IV SA/Po 880/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz- Frymus (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i OsóbRepresjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. oddala skargę /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/D. Rzyminiak-Owczarczak Wyrokiem sygn. akt 4/II SA/Po 439/02 z 9 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr [...] z [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich, oraz poprzedzającą ją decyzję [...] z [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia dowodu uzupełniającego na okoliczność przebywania przez skarżącego w podobozie Dachau. Rozpatrując sprawę ponownie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] nr [...] odmówił przyznania skarżącemu Z.J. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ wskazał, że pobyt skarżącego w Dachau nie jest jednoznaczny z pobytem w podobozie KL Dachau. Organ wskazał, że z pisemnych oświadczeń świadków, wynika że skarżący wraz z rodziną przebywali w obozie przejściowym, skąd zostali skierowani do fabryki konserw w Monachium. Z informacji Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z 20 stycznia 2005r. (k. 63 akt administracyjnych) wynika, że skarżący wraz z rodziną przebywał w obozie przejściowym w Dachau, który podlegał urzędowi pracy, a nie urzędowi bezpieczeństwa Rzeszy. Nadto pismo Międzynarodowego Biura Poszukiwań w Arolsen z [...] grudnia 1990r. wskazuje, że skarżący i jego rodzina od [...] czerwca 1944r. zameldowani byli w Monachium, zaś od [...] czerwca 1944r. do [...] kwietnia 1945r. pracowali w fabryce konserw. Organ uznał również, że skarżący nie mógł przebywać w obozie przejściowym w Poznaniu, gdyż ten istniał od 5 listopada 1939r. do 22 maja 1940r. zatem nie można przyjąć, że znajdował się tam w 1944r. Wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy, skarżący podał, że nigdy nie twierdził że przebywał w obozach Karlsfeld, ani Coburg. Jednocześnie wskazał, że zarówno on, jak i świadkowie używali określeń obóz przejściowy Dachau. Skarżący nie zgodził się także z pismem z [...] stycznia 2005r., zarzucając, że informacje tam podane nie są poparte żadnymi ustaleniami. Decyzją nr [...] z [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję, podtrzymując wcześniejszą argumentację. Przy czym organ powołał się również na pisemną odpowiedź z archiwum KZ Gedenkstaette Dachau, z której wynika, że obóz przejściowy w Dachau znajdujący się w części miasta o nazwie Rothschwaige nie był podobozem KL Dachau. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podniósł, że skoro ustalono, jego pobyt w Rothschwaige, który to obóz jest wymieniony w rozporządzeniu Rady Ministrów z 20 września 2001r. jako podobóz KL Dachau, to zaskarżona decyzja narusza prawo. Organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że w całym toku postępowania administracyjnego skarżący wskazywał, że przebywał w obozie przesiedleńczym w Dachau, który nie był podobozem KL Dachau. Nadto organ przyznał, że w Rothschwaige istniały dwa podobozy KL Dachau, jednak brak jest przesłanek do stwierdzenia, że którymś z nich przebywał skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Skarżący ubiega się o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie przejściowym Durchgangslager Dachau zlokalizowanego w Rothschwaige. Żądanie strony oparte na art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z Dz.U.2002r., nr 42, poz. 371 ze zm., dalej: ustawy o kombatantach) jest zasadne tylko w przypadku spełnienia określonych warunków. W myśl powołanego przepisu represją jest okres przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, pozostawanie we wskazanych w tym przepisie miejscach odosobnienia, ma charakter represji, tylko wówczas, gdy osoby tam osadzone pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że obóz przejściowy w którym przebywał skarżący, podlegał urzędowi pracy - tak wynika zarówno z informacji Instytuty Pamięci Narodowej Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, jak i pośrednio z oświadczenia archiwum KZ Gedenkstaette Dachau. Sąd uznał, że ustalenia organu w tym zakresie są wyczerpujące i dają podstawę, aby przyjąć, że skarżący wysłany do pracy przymusowej do Monachium przebywał w obozie przejściowym, który nie był podobozem obozu koncentracyjnego w Dachau. Odnosząc się do faktu, że miejsce odosobnienia zlokalizowane było w Rotschwaige, w której znajdował się podobóz KL Dachau - zgodnie z § 2 ust. 4 pkt 69 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. (Dz. U. z 2001r., nr 106, poz.1154 ze zm., dalej: rozporządzenie) w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, Sąd podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z 18 lipca 2002r. (sygn. akt III RN 48/02, publ.: OSNP 2003/14/327). Zważyć należy, że sam fakt przebywania w miejscowości, w której znajdował się podobóz koncentracyjny nie może automatycznie prowadzić do wniosku, że skarżący spełnia warunki określone w art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy o kombatantach. Wobec powyższego niezasadne są twierdzenia skarżącego, że sam fakt przebywania w obozie, w miejscowości Rothschwaige daje podstawę do uznania tego okresu za represję w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach. Zdaniem Sądu skoro organ ustalił, że w miejscowości tej były dwa obozy, z których jeden był podobozem KL w Dachau, a drugi był obozem przejściowym, to nie ma podstaw do uznania twierdzeń skarżącego za zasadne. Organ prawidłowo ustalił charakter miejsca odosobnienia w którym przebywał skarżący. Z przedstawionych publikacji naukowych Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża w Genewie (k. 67 akt sądowych) wynika, że podobóz KL Dachau w Rothschwaige istniał w okresie od 19 czerwca 1944r. do 31 lipca 1944r. Natomiast pismo Międzynarodowego Biura Poszukiwań Arolsen z [...] grudnia 1990 r. wskazuje, że skarżący już od [...] czerwca 1944r. zameldowany był w Monachium. Zestawienie powyższych dat uzasadnia stanowisko Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W czasie, kiedy skarżący przebywał w Rothschwaige podobóz KL Dachau jeszcze nie istniał, co musi prowadzić do wniosku, że skarżący przebywał w obozie przejściowym podlegającym urzędowi pracy, a wobec czego nie spełniającym przesłanek miejsca odosobnienia określonych w art. 4 ust. 1pkt1 ustawy o kombatantach. Mając na uwadze powyższe wywody, Sąd uznał, zaskarżoną decyzję nr [...] z [...] za zgodna z prawem, stwierdzając brak podstaw do jej wzruszenia. Skargę natomiast jako bezzasadną należało oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/D. Rzyminiak-Owczarczak