IV SA/Po 856/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kontrolnego sprawdzenie kwalifikacji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/ I.Kucznerowicz /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Dybowski Decyzją z dnia [...] nr [...], podjętą na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 58 poz. 515 ze zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.), Prezydent Miasta P. orzekł o skierowaniu skarżącego M.W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. B, w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) przedmiotowej ustawy w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W skierowaniu organ zaznaczył, iż wydając decyzję uwzględnił wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, wyjaśnił także, iż nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia [...] maja 2005 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego uprawnienia kat. B nr prawa jazdy [...], wydanego skarżącemu przez Prezydenta Miasta P.. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2005 r. W odwołaniu od tej decyzji M.W. podważał zasadność skierowania go na egzamin, kwestionując liczbę naliczonych mu punktów karnych, bowiem w jego ocenie do dnia [...] marca 2005 r. punktów tych miał [...]. Wyjaśnił, iż w dniu [...] marca 2005 r. ukończył kurs w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, w wyniku czego stan posiadanych punktów został obniżony o 6 punktów. Wyjaśnił także, iż w dniu [...] marca 2005 r. otrzymał i podpisał odbiór mandatu kredytowego z punktami karnymi w wysokości 10 punktów, stąd na dzień [...] maja 2005 r. stan jego punktów karnych wynosił 24, co nie obliguje do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podał także, że skierowanie otrzymał w dniu [...] maja 2005 r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podst. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 §2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy w części dotyczącej skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje oraz uchyliło decyzję w części dotyczącej terminu zgłoszenia na egzamin zobowiązując M.W. do poddania się temu egzaminowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji Kolegium. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż odwołanie nie może zostać uwzględnione, bowiem dla ustalenia stanu punktów karnych znaczenie ma dzień popełnienia wykroczenia drogowego, co w miało miejsce w dniu [...] lutego 2005 r., a nie dzień nałożenia mandatu, co nastąpiło w dniu [...] marca 2005 r. W ocenie organu II instancji przekroczenie liczby punktów karnych jest bezsporne. Zmianę decyzji w części dotyczącej wyznaczonego terminu przystąpienia do egzaminu organ uzasadnił upływem tego terminu w czasie postępowania odwoławczego. W skardze na powyższą decyzję M.W. wniósł o jej uchylenie, w całości przytaczając argumentacje zawartą w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego punkty karne, które otrzymał z racji popełnienia wykroczenia drogowego w dniu [...] lutego 2005 r. najprawdopodobniej do rejestru wprowadzone zostały po dniu [...] lutego 2005 r., gdy odebrał mandat karny. Wyjaśnił także, iż gdyby został poinformowany o liczbie posiadanych punktów karnych przed przystąpieniem do szkolenia, to nie uczestniczyłby w nim, a Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego sprawdzał ilość tych punktów i nie wydałby mu zaświadczenia upoważniającego do zmniejszenia liczby posiadanych punktów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o cofnięciu M.W. przedmiotowych uprawnień z uwagi na nie poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn, aniżeli wskazano w jej treści. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W przedmiotowej sprawie decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem przepisu prawa procesowego - art. 134 k.p.a. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 §2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uchybienie tego ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wydanej w pierwszej instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie (art. 134 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji – skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2005 r., co dokumentuje załączone do akt administracyjnych sprawy jako drugie od końca zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji (akta administracyjne są nieponumerowane). Tym samym termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał z dniem [...] kwietnia 2005 r. Na odwołaniu od tej decyzji, wpiętym do akt administracyjnych sprawy jako drugie, skarżący nie zamieścił daty jego sporządzenia, lecz w treści odwołania podał, iż decyzję pierwszoinstancyjną otrzymał [...] maja 2005 r., co jednakże w żaden sposób nie wynika z dokumentacji sprawy. Jednocześnie na odwołaniu organ I instancji zamieścił prezentatę wpływu tego dokumentu z datą [...] czerwca 2005 r. Na dokumencie tym zostało również odnotowane, iż odwołanie wniesiono po terminie, a do akt sprawy nie załączono koperty, w której zostało one przesłane, jak również nie odnotowano, czy odwołanie zostało złożone bezpośrednio w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta P. W tych okolicznościach obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenie, czy wskazane dowody są wystarczające dla uznania, iż odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu, lub poczynienie dodatkowych ustaleń na okoliczność daty doręczenia skarżącemu decyzji pierwszoinstancyjnej oraz daty skutecznego wniesienia odwołania od tej decyzji. W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy nie pozwalał na merytoryczne rozpatrzenie odwołania w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stąd decyzję tę uznać należy za przedwczesną. Zważyć należy, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 §1 pkt 2 kpa), oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 §1 kpa). W przypadku negatywnego wyniku czynności podjętych w postępowaniu wstępnym organ powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania albo o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie stan sprawy w dniu wydawania zaskarżonej decyzji wskazywał na konieczność poczynienia stosownych ustaleń, ale organ II instancji tego nie uczynił, rozpatrując wniesione odwołanie z pominięciem odniesienia się do powyższej kwestii, przez co nie można wykluczyć, iż wydając zaskarżoną decyzję w sposób rażący naruszył prawo (art. 156 §1 pkt 2 kpa). W ocenie Sądu materiał dowodowy niniejszej sprawy na takie kategoryczne stwierdzenie jednakże nie pozwala. W tych okolicznościach zarzuty merytoryczne skargi nie podlegają ocenie Sądu. Uznając, iż powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 powołanej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy zobligowany jest rozważyć, czy przedmiotowe odwołanie od decyzji organu I instancji wniesione zostało po terminie, czyniąc w tym przedmiocie stosowne ustalenia i w zależności od tych ustaleń stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia lub ponownie rozpoznać sprawę merytorycznie. /-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski jf