IV SA/Po 879/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi R. S. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w sprawie załatwienia ponownej skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] postanawia: odrzucić skargę Pismem złożonym w dniu [...] września 2019 r. w Urzędzie Miejskim w [...] R. S. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w sprawie załatwienia ponownej skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Uzasadniając złożona skargę R. S. wskazał, że skargę składa "bo nie wnosił ponownej skargi na kierownika OPS w [...], a uchwała nie odpowiada na wniosek dnia [...]-11-2017 roku". Żądaniem skargi objęto orzeczenie, że uchwałę podjęto z rażącym naruszeniem prawa "i wbrew woli wnoszącego wniosek z [...]-11-2017 roku". W złożonej skardze precyzyjnie i szczegółowo opisano wadliwe, w ocenie Skarżącego, działania Rady Miejskiej w [...], Urzędu Miejskiego w [...] oraz Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Skarżący wniósł m.in. o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania asesora Prokuratury Rejonowej w [...] D. T. oraz adwokata W. G.. W następnej kolejności skargę uzupełniono pismami przesłanymi mailem na adres Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (k. 18-43 akt sąd.) oraz złożonymi w Biurze Podawczym Sądu (k. 45-60 akt sąd.), w których opisano i odniesiono się do innych spraw zainicjowanych skargami R. S. (a dotyczącymi m.in. uchwały nr [...]; spraw o sygn. IV SPP/po 75/19, IV SPP/Po 62/19; IV SA/Po 322/18). W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 222 kpa pismo Skarżącego zostało zakwalifikowane jako ponowna skarga na kierownika OPS i zgodnie z tą kwalifikacją załatwione. Wyjaśniono tez, że wbrew deklaracjom Skarżącego, że domaga się on wznowienia postępowania w sprawie zakończonej uchwałą nr [...], wznowienie postępowania może dotyczyć wyłącznie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji lub postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z brzmieniem tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Ponadto Sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga R. S. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, bowiem będąca przedmiotem skargi uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w sprawie załatwienia ponownej skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], wydania w trybie art. 227 i następnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.), nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Zaskarżona przez R. S. uchwała nr [...] została przez Radę Miejską w [...] wydana w następstwie zakwalifikowania przez Burmistrza [...] wniosku Skarżącego z dnia [...] listopada 2017 r., jako ponowna skarga na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Sąd podkreśla, że na tę uchwałę (Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...]) złożono skargę zarejestrowaną pod sygn. IV SA/Po 879/19 i zgodnie z tak sformułowanym żądaniem skargi, Sąd sprawę rozpoznał. W doktrynie prawa uznaje się, że postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w całości w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej również jako: k.p.a.), ma tylko pewne cechy uproszczonego postępowania administracyjnego. Na jego administracyjny charakter wskazuje zarówno umieszczenie w kodeksie postępowania administracyjnego, jak i charakter organów oraz przedmiot skargi. Jedynie przykładowo art. 227 k.p.a. wskazuje, że przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Uproszczenie postępowania polega natomiast na braku stron oraz mniej sformalizowanym toku postępowania, a także na zastąpieniu rozstrzygnięć zawiadomieniami. Podkreślić należy, że fakt, iż postępowanie w sprawie skarg i wniosków odbywa się w ramach przepisów umiejscowionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, dotyczy działań organów administracji publicznej i oparte jest na uprawnieniu konstytucyjnym do inicjowania takich postępowań przez każdy zainteresowany podmiot, nie może prowadzić do utożsamiania go z jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które decyduje o prawach i obowiązkach stron, jest sformalizowane, dwuinstancyjne i prowadzi do określenia sytuacji prawnej zewnętrznego wobec organu administracji adresata normy prawnej. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg podnoszących zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, a więc skarg tzw. powszechnych wymienionych w art. 227 k.p.a., wniesionych na podstawie przepisów Działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Postępowanie skargowo – wnioskowe uregulowane w dziale VIII k.p.a. - w którym to trybie została podjęta zaskarżona uchwała - ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów działu II k.p.a., ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo – wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo – wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Poglądu tego w żaden sposób nie zmienia fakt, że zaskarżona czynność przybrała formę uchwały - wynika to bowiem tylko i wyłącznie z faktu, że uchwała jest właściwą formą dla działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy. Ponadto wyjaśnić należy, że uchwały podjęte w wyniku rozpoznawania skargi wniesionej w trybie działu VIII Kpa są faktycznie czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi. Na czynność informującą o sposobie załatwienia skarga do sądu administracyjnego nie służy. Z uwagi na fakt, że postępowania skargowego z działu VIII k.p.a. nie obejmuje zakres właściwości sądów administracyjnych określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. niniejszą skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 56 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Zważywszy na treść uzasadnienia złożonej skargi należy wskazać, że jeżeli Skarżący nie zgadza się dokonaną przez Burmistrza [...] kwalifikacją jego pisma z dnia [...] listopada 2017 r. (jako skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]), i w ocenie Skarżącego jego wniosek z dnia [...] listopada 2017 r. nadal pozostaje przez organ nie załatwiony - to instrumentem, którym Skarżący winien się posłużyć jest wniesienie ponaglenia w związku z niezałatwieniem wniosku z dnia [...] listopada 2017 r., a w następnej kolejności ewentualnie skargi do sądu, na bezczynność w załatwieniu tego wniosku.