emerytury za listopad, zajęcie wierzytelności, rachunek za zakup opału, gaz, wodę i energię elektryczną.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, mając na uwadze przedstawione informacje, w tym w szczególności fakt, iż jedynym źródeł utrzymania jest emerytura, która po potrąceniu zajęcia komorniczego dokonywanego na podstawie tytułu wykonawczego z przysługującej wnioskodawcy emerytury wynosi [...] zł., stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło