IV SA/Po 884/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-15

Skład orzekający: sędzia WSA Donata Starosta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy jest uzasadniony, jeśli strona nie uzupełniła braków wniosku mimo wezwania?
Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy nie jest uzasadniony, gdy strona skarżąca nie uzupełniła braków wniosku mimo wezwania sądu. Ciężar dowodu w zakresie przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, a uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania jest przeszkodą do jego przyznania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, nie podając wymaganych informacji. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący nie odpowiedział. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu [...] maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...] w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażaleń postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. odrzucił skargę R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażaleń. Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie skarżący na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie podając żadnych informacji dotyczących swej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Celem uzupełnienia informacji zawartych we wniosku pismem z dnia [...] lutego 2018 r. wezwano wnioskodawcę do przesłania szczegółowych danych dotyczących jego sytuacji rodzinnej i majątkowej w zakresie niezbędnym do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...] odmówiono skarżącemu prawa pomocy. Sprzeciw na to postanowienie złożył R. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 j.t.- dalej jako "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do rozpoznania wniosku strony mają zatem zastosowanie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienia NSA z 24 listopada 2011 r., I OZ 881/11; z 20 stycznia 2012 r., II FZ 863/11). Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa zatem na stronie, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwia rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Obowiązkiem Skarżącego jest wykazanie w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zatem, to strona powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu wykazanie tych okoliczności. Niedostarczenie żądanych danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd w tej sprawie stwierdził, że sprzeciw nie zawiera uzasadnionych podstaw, a orzekający w sprawie referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy to w całości, czy w części, jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 418/05, postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 128/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło