IV SA/Po 947/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-05-24

Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który uchyla się od przedstawienia dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną i majątkową, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny, że spełnia przesłanki do jego przyznania. Pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego i przedstawienia dokumentów, wnioskodawca uchylał się od ich przedłożenia, co uniemożliwiło sądowi ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej i majątkowej. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Wnioskodawca ogólnikowo wskazał na swoją bezdomność i samotność, wpisując w rubrykach dotyczących stanu rodzinnego i majątkowego "Nie mam", "Nie dotyczy" lub "Brak". Został wezwany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednakże nie był w stanie przedłożyć wymaganych dokumentów z powodu braku dochodów. Sąd, opierając się na informacjach znanych z urzędu, wskazał na posiadanie przez wnioskodawcę znaczących zasobów gruntów rolnych i udziałów w spółkach, co stało w sprzeczności z jego deklaracjami.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.P. wraz z M.P. złożyli skargę na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. R.P. działając m.in. w imieniu własnym złożył wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata i radcy prawnego (k.60 – 61 akt). W uzasadnieniu wniosku Skarżący w sposób ogólnikowy wskazał, że jest osobą bezdomną i samotną. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam", "Nie dotyczy" lub "Brak". Wśród zobowiązań wnioskodawca wskazał, na zadłużenie w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 26 kwietnia 2016 roku, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie R.P. pismem z dnia 18 maja 2016r. wyjaśnił ,że żadnych z dokumentów objętych wezwaniem nie jest w stanie przedłożyć ponieważ ich nie posiada. Z powodu braku dochodów nie może również ich udokumentować. W zakresie bezdomności skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka Prokuratora Rejonowego w O.W. na którego wniosek został eksmitowany z adresu w Ż.. Na potwierdzenie zadłużenia wnioskodawca przedłożył wypowiedzenie umowy przez Bank [...]. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że R.P. nie wykazał w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. Z okoliczności znanych z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych wynika, że wnioskodawca lub podmioty prawa handlowego reprezentowane przez Skarżącego w latach 2004-2015 nieprzerwanie zgłaszały do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od [...] ha do prawie [...] ha (treści wniosków pomocowych przekazywanych do Sądu wraz ze skargami). Niemniej na potrzeby licznych postępowań (około 490 w WSA w Poznaniu) o przyznanie prawa pomocy Skarżący deklaruje, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku. Tymczasem w dniu 19 lutego 2014 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęły trzy skargi R.P. na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011, 2012 oraz 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). W aktach administracyjnych wskazanych spraw zalegała umowa dzierżawy nieruchomości rolnych z dnia 25 października 2011 roku zawarta pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Skarżącym, który zamieszkuje pod adresem Ż. [...],[...] N.S. Powyższy adres wskazany jest również na datowanym na dzień 30.03.2016r. piśmie z Banku [...]. Aktualnie, jako adres zamieszkania, Skarżący wskazuje jednak nieruchomości pod adresem Ż. [...], w żaden sposób nie ujawniając co stało się z nieruchomością położoną w Z. [...] oraz innych nieruchomościami objętymi wezwaniem do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym Odnosząc się do objętych wezwaniem w części dotyczącej posiadanych udziałów, których skarżący nie wyjaśnił argumentując, że nie tych dokumentów wskazać należy, że w dniu 03 sierpnia 2015 roku do sprawy prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 353/15 wpłynął formularz wniosku o prawo pomocy pochodzący od R. Sp. z o.o w Z. reprezentowanej przez R.P. Z treści wniosku wynika, że Spółka prowadzi działalności, a według zapewnień, co do treści bilansu za ostatni rok poniosła stratę w kwocie [...] zł. Skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu w A-Z Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości [...] zł zbył na rzecz brata M.P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia 15 czerwca 2012 roku, Nr 115, poz. 86257). Przy czym jeszcze przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym (postanowienie Sądu Rejonowego w O.W, z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. [...]). W dniu 27 września 2011 roku, czyli jeszcze przed podpisaniem umowy dzierżawy nieruchomości rolnych z ANR, Wnioskodawca został ujawniony w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr [...]). Z informacji znanych z urzędu wynika, że do sądów administracyjnych wpływają skargi jeszcze innych spółek prawa handlowego, które reprezentowane są przez R.P. (A. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Ś. Sp. z o.o., A. sp. z o.o.). Skoro strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Brak współpracy ze strony Wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło