IV SA/Po 893/04

WyrokWSA w Poznaniu2004-10-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt w obozie przejściowym w Wiener Neustadt, wymienionym w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie miejsc odosobnienia, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności, sąd wskazał na konieczność zbadania, czy pobyt w obozie Wiener Neustadt, który jest wymieniony w odpowiednim rozporządzeniu, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Brak takiego wyjaśnienia uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania K.B. uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji do pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy. Organ administracji dwukrotnie odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że obozy przejściowe w Dubnie i Strasshof, w których przebywała skarżąca, nie są wymienione w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie miejsc odosobnienia. Skarżąca w skardze podniosła, że przebywała również w obozie Wiener Neustadt, który jest wymieniony w tym rozporządzeniu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2004 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] lutego 2004 r. , nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ J.Stankowski JFS Decyzją z dnia [...] lutego 2004r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 1 - 4 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 97.142.950 z późn. zm.) odmówił przyznania K. B. uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji do pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy. Organ wskazał, że podany przez Wnioskodawczynię tytuł nie uprawnia do żadnych świadczeń z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i może być rozpoznany w ramach odrębnego wniosku, w świetle ustawy z 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. nr 87, poz. 395 z późn. zm.). W odwołaniu K. B. wskazała na swój pobyt w obozie przejściowym w Dubnie, a następnie w obozie przejściowym w Strasshof a.d. Nordbahn. Odwołująca się stwierdziła, że nie posiada dokumentów potwierdzających jej pobyt w obozie w Dubnie oraz że nie jest w stanie wykazać, że obóz przejściowy w Strasshof był zarządzany przez figurujące w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. z 2001r., nr 106, poz. 1154) obozy przejściowe w Wiedniu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swą dotychczasową decyzję. Organ wskazał, że rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości nie wymienia żadnego z obozów wskazanych przez Odwołującą się, wobec czego należy przyjąć, że pobyt w tych obozach nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organ zaznaczył również, że z racji braku wymienienia tych obozów w rozporządzeniu nie jest on uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń, czy dany obóz spełnia warunki wymienione w art. 4 ustawy o kombatantach. W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych K. B. wskazała na okoliczności podnoszone w postępowaniu przed organem administracji stwierdzając dodatkowo, że po pobycie w obozie Strasshof przebywała w obozie przesiedleńczym w Wiener Neustadt, co znajduje potwierdzenie w dokumentach ojca Skarżącej, który był wówczas robotnikiem przymusowym. K. B. podała, że obóz Wiener Neustadt jest wymieniony w § 2 ust. 11 pkt 53 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację wnosząc jednocześnie o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Przepisy art. 4 ust. 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 97.142.950 z późn. zm.) stanowią, że ustawę o kombatantach stosuje się również do osób, które z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych przebywały w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady lub w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W postępowaniu przed Kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych K. B. uzasadniała swój wniosek o przyznanie uprawnień pobytem w obozach przejściowych w Dubnie i Strasshof. Organ słusznie doszedł do wniosku, że przyznanie uprawnień z tego tytułu na mocy art. 4 ustawy nie jest możliwe, gdyż żaden z tych obozów nie figuruje w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. z 2001r., nr 106, poz. 1154). Tymczasem w skardze K. B. podniosła, że przebywała również w obozie Wiener Neustadt. Jest to jak się wydaje rozwinięcie wątku, który był już sugerowany przez Skarżącą we wcześniejszym postępowaniu, a mianowicie jakoby obóz w Strasshofie był obozem przejściowym "w zarządzie Wiednia". Obóz Wiener Neustadt jest wymieniony w § 2 ust. 11 pkt 53 cyt. rozporządzenia. Okoliczności powyższe wymagają szczegółowego wyjaśnienia. Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności pozwoli organowi zająć stanowisko co do prawidłowego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § pkt 1 lit. c w związku z art. 119 pkt 2 i 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. /-/ J. Stankowski JF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło