IV SA/Po 872/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-08-09

Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, oparte na tych samych, nieudokumentowanych podstawach co poprzedni wniosek, który został prawomocnie odrzucony, uzasadnia umorzenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, oparte na tych samych, nieudokumentowanych podstawach co poprzedni wniosek, który został prawomocnie odrzucony, nosi znamiona nadużycia prawa i świadomego uchylania się od złożenia rzetelnego oświadczenia majątkowego. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku stało się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Wniosek ten, jak i kolejne, były rozpatrywane wielokrotnie, a skarżący nie przedstawił wymaganej dokumentacji potwierdzającej jego trudną sytuację majątkową. Pomimo wezwań do uzupełnienia braków, skarżący nie podjął stosownych działań, co doprowadziło do umorzenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy R.P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata i radcy prawnego, który w związku z nie wyjaśnieniem sytuacji majątkowej, rozstrzygnięty został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2015r., utrzymanym w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016r. Prowadząc dalej postępowanie, po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016r. sygn. akt I OZ 323/16 zażalenia na postanowienie z dnia 9 lutego 2016r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 12 stycznia 2016r., zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2016r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi w kwocie 200 zł. Wraz z zażaleniem na powyższe zarządzenie, skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazując, że stał się osobą samotną i bezrobotną bez środków do życia i leczenia, oraz bez zakwaterowania. Wnioskodawca wskazał, że żywi się w jadłodajniach Caritasu, nie ma żadnego majątku i śpi na klatkach schodowych Skarżący wskazał również, że popadł w zadłużenie wynoszące [...] zł., z czego [...] zł. to niespłacony kredyt. Mając na uwadze wskazane przez skarżącego nowe okoliczności, wezwano wnioskodawcę do udokumentowania zadłużenia na które powołał się we wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz ze wskazaniem wysokości zadłużenia (jak np. zaświadczenia o wysokości o zaległości, wezwania do zapłaty itp.), które mogłyby potwierdzać istnienie tego zadłużenia, oraz wykazania wysokości należności aktualnie egzekwowanych od Wnioskodawcy, a także rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokość kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od 1 stycznia 2016 roku. Wnioskodawca wezwany został również do podania szczegółowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, objętych wcześniejszym wezwaniem z dnia 24 listopada 2015r. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, na wstępie wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu R.P. już występował z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W kwestii poprzedniego żądania wypowiadał się co wykazano powyżej referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 stycznia 2016r. wyjaśnił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Dalej Sąd wskazał, że z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom i nie nadesłał dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, nie można było wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Pomimo tej treści orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie poprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wnioskodawca składając obecnie rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił dokumentacji, którą miał obowiązek przedłożyć już 2015 roku w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji zawartych w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie. Nie uprawdopodobnił również w żaden sposób okoliczności wskazujących na pogorszenie jego sytuacji finansowej. Skoro zatem Skarżący ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do uiszczenia kosztów sądowych, to taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. W kontekście wezwania o uzupełnienie informacji związanych z sytuacją majątkową i finansową skierowanego do Wnioskodawcy w dniu 24 listopada 2015r., złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, bez podania szczegółowych informacji dotyczących sytuacji finansowej, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. Na powyższe wskazuje również fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał już około 490 orzeczeń w sprawie wniosków o prawo pomocy pochodzących od R.P. Wnioskodawca ma więc pełną świadomość zasad regulujących wpadkowe postępowanie w przedmiocie prawa pomocy i informacji, które musi ujawnić w postępowaniu dotyczącym złożonego przez wniosku o przyznanie prawa pomocy. Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym wnioskiem, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez R.P. z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Wyjaśnić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, ze spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 15 grudnia 2015 roku. Powyższe uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Należy zaznaczyć, że art. 249a P.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie (R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989). Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło