IV SA/Po 936/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-07-19
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił wezwania sądu do przedstawienia szczegółowych informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące jego sytuacji finansowej i majątkowej, wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów, co oznacza, że nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Uchylanie się od obowiązków w postępowaniu uzupełniającym wyklucza uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie szczegółowych informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej, w tym dokumentów dotyczących dochodów, rachunków bankowych, działalności gospodarczej i rolnej, kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, sytuacji spółek, nieruchomości oraz egzekwowanych należności. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu [...] lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] marca 2016r. odrzucił zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczania wpisu od skargi i odrzucił skargę R. P. i M. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
R. P. działając w imieniu własnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata i radcy prawnego. Powyższy wniosek R. P. działającego w imieniu własnym, został ponowiony przy piśmie stanowiącym zażalenie na zarządzenie wzywające M. P. do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia [...] marca 2016r.
W obu formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy, R. P. nie podał żadnych informacji dotyczących sytuacji finansowej, w związku czym pismem z dnia [...] czerwca 2016r. (doręczonym w dniu [...] lipca 2016r. k. [...] akt), celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, wezwano go do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez:
• udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł dochodu oraz jego wysokości,
• przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na posiadanych rachunkach bankowych od dnia [...] stycznia 2016 roku,
• określenie rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej, udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych oraz udokumentowanie kosztów prowadzenia działalności rolniczej (lata 2014 - 2015),
• udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego,
• udokumentowanie źródła pochodzenia środków przeznaczonych na kapitał zakładowy spółki [...] Sp. z o.o.,
• udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa spółki [...] Sp. z o.o.,
• przedłożenie odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki [...] Sp. z o.o. na rzecz M. P. (brat),
• udokumentowanie sytuacji majątkowej [...] Sp. z o.o.,
• wskazanie udziałowców oraz udokumentowanie wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego [...] Spółka z o.o.,
• udokumentowanie sytuacji majątkowej [...] Spółka z o.o.,
• udokumentowanie rozmiaru oprowadzonej działalności rolniczej oraz kosztów prowadzenia tej działalności [...] Spółka z o.o., a nadto udokumentowanie wielkości przychodu Spółki uzyskanego ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za lata 2014 -2015,
• udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji [...] Spółka z o.o.,
• wskazanie udziałowców oraz udokumentowanie wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego [...] Sp. z o.o. w organizacji,
• udokumentowanie rozmiaru i rodzaju działalności prowadzonej przez [...] Sp.
z o.o. w organizacji, a nadto udokumentowanie wielkości przychodu Spółki i kosztów jego uzyskania za lata 2014 i 2015,
• udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji [...] Sp.
z o.o. w organizacji,
• wskazanie udziałowców oraz udokumentowanie wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego [...] Spółka z o.o.,
• udokumentowanie rozmiaru i rodzaju działalności prowadzonej przez [...] Spółka z o.o., a nadto udokumentowanie wielkość przychodu Spółki i kosztów jego uzyskania za lata 2014 i 2015,
• udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji [...] Spółka z o.o.,
• przedłożenie odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...] o wpisaniu Wnioskodawcy do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych,
• wskazanie czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: [...] (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), [...] (adres zamieszkania wedle treści wniosku o prawo pomocy), [...] (adres siedziby spółki [...] Sp. z o.o.) oraz nieruchomości położonej pod adresem [...] (siedziba [...] Sp. z o.o. w organizacji),
• przedłożenie szczegółowego opisu nieruchomości znajdujących się pod w/w adresami (proszę określić rodzaj zabudowy tych nieruchomości oraz sposób ich zagospodarowania/użytkowania, w tym koszty utrzymania),
• udokumentowanie wysokości należności aktualnie egzekwowanych od Wnioskodawcy, a także rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokość kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od [...] stycznia 2016 roku.
Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższych regulacji wypływa jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy, spoczywał ciężar po pierwsze złożenia o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu oraz wykazania – w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów tego postępowania. Tym samym los i rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, w jakiej formie oraz co zostało przez skarżącą udowodnione.
W świetle powyższego należy wskazać, że oświadczenie majątkowe Skarżącego nie pozwalało ustalić jego sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych, bowiem wnioskodawca nie podał w nim żadnych informacji. Ogólnikowe oświadczenia składane przy pismach procesowych nie pozwalały na ustalenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Uzasadniało to co do zasady wezwanie R. P. do podania szczegółowych informacji dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. Skarżący nie udzielił jednak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, co oznacza że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79).
Wnioskodawca ma świadomość tego, że składane oświadczenia majątkowe mają braki i budzą wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie oddalał zażalenia wnoszone przez Skarżącego na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. Nie może budzi żadnych wątpliwości, że strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło