IV SA/Po 918/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zakładu Gospodarki Komunalnej w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skarg Zakładu Gospodarki Komunalnej w C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...]sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...]sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...]sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...]sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska postanawia 1. postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzyć; 2. przyznać prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.. Wyrokiem z dnia 19 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę Zakładu Gospodarki Komunalnej w C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...]sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...]sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...]ierpnia 2009 r., [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska. W dniu 21 lipca 2010 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania w zakresie wpisu i wydatków związanych z sytuacją bilansową strony działającej jako zakład budżetowy. Skarżący oświadczył, iż wysokość raty za ostatni rok obrotowy wyniosła 60783,20 zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż na kontach posiada obecnie około 18000 zł. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia w ustawowym terminie wniósł Zakład Gospodarki Komunalnej w C. podnosząc, iż stan majątkowy skarżącego – mimo posiadanych środków w dacie składania wniosku jest zły. Skarżący wskazał, iż sytuacja związana z realizowaniem licznych zadań na rzecz Gminy nie pozwala na odłożenie jakichkolwiek środków na koszty postępowania, w tym opłacenie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w punkcie 1 umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w punkcie 2. odmówił przyznania prawa pomocy w części ustanowienia radcy prawnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Zakład Gospodarki Komunalnej w C. podnosząc, iż fakt posiadania na koncie bankowym kwoty zaledwie 18.538,87 złotych w dniu składania wniosku, w sytuacji gdy skarżący zobowiązany jest ponosić w interesie wspólnoty samorządowej bieżące wydatki związane z realizacją swoich statutowych zadań, nie oznacza możliwości poniesienia kosztów obsługi prawnej. Postanowieniem z dnia 12 października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania podnosząc, iż Sąd I instancji nie dokonał szczegółowej analizy sytuacji majątkowej strony i jej możliwości poniesienia kosztów sądowych w tym oceny relacji środków obrotowych Zakładu do posiadanych przez niego środków pieniężnych. Sąd wskazał, iż uwadze Sądu uszło, że fakt posiadania środków pieniężnych nie oznacza faktycznej możliwości dysponowania nimi. Powyższe ma istotne znaczenie, zwłaszcza, że zgodnie z oświadczeniem Zakładu ostatni rok obrotowy według bilansu zakończył się stratą w wysokości 60.783,20 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, iż prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady, że strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2009 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę fakt, iż powyższe postanowienie nie utraciło mocy i nadal obowiązuje, uznać należy, iż postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe – gdyż skarżący jest już zwolnieni w tej sprawie od kosztów – i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 Ppsa podlega umorzeniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, przypomnieć należy, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oceniając sytuację finansową skarżącego oraz mając na uwadze wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 12 października 2010 r. Sąd uznał, iż skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sąd dokonując powyższej sytuacji miał na uwadze, iż skarżący jako jednostka budżetowa, co prawda posiada środki finansowe, to jednakże z uwagi na swój status i powierzone jej zadania nie ma możliwości swobodnego dysponowania tymi środkami, które przyznane są jej na określone cele. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ppsa orzekł jak w pkt 2 postanowienia.