IV SA/Po 86/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. R. – P. K. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w sprawie ze skargi P. R. – P. K. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia 1. zwolnić skarżąca Spółkę od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. /-/E.Kręcichwost-Durchowska Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. P. R. – P. K. Sp. z o.o. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] składając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że spółka znajduje się w złej sytuacji finansowej w związku z czym zalega częściowo z wynagrodzeniami. Z formularza wynika, że w grudniu 2009r. spaliła się pasza dla bydła, która nie była ubezpieczona, przedstawiające wartość środki trwałe zajęte są przez banki, zaś stado bydła objęte jest zastawem bankowym. Ponadto jak wynika z wniosku skarżąca zalega ok. 80.000 zł. za podatek rolny i od nieruchomości. Spółka zaciągnęła kredyt paszowy i na zakup ziarna płatny po zbiorach. We wniosku wskazano również, że kapitał zakładowy spółki wynosi 243.000 zł, wartość środków trwałych 2.073.616,36 zł., zaś w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości 37.305,04 zł. Do wniosku załączono kopie dokumentów zawierających wypowiedzenie 3 umów leasingowych i wyciąg z konta bakowego w R. B. P. S.A. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przesłała odpis bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2009r., aktualny rachunek zysków i strat w 2010r., wyciągi z banku za okres 6 m-cy i deklaracje zeznań podatkowych za 2009r. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprzeciw na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka podnosząc, iż spółka znajduje się w fatalnej sytuacji finansowej. Strona wskazała, iż spółka zalega z płatnościami prawie wszystkim dostawcom paszy i nawozów oraz że spółka posiada znaczne zaległości podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż skutkiem wniesienia sprzeciwu jest to, że postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005roku, FZ 478/04 (niepublikowany) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art.84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Analiza sytuacji finansowej skarżącej Spółki wskazuje zdaniem Sądu, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie na obecnym etapie postępowania kosztów związanych z jego prowadzeniem. Sąd dokonując powyższej oceny wziął pod uwagę, iż skarżąca rok bilansowy zakończyła ze znaczną stratą oraz okoliczność, że skarżąca posiada spore zaległości płatnicze wobec swoich wierzycieli na co wskazują między innymi dołączone do wniosku wypowiedzenia umów leasingowych. Ponadto za pozytywnym rozpoznaniem wniosku przemawiała okoliczność, iż na rachunku strony w dniu składania wniosku znajdowała się wyłącznie kwota 714 zł. Z powyższych względów Sąd uznał, że skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie aktualnie kosztów postępowania. Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zwolnienia Spółki od innych, mogących się pojawić w przyszłości kosztów sadowych (np. opłaty od kancelaryjnej od wpisu o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, wpisu od środków odwoławczych wnoszonych od orzeczeń Sadu I instancji). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca zamierzała zakończyć działalność gospodarczą, złożyła wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego lub naprawczego. Co prawda w sprzeciwie strona wskazała, iż zarząd zmuszony jest rozważyć konieczność zgłoszenia wniosku o upadłość, to jednakże powyższe nie oznacza, iż takowy wniosek został zgłoszony lub zostanie zgłoszony. Nie mogąc więc przewidzieć przyszłej sytuacji dochodowej Spółki, Sąd uznał, że podjęte rozstrzygnięcie zagwarantuje stronie prawo do Sądu, a jednocześnie nie pozbawia jej możliwości złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych). Z tych względów, orzeczono jak w sentencji, na podstawie przepisu art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa. /-/E.Kręcichwost-Durchowska