IV SA/Po 947/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.P. wraz z M.P. złożyli skargę na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. R.P. działając w imieniu M.P. złożył również wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata i radcy prawnego (k. 62 - 63 akt). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego w sposób ogólnikowy wskazał, że wniosek jest zasadny, gdyż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść żadnych opłat ani kosztów. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie dotyczy" lub "Brak". Wśród zobowiązań wnioskodawca wskazał na niespłacony kredyt. Pismem z dnia 26 kwietnia 2016 roku, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), pełnomocnik wnioskodawcy został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. Pełnomocnik skarżącego nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Za powyższe nie może być bowiem uznane pismo R.P. złożone do akt sprawy, gdyż z jego treści wynika, że dotyczy ono sytuacji majątkowej i finansowej R.P. jako skarżącego, którego wniosek o przyznanie praw pomocy zostanie rozstrzygnięty odrębnym orzeczeniem. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że pełnomocnik M.P. we wniosku o prawo pomocy wskazał enigmatycznie, że wniosek jego mandanta jest zasadny, gdyż nie jest w stanie ponieść żadnych opłat. Pełnomocnik wnioskodawcy nie przedstawił jednak jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej, zaznaczając jedynie, że nie uzyskuje dochodów i posiada "niespłacony kredyt". W tym miejscu trzeba dodać, że warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pełnomocnik M.P. pomimo stosownego obszernego wezwania odnoszącego do znanych orzekającemu z urzędu informacji dotyczących potencjalnego majątku wnioskodawcy, nie przestawił żadnych informacji pozwalających zweryfikować i potwierdzić stan dochodów i majątek M.P. W tej sytuacji brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.