IV SA/Po 931/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M.S. wniósł skargę na decyzję Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z którego wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żona i córką, a źródeł mich utrzymana jest dochód z najmu lokali przynoszący dochód brutto w wysokości [...] zł. Dodatkowo skarżący uzyskuje dochód z nieruchomości rolnej o pow. [...] ha w kwocie [...] zł. rocznie. Opisując swą sytuacje majątkową skarżący ujawnił kamienice o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, oraz samochód osobowy i ciężarowy o deklarowanych wartościach powyżej 3000 zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawaną osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że złożone oświadczenie majątkowe nie uzasadnia przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, iż skarżący uzyskuje stały dochód z najmu wynoszący [...] zł. Powyższa kwota powinna wystarczyć na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do opłacenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wymagany na obecnym etapie postępowania sądowego wpis sądowy nie narazi przy tym skarżącego na znaczny uszczerbek, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, iż dochody wnioskodawcy znacznie przewyższają jego wysokość. W tym miejscu wskazać również należy, iż zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.. regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zdaniem orzekającego, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie, wobec stałego dochodu skarżącego przy faktycznej możliwości jego dysponowania nie zostały bowiem wykazane w stopniu uzasadniającym zwolnienie od kosztów sądowych. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący, ze względu na wykazane powyżej okoliczności, oraz dysponowaniem znacznym majątkiem (kamienica, nieruchomość rolna oraz dwa samochody o deklarowanej wartości przekraczającej 3000 euro) do takich osób nie należy. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200, 203 P.p.s.a. będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Podsumowując należy zaznaczyć, iż w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego zwolnienie ich od kosztów sądowych byłoby niezasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.