IV SA/Po 892/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Po [...] w sprawie ze skargi A. W. i E. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie A. W. i E. W. wnieśli skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. A. W. na odrębnym formularzu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, a źródłem jej utrzymania jest dochód męża z emerytury wynoszącej [...] zł. netto. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni ujawniła fakt posiadania nieruchomości w zabudowie szeregowej położonej w P. przy ul Jaśkowiaka o wartości ok. [...] zł., samochodu Renault SCENIC z 2007r. o wartości ok. [...] zł. i oszczędności wykorzystywanych na bieżące potrzeby. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej Skarżącej pismem z dnia 26 października 2016r., wezwano ją do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącej i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, ostatnich trzech odcinków emerytury lub przelewów bankowych za ostatnie trzy miesiące potwierdzających jej wysokość oraz dokumentów potwierdzających wysokość zarobków z wynagrodzenia za pracę np. poprzez przedłożenie zaświadczenie o zarobkach. Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2016 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 j.t.- dalej jako "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sprzeciw Skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl art. 245 § 1-3 Ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 Ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe oznacza, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że treść oświadczeń złożonych przez skarżącą nie jest wystarczająca do rozpoznania jej wniosku i nie przekonuje o jego zasadności. W oparciu o przedłożone dokumenty i udzielone informacje nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, że jest ona osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na podstawie przedstawionych we wniosku informacji wynika, że skarżąca prowadzi wspólne z mężem gospodarstwo domowe i posiada majątek, na który składa się zabudowana nieruchomość położona w P. o wartości ok. [...] zł. oraz samochód osobowy R. S. z 2007 r. o wartości ok. [...] zł. W złożonym przez siebie wniosku skarżąca wskazała, iż jedynym źródłem utrzymania jest dochód z emerytury męża wynoszącej [...] zł. netto. W aktach znajduje się jednak formularz złożony przez męża skarżącej, w którym ujawnił on dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię z emerytury (2101 zł. netto) i pracy na ˝ etatu (1500 zł.). Powyższe wskazuje, iż łączny dochód skarżącej i jej męża wynosi łącznie [...] zł. netto miesięcznie. Okoliczność ta wymagała jednak potwierdzenia z uwagi na krzyżowe ujawnienie dochodu w odrębnych formularzach złożonych przez współmałżonków. Wyjaśnienia wymagała również kwestia posiadanych przez skarżącą oszczędności. W formularzu wniosku wnioskodawczyni zadeklarowała bowiem posiadanie oszczędności, lecz nie ujawniła ich wysokości informując wyłącznie, iż wykorzystuje je na bieżące potrzeby. W ocenie Sądu, Skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku nie wyjaśniła w pełni swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła dokumentów ani informacji koniecznych do ustalenia wysokości uzyskiwanych dochodów, kwot stałych wydatków oraz swego stanu majątkowego. Nie wykazała też, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Brak odpowiedzi na wezwanie Sądu oznacza, że nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ [...], ONSAiWSA 2007, nr [...], poz. 79). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak na wstępie.