IV SA/Po 94/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia WSA Ewa Kręcichwost–Durchowska (spr.) Protokolant referent–stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2003r. nr [...], /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski MW Decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...], Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 71, poz. 734 - dalej ustawa ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej kpa ) odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego U. S. ze względu na fakt wystąpienia rażącej dysproporcji między niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w trakcie wywiadu ustalono, że w mieszkaniu wnioskodawczyni w P. przy ul. M. [...] zamieszkuje także teściowa. Bierze ona udział w spotkaniach " Klubu Seniora " i jako miejsce zamieszkania podaje adres Wnioskodawczyni. Jest też pod wskazanym adresem zameldowana. U. S. odmówiła przedstawienia odcinków emerytury teściowej. Organ wskazał także, że rodzina posiada samochód VW GOLF z 1987 r. Zakupiony w 1998 r. w czasie pobierania dodatku mieszkaniowego, o przybliżonej wartości 5000 zł. Utrzymanie samochodu wiąże się z wydatkami na ubezpieczenie i eksploatację pojazdu, co dodatkowo obciąża budżet rodziny. Rodzina w pierwszej kolejności winna zabezpieczyć środki finansowe na podstawowe potrzeby, jak utrzymanie mieszkania, odzież i żywność. W przekonaniu organu samochód nie jest rzeczą niezbędną dla U. S. Od tej decyzji U. S. złożyła odwołanie, wnosząc o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podała, że w trakcie wywiadu informowała, że teściowa prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w innym mieszkaniu tj. w P. przy ul. N. [...], gdzie jest tymczasowo zameldowana, i dlatego nie posiada jej odcinka emerytury. Przyznała także, że posiada wskazany wyżej samochód osobowy lecz zakupiony został w 1998 r. bowiem jest niezbędny w pracy zawodowej męża i syna D., a posiadanie samochodu było jednym z warunków zatrudnienia. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżaną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że fakt posiadania samochodu osobowego uprawnia organ I instancji do oceny, że rodzina dysponuje wyższymi dochodami niż podane w deklaracji i zakwalifikowania jako rażącej dysproporcji, o której mowa w art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wskazała, że nie zgadza się z decyzją organu i uważa ją za krzywdzącą oraz naruszającą art. 6, 7, 8, 11, 138 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane w obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych wprowadza dwa kryteria, od których uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego : - poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym - powierzchnię użytkową lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca spełnia te kryteria ustawy. Jednak organ I instancji odmówił skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego powołując się na art. 7 ust. 3 ustawy. Stanowi on m.in., że organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazywanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, wykorzystując środki własne. Wskazany przepis pozostawia do uznania organu przyznającego dodatek mieszkaniowy stwierdzenie czy w konkretnej sprawie wystąpiła "rażąca dysproporcja" między stanem zgłoszonym a ustalonym faktycznie. Bezsporne jest, że rodzina skarżącej posiada samochód osobowy. Wskazać jednak trzeba, że zakupiła go w 1998r, a więc 5 lat przed datą złożenia wniosku ( 28 sierpnia 2003 r. ) i że w dacie wniosku był to samochód 16 letni. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak, dlaczego organ przyjął, że posiadanie samochodu świadczy o "rażącej dysproporcji" pomiędzy wykazywanymi dochodami, a faktycznymi w 2003 r., a dlaczego tak nie przyjmował od 1998 r. tj. od daty zakupu samochodu. Organ nie uzasadnił także, dlaczego nie uwzględnił zaświadczenia pracodawcy syna skarżącej z dnia 1 października 2003 r., w którym informuje, że jednym z warunków zatrudnienia jest posiadanie samochodu. Nie sprawdził okoliczności, czy faktycznie samochód jest rodzinie skarżącej niezbędny do dojazdów do pracy, a także czy wyższe są koszty posiadania samochodu, czy na przykład cena biletów za środki komunikacji jaką rodzina skarżącej musiałaby ponieść za dojazd do pracy. Gdyby było tak jak twierdzi skarżąca nie można by zdaniem Sądu przyjąć jak to uczynił organ I instancji, że "w Pani przypadku samochód nie jest rzeczą niezbędną ". W aktach sprawy brak także dowodów, z których by wynikało, że organ sprawdził inną podnoszoną przez skarżącą okoliczność, a mianowicie, że jej teściowa mieszka w P. przy ul. N. [...], zameldowana jest tam tymczasowo i prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie zaniedbania organu administracji państwowej polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również jego uproszczona ocena jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej (patrz. wyrok z dnia 11.06.1081, SA 503/81, ONSA 1981, Nr 1,poz. 54). Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art.77 § 1, 107 § 3 kpa w zw. z art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny rozważyć możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a określając jego zakres oraz orzekając w sprawie uwzględnić wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku. /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska MW