IV SA/Po 872/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-10-04

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd jest zobowiązany do ponownej oceny sytuacji materialnej strony, jeśli nie przedstawiła ona nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że skarżący nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa pomocy. Ponowny wniosek oparty na tych samych, nieudokumentowanych podstawach nie obliguje sądu do ponownej oceny sytuacji materialnej strony, jeśli nie wykazano pogorszenia jej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego. W toku postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został odmownie rozstrzygnięty. Po kolejnych etapach postępowania i odrzuceniu zażaleń, skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na pogorszenie swojej sytuacji materialnej. Mimo wezwań do udokumentowania tej sytuacji, skarżący nie przedstawił wymaganych dowodów. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 04 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po [...] w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia 25 sierpnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie R. P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego wskazaną w rubrum. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata i radcy prawnego, który w związku z nie wyjaśnieniem sytuacji majątkowej, rozstrzygnięty został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2015r., utrzymanym w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016r. Prowadząc dalej postępowanie, po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016r. sygn. akt I OZ [...] zażalenia na postanowienie z dnia 9 lutego 2016r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 12 stycznia 2016r., zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2016r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi w kwocie [...]zł. Wraz z zażaleniem na powyższe zarządzenie, skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazując, że stał się osobą samotną i bezrobotną bez środków do życia i leczenia, oraz bez zakwaterowania. Skarżący wskazał, że żywi się w jadłodajniach Caritasu, nie ma żadnego majątku i śpi na klatkach schodowych. Skarżący wskazał również, że popadł w zadłużenie wynoszące [...] zł., z czego [...] zł. to niespłacony kredyt. W związku z powyższym wezwano Skarżącego do udokumentowania zadłużenia na które powołał się we wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz ze wskazaniem wysokości zadłużenia, które mogłyby potwierdzać istnienie tego zadłużenia, oraz wykazania wysokości należności aktualnie egzekwowanych od Skarżącego, a także rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokość kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od 1 stycznia 2016 roku. Wnioskodawca wezwany został również do podania szczegółowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, objętych wcześniejszym wezwaniem z dnia 24 listopada 2015r. Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 09 sierpnia 2016 r. umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 j.t.- dalej jako "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że w niniejszym postępowaniu Skarżący już występował z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W kwestii poprzedniego żądania wypowiadał się referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyjaśnił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Dalej Sąd wskazał, że z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom i nie nadesłał dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, nie można było wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Składając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, pomimo kolejnego wezwania nie przedstawił dokumentacji, którą miał obowiązek przedłożyć już w 2015 roku w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji zawartych w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie. Nie uprawdopodobnił również w żaden sposób okoliczności wskazujących na pogorszenie jego sytuacji finansowej. Skoro zatem Skarżący ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do uiszczenia kosztów sądowych, to taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Skarżący w dalszym ciągu nie ujawnił źródeł pozyskiwania środków (w tym np. pomocy finansowej lub pomocy rzeczowej, pokrywania kosztów bieżącego utrzymania) ani nie przedstawił dokumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanymi wnioskami, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez Skarżącego z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 249a Ppsa, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Art. 249a Ppsa może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 Ppsa, a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu) nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 Ppsa. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Z uwagi na to, że skarżący nie nadesłał dokumentów pozwalających na stwierdzenie, iż pogorszyła się jego sytuacja finansowa, referendarz sądowy słusznie uznał, że nie uległy zmianie okoliczności stanowiące przesłanki do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło