IV SA/Po 940/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 940/14 w sprawie z wniosku radcy prawnego B. K. z dnia 16 lutego 2015 r. w przedmiocie zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014r. oddalił skargę R. S. na decyzję Prezesa Sąd Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Radca prawny B. K. będąc pełnomocnikiem skarżącego wyznaczonym na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 września 2014r., składając skargę kasacyjną, wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, iż koszty nie zostały zapłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 908/15 oddalił skargę kasacyjną. Radca prawny B. K.pismem z dnia 21 lutego 2017r. ponowił wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i wniósł o zwrot wydatków z tytułu dojazdu do Warszawy na rozprawę przed NSA w łącznej kwocie 278 zł. Uzasadniając powyższe pełnomocnik wskazał, iż wnioskowana kwota została poniesiona na dojazd pociągiem do Warszawy na rozprawę w dniu 25 listopada 2016r. i powrót w tym samym dniu do Poznania. Pełnomocnik powołał się przy tym na własne oświadczenie o wydatkowaniu kwoty 278 zł na bilety krajowe relacji Poznań – Warszawa oraz Warszawa – Poznań oraz fragment cennika PKP. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. przyznał wnioskodawcy od Skarbu Państwa - Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 221,40 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, tj. kwotę 180 zł powiększoną o kwotę 41,40 stawki podatku VAT. Referendarz sądowy oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie udokumentował poniesionych wydatków, a wniosek o zwrot wydatków został zgłoszony po wydaniu przez NSA wyroku z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 908/15. Pismem z dnia 28 marca 2017 r. radca prawny B. K. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 7 marca 2017 r. Zarzucił naruszenie § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu poprzez: 1. błędne uznanie, iż wnioskodawca nie złożył wniosku o zwrot wydatków w terminie, podczas gdy złożył go w treści skargi kasacyjnej; 2. błędne uznanie, iż wnioskodawca nienależycie udokumentował poniesienie wydatków; 3. naruszenie art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez brak wezwania wnioskodawcy do złożenia dalszych dokumentów i oświadczeń; 4. naruszenie art. 210 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż wnioskodawca utracił prawo do złożenia wniosku o zwrot niezbędnych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Należy wskazać, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. (czyli od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2015 r., poz. 658) żaden przepis prawa nie stanowi o dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o utrzymaniu w mocy albo zmianie postanowienia bądź zarządzenia referendarza sądowego, podjęte na podstawie art. 260 p.p.s.a. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie aktem określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez radcę prawnego z urzędu jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz.U. z 2013, poz. 490 – dalej rozporządzenie). Na podstawie przepisów §14 ust. 2 pkt 1c, §14 ust. 2 pkt 2 lit. a, §15 pkt 1 rozporządzenia, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym radcy pranemu przysługuje 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie radca prawny Bartosz Kalupa został wyznaczony pełnomocnikiem skarżącego przed wydaniem przez Sąd I instancji wyroku. W związku powyższym, mając na uwadze fakt, iż jak wynika ze znajdującego się w aktach protokołu rozprawy z dnia 25 listopada 2016r. poprzedzającej wydanie wyroku sygn. akt I OSK 908/15, wyznaczony w sprawie pełnomocnik z urzędu brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, radcy prawnemu Bartoszowi Kalupa za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przysługuje wynagrodzenie nie wyższe niż 150 % stawki minimalnej wynoszącej 180 zł. (75% z 240 zł.). Zgodnie z §2 ust. 3 rozporządzenia opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Z tych względów, uwzględniając oświadczenie pełnomocnika, że usługi wykonywane na zasadzie prawa pomocy mieszczą się zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (k. 49 akt), a w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 8 p.p.s.a., Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. słusznie przyznał wnioskodawcy od Skarbu Państwa - Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 221,40 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, tj. kwotę 180 zł powiększoną o kwotę 41,40 stawki podatku VAT. Odnosząc się do złożonego przez pełnomocnika wniosku o przyznanie zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, referendarz sądowy słusznie wskazał, iż zgodnie z treścią §15 pkt 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują również niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przyznanie radcy prawnemu zwrotu poniesionych przezeń wydatków wymaga zatem ustalenia, że wydatki te były "niezbędne", jak również należycie "udokumentowane" (zob. postanowienie SN z dnia 26.02.2015r. sygn. akt III KK 23/15, publ. Biul.PK 2015/2/46-48 LEX nr 1646389). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że pełnomocnik przedkładając własne oświadczenie wraz z wyciągiem z cennika PKP nie udokumentował we właściwy sposób faktycznego poniesienia wydatku na dojazd na rozprawę przed NSA w kwocie odpowiadającej kwocie wskazanej we wniosku. Sąd wskazuje, że z dołączonego dokumentu określonego jako wyciąg z cennika PKP nie wynika, że jest to cennik spółki Przewozy Regionalne. Ponadto treść dokumentu bankowego dołączonego do sprzeciwu również nie jest spójna. Tytuł transakcji, wskazuje że płatności kartą dokonano 25.11.2016 r., natomiast wskazana poniżej data transakcji, a także data księgowania to 28.11.2016 r. W związku z powyższym nie można jednoznacznie stwierdzić jakiego przejazdu (skąd, dokąd, jakim pociągiem, o której godzinie) dotyczy wskazane potwierdzenie transakcji. Z dokumentu tego wynika, że transakcja została dokonana 28 listopada 2016 r., czyli 3 dni po rozprawie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W ocenie Sądu jeżeli profesjonalny pełnomocnik zamierza wnioskować o zwrot poniesionych wydatków za dojazd do Sądu, to powinien dochować szczególnej staranności i zachować bilety potwierdzające tę okoliczność. W niniejszej sprawie pełnomocnik nie zachował szczególnej staranności i nie udokumentował w sposób należyty poniesionych wydatków. Potwierdzenie transakcji dołączone do sprzeciwu w ocenie Sądu dotyczy transakcji z dnia 28 listopada 2016 r. (data transakcji na potwierdzeniu) i nie może być uznane jako potwierdzenie poniesienia kosztów przez pełnomocnika w drodze na rozprawę w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 25 listopada 2016 r. W ocenie Sądu bezzasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przez referendarza art. 258 § 2 pkt 5, skoro nawet do sprzeciwu skarżący nie dołączył dokumentów, które mogłyby dokumentować poniesione wydatki. Sąd przyznaje rację skarżącemu, że wniosek pełnomocnika o zwrot wydatków został zgłoszony na etapie skargi kasacyjnej, przed wydaniem przez NSA wyroku z dnia 25 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 908/15, w związku z czym nie utracił prawa do złożenia wniosku o zwrot niezbędnych wydatków. Jednak to uchybienie referendarza sądowego nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ jak Sąd wskazał powyżej wnioskodawca nie udokumentował należycie poniesionych wydatków. W związku z powyższym zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.