IV SA/Po 870/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. uznał, że kwoty wypłacone W. R. w wysokości 7 592 zł były nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. R. wskazując m.in.,że świadczenia były wypłacane na konto córki i były do jej dyspozycji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja została odebrana przez skarżącego w dniu 6 lutego 2012 r., a odwołanie wniesione zostało dopiero w dniu 24 lutego 2012 r., podczas gdy decyzja organu I instancji stała się ostateczna w dniu 21 lutego 2012 r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W. R. wskazując, że opóźnienie we wniesieniu odwołania nastąpiło na skutek ciężkiej choroby jego matki. W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazał, że świadczenia rodzinne pobierał zgodnie z prawem. W ocenie skarżącego otrzymane pieniądze wykorzystał zgodnie z ich przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako "Kpa"). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Wskazać należy, że zaskarżone postanowienie ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Warunkiem bowiem przystąpienia do oceny merytorycznej zarzutów odwołania jest pozytywne zakończenie postępowania wstępnego przed organem odwoławczym, czyli stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie oraz jest dopuszczalne. W konsekwencji powyższego podkreślić należy, że kognicja Sądu w przedmiotowej sprawie ogranicza się do oceny czy skarżący odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł w terminie czternastodniowym, zgodnie z art. 129 § 2 Kpa, a w przypadku, gdy uchybił temu terminowi, czy w sprawie istniały przeszkody prawne, które czyniły wydanie przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania niedopuszczalnym. Z powyższych względów okoliczności podnoszone przez skarżącego co do kwestii prawidłowości pobierania przez niego świadczeń rodzinnych nie mają wpływu na ocenę wydanego w niniejszej sprawie postanowienia. W tym miejscu wskazać należy, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 Kpa), w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 Kpa). Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy jest zatem obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 Kpa). Podkreślić również należy, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i niezależną od uznania organu odwoławczego. W razie bowiem jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydać postanowienie o uchybieniu terminu przewidziane w art. 134 Kpa. Nie oznacza to oczywiście, że każde przekroczenie terminu do dokonania czynności procesowej, w tym wniesienia odwołania, będzie prowadziło do stwierdzenia uchybienia terminu przez właściwy organ, a strona zostanie pozbawiona przysługujących jej gwarancji procesowych. I tak, przeszkodą prawną do wydania postanowienia na podstawie art. 134 Kpa będzie każdorazowo wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności przewidziane w art. 58 Kpa, przy czym, w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia odwołania rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, mocą art. 59 § 2 Kpa, zastrzeżono do wyłącznej kompetencji organu odwoławczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, za bezsporną należało uznać okoliczność wniesienia przez skarżącego odwołania z uchybieniem terminu, czego skarżący nie kwestionuje. Z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 6 lutego 2012 r., co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 37 akt administracyjnych). Zatem termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął z dniem 20 lutego 2012 r. Natomiast skarżący odwołanie wniósł dopiero w dniu 24 lutego 2012 r. (data prezentaty organu na odwołaniu), a więc z przekroczeniem ustawowego terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Ponadto, w treści odwołania skarżący nie zawarł jakiegokolwiek stwierdzenia, które pozwoliłoby na uznanie go za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy uznać należy, że organ zasadnie, wobec stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i braku wniosku o jego przywrócenie, na podstawie art. 134 Kpa wydał postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.