IV SA/Po 892/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-22

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i informacji potwierdzających jej trudną sytuację finansową, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca, pomimo wezwania, nie przedłożyła dokumentów i informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło uprawdopodobnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
A. W. i E. W. wnieśli skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. A. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, podając jako źródło utrzymania emeryturę męża. Sąd wezwał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak wnioskodawczyni nie zastosowała się do wezwania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z wniosku A. W. w sprawie ze skargi A. W. i E. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE A. W. i E. W. wnieśli skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. A. W. na odrębnym formularzu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, a źródłem jej utrzymania jest dochód męża z emerytury wynoszącej [...] zł. netto. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni ujawniła fakt posiadania nieruchomości w zabudowie szeregowej położonej w P. przy ul J. o wartości ok. [...] zł., samochodu R. S. z 2007r. o wartości ok. [...] zł. i oszczędności wykorzystywanych na bieżące potrzeby. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni pismem z dnia 26 października 2016r. (odebranym w dniu 2 listopada 2016r. – k. 28), wezwano ją do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącej i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia kopi zeznania podatkowego za 2015 własnego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ostatnich trzech odcinków emerytury lub przelewów bankowych za ostatnie trzy miesiące potwierdzających jej wysokość oraz dokumentów potwierdzających wysokość zarobków z wynagrodzenia za pracę np. poprzez przedłożenie zaświadczenie o zarobkach. Wnioskodawczyni nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że treść oświadczeń złożonych przez skarżącą nie jest wystarczająca do rozpoznania jej wniosku i nie przekonuje o jego zasadności. W oparciu o przedłożone dokumenty i udzielone informacje nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, że jest ona osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na podstawie przedstawionych we wniosku informacji wynika, że skarżąca prowadzi wspólne z mężem gospodarstwo domowe i posiada majątek na który skalda się zabudowana nieruchomość położona w P. o wartości ok. [...] zł. oraz samochód osobowy R. S. z 2007 r. o wartości ok. [...] zł. W złożonym przez siebie wniosku skarżąca wskazała, iż jedynym źródłem utrzymania jest dochód z emerytury męża wynoszącej [...] zł. netto. W aktach znajduje się jednak formularz złożony przez męża skarżącej, w którym ujawnił on dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię z emerytury ([...] zł. netto) i pracy na ˝ etatu ([...] zł.). Powyższe wskazuje, iż łączny dochód skarżącej i jej męża wynosi łącznie [...] zł. netto miesięcznie. Okoliczność ta wymagała jednak potwierdzenia z uwagi na krzyżowe ujawnienie dochodu w odrębnych formularzach złożonych przez współmałżonków. Wyjaśnienia wymagała również kwestia posiadanych przez skarżącą oszczędności. W formularzu wniosku wnioskodawczyni zadeklarowała bowiem posiadanie oszczędności, lecz nie ujawniła ich wysokości informując wyłącznie, iż wykorzystuje je na bieżące potrzeby. Spowodowało to konieczność ustalenia kwot posiadanych przez skarżącą oszczędności oraz jasne określenie wysokości uzyskiwanych dochodów. Wnioskodawczyni, pomimo ciążącego na niej obowiązku nie wyjaśniła jednak w pełni swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła dokumentów ani informacji koniecznych do ustalenia wysokości uzyskiwanych dochodów, kwot stałych wydatków oraz swego stanu majątkowego. Brak odpowiedzi na wezwanie Sądu oznacza, że nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło