IV SA/Po 896/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-27

Skład orzekający: Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest umorzenie postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, gdy strona po prawomocnym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy składa kolejny wniosek oparty na tych samych, nieudokumentowanych podstawach?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy może zostać umorzone na podstawie art. 249a PPSA, gdy strona po prawomocnym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy składa kolejny wniosek oparty na tych samych, nieudokumentowanych podstawach, co świadczy o świadomym uchylaniu się od złożenia rzetelnego oświadczenia majątkowego. Sąd, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza, utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie, jeśli podziela jego ustalenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W trakcie postępowania złożył dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy wniosek został częściowo uwzględniony (zwolnienie od kosztów), a w części dotyczącej ustanowienia adwokata odmówiono, co nie zostało zaskarżone. Po wydaniu wyroku oddalającego skargę, skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został umorzony przez referendarza z powodu braku uzupełnienia dokumentacji. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia o umorzeniu.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 896/15 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. A. W. pismem z [...] września 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego opisaną w rubrum nin. postanowienia. Skarżący złożył także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a to z uwagi na korzystanie przez Skarżącego z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie wniósł sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 896/15 oddalił skargę A. W.. Skarżący złożył wniosek sporządzenie uzasadnienia wyroku i przesłanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Dnia [...] czerwca 2016 r. do Sądu wpłynął, złożony na urzędowym formularzu, ponowny wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, z załączonymi wyjaśnieniami dotyczącymi sytuacji życiowej i finansowej Skarżącego (k. 84-86). Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2016 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku, celem ustalenia sytuacji finansowej (k. 91). Wezwanie doręczono Skarżącemu w dniu [...] lipca 2016 r. (k. 94). Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 896/15 referendarz sądowy WSA w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Uzasadniając napisał, że Skarżący, składając drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy, pomimo kolejnego wezwania nadal nie przedstawił dokumentacji, którą miał obowiązek przedłożyć już w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji zawartych w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w sprawie. Powyższe dotyczy zarówno stanu posiadanego majątku, jak i źródła utrzymania. Skoro Skarżący ponownie w kolejnych wnioskach o prawo pomocy powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku dochodu, to taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnił bowiem źródeł pozyskiwania środków (w tym np. pomocy finansowej lub pomocy rzeczowej, pokrywania kosztów bieżącego utrzymania) na swoje bieżące utrzymanie ani nie przedstawił dokumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanymi wnioskami ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się sytuacji majątkowej. Referendarz wyjaśnił, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, że spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z dnia 23 lutego 2016 r. Skarżący nadal korzysta również z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym, na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa) referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Odpis postanowienia doręczono Skarżącemu w dniu [...] września 2016 r. (k. 102). W zakreślonym terminie Skarżący wniósł sprzeciw. Napisał, że postanowienie znacząco Go krzywdzi. Jest osobą prześladowaną przez urzędników i uważa, że w swoich pismach napisał wszystko, co ważne. Skarżący nie ma dochodu, jest chory i nie może się wyleczyć, ponieważ Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wygrywa sprawy w Sądzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 Ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa, w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 249a Ppsa jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie Sądu, referendarz sądowy zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że art. 249a Ppsa może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 Ppsa, a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu (ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie) [tak trafnie M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 249a Nb. 3, s. 989]. Sąd podziela ocenę referendarza sądowego, że Skarżący ponownie w kolejnych wnioskach o prawo pomocy powołał ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku dochodu. Taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnił bowiem źródeł pozyskiwania środków (w tym np. pomocy finansowej lub pomocy rzeczowej, pokrywania kosztów bieżącego utrzymania) na swoje bieżące utrzymanie, ani nie przedstawił dokumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd podziela i tę ocenę, że porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanymi wnioskami, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się sytuacji majątkowej Skarżącego. W związku z powyższym, na podstawie art. 249a oraz art. 260 §1 Ppsa, Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło