IV SA/Po 86/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Rolno – Produkcyjnego K. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/D.Mataczyński Przedsiębiorstwo Rolno – Produkcyjne K. sp. z o.o. wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w uzasadnieniu którego wskazano, że spółka znajduje się w złej sytuacji finansowej w związku z czym zalega częściowo z wynagrodzeniami. Z formularza wynika, że w grudniu 2009r. spaliła się pasza dla bydła, która nie była ubezpieczona, przedstawiające wartość środki trwałe zajęte są przez banki, zaś stado bydła objęte jest zastawem bankowym. Ponadto jak wynika z wniosku skarżąca zalega ok. 80.000 zł. za podatek rolny i od nieruchomości. Spółka zaciągnęła kredyt paszowy i na zakup ziarna płatny po zbiorach. We wniosku wskazano również, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł., zaś w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł. Do wniosku załączono kopie dokumentów zawierających wypowiedzenie 3 umów leasingowych i wyciąg z konta bakowego w [...] S.A. Celem wyjaśnienia sytuacji finansowej Sąd pismem z dnia 10 marca 2010r. wezwał skarżącą spółkę do przedłożenia odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2009, aktualnego rachunku zysków i strat w roku 2010, odpisów zeznań podatkowych za 2009 rok oraz złożonych dotychczas deklaracji podatkowych za 2009r., zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych rachunkach bankowych, kontach i lokatach dewizowych oraz wyciągów z tych rachunków (lokat) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; listy wierzytelności dotyczących niewypłaconego wynagrodzenia z uwidocznioną datą ich powstania oraz wysokości zaległości, informacji o zawartych umowach leasingowych, w szczególności sprecyzowania informacji dotyczących wypowiedzianych umów leasingowych, do których wypowiedzenia przesłano wraz z formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy (w tych przypadkach przesłać należy dokumenty, z których wynikać będą dalsze czynności podjęte przez i wobec firmy leasingowej) i kopii deklaracji VAT za 2010r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przesłała odpis bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2009r., aktualny rachunek zysków i strat w 2010r., wyciągi z banku za okres 6 m-cy i deklaracje zeznań podatkowych za 2009r. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 ppsa) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi w stosunku do niej. Jak wynika bowiem z przedłożonych przez skarżącą dokumentów podatkowych oraz finansowych, w tym z rachunku zysków i strat za 2009r. i bilansu na dzień 31 grudnia 2009r., koszty wiążące się z szeroko rozumianym uczestnictwem skarżącej Spółki w obrocie, w tym ponoszonych przez nią wydatków, wielokrotnie przekracza wysokość wpisu wynoszącego w niniejszej sprawie 200 zł. – zob. §2 pkt 3 ppkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Skala tych wydatków którą obrazuje również wysokość kosztów uzyskania przychodów wykazana w zeznaniu CIT 8 złożonym na potrzeby podatku dochodowego (wynosząca [....] zł.) - jest tak wielka w porównaniu do wysokości tej opłaty, że nieujęcie pośród tych wydatków kwoty potrzebnej na uiszczenie wpisu mogłoby się spotkać z zarzutem, iż Spółka w sposób nie znajdujący uzasadnienia przedkłada własne wydatki ponad te które mają charakter publicznoprawny. Należy mieć również na względzie, że kapitał zakładowy wnioskodawcy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Przyznanie prawa pomocy podmiotowi w tej sytuacji uznać należy za sprzeczne z zasadami słuszności (zob. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FZ 128/07). Należy mieć bowiem na względzie, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których nadzwyczaj trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Biorąc nadto pod uwagę przedłożone dokumenty źródłowe i oświadczenie zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że stan kasy Spółki w czasokresie, w którym inicjowane było obecne wpadkowe postępowanie, wynosił [...] zł, co jest kwotą wystarczającą na pokrycie opłaty sądowej, zwolnienia od której Spółka się ubiega. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 §2 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji. /-/D.Mataczyński ja