IV SA/Po 855/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-11-29

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest zasadne w sytuacji, gdy kierowca nie poddał się obowiązkowemu badaniu lekarskiemu, mimo że toczy się postępowanie dotyczące uchylenia obowiązku leczenia odwykowego?
Ratio decidendi
Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest zasadne, gdy kierowca nie poddał się obowiązkowemu badaniu lekarskiemu, nawet jeśli toczy się postępowanie dotyczące uchylenia obowiązku leczenia odwykowego. Bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga ciągłego czuwania nad sprawnością kierowców, a niepodporządkowanie się badaniu lekarskiemu, gdy istnieją wątpliwości co do stanu zdrowia, stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień.
Stan faktyczny
Starosta cofnął S.W. uprawnienia kategorii A i B z rygorem natychmiastowej wykonalności, ponieważ kierowca nie poddał się kontrolnemu badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. S.W. odwołał się, argumentując, że toczy się postępowanie sądowe dotyczące uchylenia obowiązku leczenia odwykowego i przeprowadzenie dwóch badań jest niezrozumiałe, a także przedstawił zaświadczenia lekarskie o braku przeciwwskazań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. S.W. złożył skargę do WSA, podnosząc te same argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As.sąd. Izabela Kucznerowicz(spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie prawa jazdy oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ M.Dybowski /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak IV SA/Po 855/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta W., na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U nr 58, poz. 515 ze zm. ) cofnął S.W. uprawnienia kategorii A i B. Decyzji na podstawie art. 108 § 1 kpa nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano, że S.W. nie poddał się kontrolnemu badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. S.W. odwołał się od tej decyzji twierdząc, że nie poddał się zarządzonemu badaniu albowiem w Sądzie Rejonowym we W. toczy się postępowanie sądowe związane z wnioskiem o uchylenie obowiązku leczenia odwykowego. W tych okolicznościach prowadzenie dwóch badań lekarskich wobec niego jest działaniem niezrozumiałym, świadczącym o złej woli. Jednocześnie podał, że posiada trzy zaświadczenia lekarskie z których wynika, że nie ma żadnych przeciwwskazań ani uzależnień. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994r o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, że S.W. nie poddał się badaniom lekarskim. Dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także w okresie późniejszym kiedy z tych uprawnień korzystają. Podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie mogą stanowić przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Od powyższej decyzji S.W. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu podniósł, że toczy się postępowania w sądzie i w związku z tym niecelowe jest przeprowadzanie dwóch badań. Nadto zarzucił organom administracyjnym pominięcie trzech zaświadczeń lekarskich, z których jednoznacznie wynikało, że nie ma żadnych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów ani uzależnień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W toku prowadzonego z wniosku Prokuratora Rejonowego we W. postępowania przed Sądem Rejonowym we W. w sprawie [...] poddano Skarżącego badaniom psychiatrycznym. Z opinii biegłego psychiatry K.M. z dnia [...] 02.2003r wynika, że u S.W. stwierdzono objawy zespołu zależności alkoholowej z towarzyszącym powikłaniem w postaci paranoi alkoholowej. Zdaniem biegłego S.W. winien zostać skierowany na przymusowe leczenie odwykowe ambulatoryjne w Ośrodku Terapii Uzależnień, a z powodu paranoi alkoholowej winien podjąć leczenie psychiatryczne. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy we W. zobowiązał Skarżącego do podjęcia przymusowego leczenia odwykowego w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. Skarżący posiada prawo jazdy kategorii A i B. Zgodnie z art. 91 pkt 1 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie u której w wyniki badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Stwierdzony u Skarżącego zespół zależności alkoholowej uzasadniał przypuszczenie, że jego stan zdrowia może w przypadku uczestnictwa w ruchu drogowym stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa zarówno jego samego, jak i innych uczestników ruchu. Z kolei w myśl art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy nasuwające się zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem stanowią przesłankę do skierowania kierującego na badania lekarskie. W związku z powyższym dniu [...] Prokuratura Rejonowa we W. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania S.W. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi – na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20.06.1997r Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm. zwanej dalej ustawą ). W dniu [...]. 04.2005r Starosta W. działając na podstawie art.122 ust. 1 pkt 4 ustawy na wniosek Prokuratora Rejonowego we W. wydał decyzję o skierowaniu S.W. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnej decyzji. W myśl tego przepisu badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Organowi takie uprawnienia nadaje powołany wyżej przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy. Jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo wypadkach . Organ może dokonać sprawdzenia stanu zdrowia kierującego pojazdem wtedy, gdy są spełnione ustawowe przesłanki . Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia – w myśl ust. 1 pkt 4 ustawy- jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. W świetle zebranego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego psychiatry Starosta miał uzasadnione podstawy do przyjęcia, że w stosunku do kierującego pojazdem występują przeciwwskazania zdrowotne co do jego udziału w ruchu w takim charakterze. Skarżący miał obowiązek poddania się badaniu. W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz ocenia u osoby badanej ogólny stan zdrowia, a w szczególności stan układu krążenia, układu oddechowego, układu nerwowego, sprawność narządu ruchu i stan psychiczny. W wyniku badania lekarskiego uprawniony lekarz stwierdza u osoby badanej istnienie lub brak m.in. objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie. Kwestię tę reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7.01.2004r w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. nr 2, poz.15 ) wydane na podstawie delegacji zawartej w przepisie art. 123 ustawy. Stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Od dyspozycji psychofizycznej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu. Niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na zagrożenie ruchu. Zasadniczą kwestią jest zatem niedopuszczenie do udziału w ruchu w charakterze kierujących osób mniemających wymaganego stanu zdrowia, ale także eliminowanie z ruchu tych, którzy utracili warunki zdrowotne po uzyskaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów. Temu celowi służą badania lekarskie, którym są poddawani kierowcy. Są to badani wstępne i kontrolne ( art. 122 ust. 1 pkt 3-5 ustawy ). W wyniku odwołania Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z maja [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta stała się ostateczna. Ponieważ skarżący nie poddał się kontrolnemu badaniu to w związku z tym decyzją z dnia 20 czerwca 2005r cofnięto mu uprawnienia kategorii A i B. Przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy obliguje Starostę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w razie nie poddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5. Skarżący został skierowany na badania lekarskie właśnie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z powodu informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W świetle powyższych twierdzeń zaskarżona decyzja jest zasadna. Skarżący podnosi, że nie poddał się przedmiotowemu badaniu z tego powodu, że w Sądzie Rejonowym we W. toczy się postępowanie sądowe związane z wnioskiem o uchylenie obowiązku leczenia odwykowego. W tych okolicznościach zdaniem Skarżącego przeprowadzanie dwóch badań lekarskich jest niezrozumiałe. Sąd nie podziela tych twierdzeń Skarżącego albowiem fakt toczącego się postępowania odnośnie uchylenia obowiązku leczenia odwykowego nie jest istotny w niniejszej sprawie. Skarżący miał obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu a skoro tego nie uczynił zasadne było cofnięcie mu uprawnień do kierowania pojazdem. Było to uzasadnione z uwagi na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają. Podstawę wydania decyzji o skierowanie na badanie lekarskie mogą stanowić przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. /-/ I. Kucznerowicz /-/ M.Dybowski /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak M.K./

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło