IV SA/Po 931/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-10-30
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przebywającej w zakładzie karnym, nieposiadającej majątku ani dochodów, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przebywającej w zakładzie karnym, nieposiadającej majątku ani dochodów, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, ograniczającej dostęp do sądu, uwzględniającą zarówno subiektywną sytuację wnioskodawcy, jak i obiektywne czynniki rynkowe.Stan faktyczny
R. S. złożył skargę na decyzję Prezesa Sądu o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący, przebywający w zakładzie karnym i nieposiadający majątku ani dochodów, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018r wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Sądu z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.
R. S. złożył skargę na decyzję Prezesa Sądu z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł., skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że przebywa w Zakładzie karnym i nie posiada żadnego majątku ani dochodów.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. radcy prawnego. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący nie mając żadnego dochodu ani majątku, zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest również fakt, iż wnioskodawca przebywa obecnie w Zakładzie Karnym. Nie ma zatem możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło