IV SA/Po 887/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-11-26

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie ma dochodu i którego majątek nie przynosi dochodu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący, nie mający żadnego dochodu i którego majątek nie generuje zysków, znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu opłacenie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący A.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiającą przyznania świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na brak dochodu i nieprzynoszący dochodu majątek. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów finansowych, a skarżący w odpowiedzi wyjaśnił powody braku rejestracji w Urzędzie Pracy z powodu choroby i braku dochodów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu A.W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w uzasadnieniu którego podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego dochodu a jego majątek stanowi dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolna o pow. [...] ha nie przynosząca żadnego dochodu. Mając na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej, wezwano skarżącego do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012, przedłożenia zestawienia użytkowanych pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy dotyczącego zarejestrowania (braku zarejestrowania) jako osoba bezrobotna wraz z informacją o pobieraniu (nie pobieraniu) zasiłku dla bezrobotnych, udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp. i wskazania źródła, z którego strona uzyskuje środki pieniężne na utrzymanie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 29 października 2013r. wskazał, iż z powodu choroby nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy. W piśmie tym wnioskodawca wyjaśnił również powody braku przedstawienia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o braku dochodu. W załączeniu skarżący przesłał wypełniony i podpisany przez siebie wniosek o wydanie zaświadczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, z którego wynika, że jest on osobą bezrobotną bez żadnego dochodu. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący nie mający żadnego dochodu, należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło