IV SA/Po 918/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-08-03
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli posiada środki na koncie bankowym, kapitał zakładowy oraz środki trwałe, które wskazują na brak szczególnie trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ponieważ nie wykazała ona szczególnie trudnej sytuacji finansowej. Posiadane przez nią środki na kontach bankowych, kapitał zakładowy i wartość środków trwałych wskazują, że nie można jej zaliczyć do podmiotów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby poniesienie kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w nadzwyczaj trudnej sytuacji materialnej, a nie podmiotom, które mogą opłacić pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Zakład Gospodarki Komunalnej w Cz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek dotyczył skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska. Skarżący wskazał na trudną sytuację finansową, podając wysokość straty za ostatni rok obrotowy oraz stan rachunków bankowych. Wcześniej przyznano mu już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Zakładowi Gospodarki Komunalnej w Cz. w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zakładu Gospodarki Komunalnej w Cz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [..] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska, postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Zakład Gospodarki Komunalnej w Cz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2010r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania w zakresie wpisu i wydatków, co związane jest z sytuacja bilansową strony skarżącej działającej jako zakład budżetowy. Wnioskodawca podniósł ponadto, iż wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniósł [..] zł. W formularzu wniosku ujawniono również stan rachunków bankowych w BS w Pl. o/Cz. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, który wynosił odpowiednio [...]zł., [...] zł. i [...] zł.
Na wstępie mając na względzie fakt, iż zakres złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, stwierdzić należy iż postanowieniem Sądu z dnia 1 grudnia 2009r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie oznacza to, iż bezprzedmiotowy jest kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie odpowiadającym wnioskowi rozpoznanemu postanowieniem Sądu z dnia 1 grudnia 2009r. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż składając kolejny wniosek skarżąca rozszerzyła jego zakres i wnosząc o ustanowienie radcy prawnego skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w całości.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym m. in. ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 ppsa) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba prawna, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi w stosunku do niej. Jak wynika bowiem z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca na kontach posiada łącznie [...] zł. Powyższa kwota z całą pewnością wystarcza na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Należy mieć również na względzie, że kapitał zakładowy wnioskodawcy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...]zł. Przyznanie prawa pomocy podmiotowi w tej sytuacji uznać należy za sprzeczne z zasadami słuszności (zob. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FZ 128/07). Należy mieć bowiem na względzie, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których nadzwyczaj trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stan kont bankowych, wysokość kapitału zakładowego i wartość środków trwałych wnioskodawcy wskazuje, iż nie można zaliczyć go do podmiotów znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji finansowej.
Wskazać należy również, iż skarżący na etapie postępowania przed sądem administracyjnym ustanowił pełnomocnika z wyboru. Brak w aktach oświadczenia o wycofaniu pełnomocnictwa, oraz lepsza sytuacja finansowa wnioskodawcy w porównaniu do sytuacji ujawnionej w poprzednim wniosku (wysokość straty za poprzedni rok obrotowy [...]zł. – obecnie [...] zł., stan kont [...] zł. – obecnie [...] zł.) nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze, uwzględniając bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 §2 pkt 1 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji.
jh
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło