IV SA/Po 864/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-18
Skład orzekający: Bożena Popowska, Maciej Dybowski, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zasadne w sytuacji, gdy ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. zastąpiła ustawę z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, a przepisy przejściowe nie przewidywały możliwości rozpatrzenia pisma odwoławczego wniesionego przed dniem wejścia w życie nowej ustawy?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było nieprawidłowe. Wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej nie uczyniło postępowania odwoławczego bezprzedmiotowym, a organ odwoławczy powinien rozpoznać merytorycznie odwołanie. Wygaśnięcie decyzji na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. ma skutek ex nunc i nie narusza prawidłowości dotychczas wypłaconych świadczeń ani nie dezaktualizuje obowiązku kontroli sądowej decyzji wydanej przed dniem wejścia w życie nowej ustawy.Stan faktyczny
Z. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] czerwca 2004 r. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego. Wcześniejszą decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznano Z. S. zasiłek od [...].04.2003 r. do [...].02.2005 r. Z. S. odwołał się, domagając się przyznania świadczenia od października 2002 r. SKO umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z wejściem w życie nowej ustawy o pomocy społecznej od 1.05.2004 r. WSA uchylił decyzję SKO, uznając ją za nieprawidłową.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant ref- staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego uchyla zaskarżoną decyzję /-/I. Kucznerowicz /-/B. Popowska /-/M. Dybowski
Decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...].04.2004 r. nr [...], na podstawie art. 27 ust. 4 i 6, art. 38 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1, art. 2 ust. 4, art. 2a ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, art. 104, 107, art. 108 kpa przyznano Z. S. zasiłek stały wyrównawczy od [...].04.2003 r. do [...]. 02. 2005 r. w kwocie:
-418 zł miesięcznie w okresie od [...].04.2003 r. do [...]. 08.2003 r.
-398,16 zł miesięcznie w okresie od [...].09.2003 r. do [...].02.2004 r.
-396,61 zł miesięcznie w okresie od [...].03.2004 r.do [...].02.2005 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Z. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku to dodatek mieszkaniowy w kwocie 30,90 zł. Od lutego 2004 r. wysokość dodatku wynosi 64,39 zł. Kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. Ustalając kwoty świadczeń w poszczególnych okresach organ uwzględnił dochód strony w danym miesiącu oraz ustawowe kryterium dochodu.
Z. S. złożył odwołanie od tej decyzji, wnosząc o przyznanie mu przedmiotowego świadczenia od października 2002 r. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].03.2004 r. uznany bowiem został za niepełnosprawnego od dnia [...].10.2002 r. i dlatego świadczenie przysługuje mu od miesiąca października.
Decyzją z dnia [...].06.2004 r. nr [...] SKO, na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 17 pkt 1, art.104, art.127 §2, art.138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 §1 kpa oraz art. 149 i art. 150 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej, art. 50 § 1 i art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 160 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej z dniem 1.05.2004 r. straciła w całości moc ustawa z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej.Przepisy przejściowe nowej ustawy –art. 149 i art. 150 nie przewidują możliwości rozpatrzenia przez organ odwoławczy pisma odwoławczego dotyczącego zasiłku stałego wyrównawczego wniesionego przez stronę postępowania przed dniem 1.05.2004 r. W tym stanie zasadne było uznanie postępowania organu I instancji w tej sprawie za bezprzedmiotowe.
W dniu 8.07.2004 r. Z. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja ta jest niesłuszna i krzywdząca albowiem zasiłek stały wyrównawczy powinien zostać mu przyznany od miesiąca października 2002 r. Jego zdaniem z uwagi na wyrok Sądu Rejonowego w K. który stwierdził, że jest niepełnosprawny od [...].10.2002 r.-od tego momentu wypełnia kryteria do przyznania przedmiotowego zasiłku. Nadto uważa, że KO nieprawidłowo zastosowało art. 149 i 150 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi-zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie.Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Przepis art. 149 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004 r. stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8.
W ocenie Sądu decyzja organu II instancji jest nieprawidłowa albowiem niesłusznie przyjęto, że wejście w życie w dniu 1.05.2004 r. ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej uczyniło postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i w związku z tym należało je umorzyć.
Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie Skarżącej. Przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej jest przepisem materialno-prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz że skutkiem ex nunc.
Zasadne jest powołanie się na uzasadnienie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.03.2005 r., który stwierdził, że "wygaśnięcie decyzji nie powoduje "uznania za niebyłe" tego, co się wydarzyło od momentu wydania decyzji do 1.05.2004 r...Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje (od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusza podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Tak jest w przypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych (przyznających świadczenie). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny". (wyrok TK z dnia 8.08.2005 r, P 15/04, OTK-A 2005/3/21). Organ II instancji winien zbadać zgodność z prawem decyzji wydanej przez MOPR w dniu [...].10.2003 r. albowiem to orzeczenie zapadło jeszcze przed dniem 1.05.2004 r.
Zdaniem Sądu Skarżący ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy a organ winien wydać merytoryczną decyzję.
W związku z powyższym sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez SKO, że postępowanie przed organem II instancji stało się bezprzedmiotowe.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b)naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 105 § 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją uchylić.
/-/I. Kucznerowicz /-/B. Popowska /-/M. Dybowski
MB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło