IV SA/Po 878/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych M.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1460 zł., skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym wskazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej wysokości [...] zł. Z dodatkowych informacji wynika, że skarżąca jest chora na nowotwór złośliwy a jej mąż choruje na cukrzycę i nadciśnienie. Skarżąca poinformowała również, iż nie ma żadnego majątku a cześć emerytury męża zajmowana jest przez komornika. W związku z trudna sytuacją finansową skarżąca korzysta z pomocy syna, u którego mieszka. Celem doprecyzowania sytuacji finansowej wnioskodawczyni pismami z dnia 17 października 2012r. i 7 listopada 2012r. wezwano ją do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącej i jej męża za okres ostatnich 6 miesięcy, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, udokumentowania faktu istnienia toczących się postępowań egzekucyjnych oraz zajęć dokonanych przez komornika, ze wskazaniem sumy wyegzekwowanych kwot i pozostałych do spłaty, przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat i kont należących do syna, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011 syna i udzielenia informacji, czy oprócz pomocy finansowej syna, skarżąca korzysta z pomocy innych dzieci. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wyjaśniła, że nie posiada żadnych kont bankowych, lokat pieniężnych ani kart kredytowych, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z synem pokrywającym całkowicie koszty utrzymania domu. Dodatkowo skarżąca poinformowała, że koszty leczenia skarżącej i jej męża wynoszą ok. 50 % uzyskiwanego dochodu. Wnioskodawczyni wyjaśniła także, iż komornik sądowy prowadzi przeciwko jej mężowi postępowanie egzekucyjne o zapłatę [...] zł. oraz odsetki [...] zł. i z tego tytułu ZUS potrąca z jego emerytury kwotę [...] zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy uwzględniając fakt, iż skarżąca utrzymuje się wraz z mężem z kwoty [...] zł., prowadząc odrębne od syna gospodarstwo domowe i ponosząc znaczne koszty leczenia stwierdzić trzeba, że należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. MZ