IV SA/Po 947/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 947/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Pismem z (...) r. R. P. wraz z M. P. złożyli skargę na postanowienie wskazane w rubrum niniejszego postanowienia. R. P. działając w imieniu własnym (dalej jako: "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego (k. 60 - 61 akt sądowych). W uzasadnieniu wniosku Skarżący w sposób ogólnikowy wskazał, że jego wniosek jest zasadny, gdyż jest osobą bezdomną i samotną. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Brak". Wśród zobowiązań Wnioskodawca wskazał na zadłużenie w wysokości (...) zł. Pismem z (...) r. Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Wnioskodawca pismem z (...) r. wyjaśnił, że żadnych z dokumentów objętych wezwaniem nie jest w stanie przedłożyć ponieważ ich nie posiada. Z powodu braku dochodów nie może również ich udokumentować. W zakresie bezdomności Skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka Prokuratora Rejonowego w O., na którego wniosek został eksmitowany z adresu w Żakowicach. Na potwierdzenie zadłużenia Wnioskodawca przedłożył wypowiedzenie umowy przez Bank Z. Postanowieniem z 24 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 947/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia referendarz sądowy stwierdził, że Wnioskodawca nie wykazał zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania jemu prawa pomocy. Na opisane postanowienie Skarżący wniósł sprzeciw, bez jego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej w skrócie p.p.s.a.). Zgodnie ze znowelizowanym przepisem art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowienia referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy – art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność (art. 260 § 2 p.p.s.a.) Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym służy osobie, która wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Przedstawione przez stronę okoliczności mają pozwolić sądowi dokonać analizy jej sytuacji materialnej a tym samym rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że treść oświadczeń złożonych przez Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, nie przekonuje w dostatecznym stopniu o zasadności wniosku o przyznanie pomocy w zakresie całkowitym. W tym względzie Sąd podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Z okoliczności znanych Sądowi z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych wynika, że Wnioskodawca lub podmioty prawa handlowego reprezentowane przez Skarżącego w latach 2004-2015 nieprzerwanie zgłaszały do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od 100 ha do prawie 700 ha (treści wniosków pomocowych przekazywanych do Sądu wraz ze skargami). Niemniej na potrzeby licznych postępowań (około 490 w WSA w Poznaniu) o przyznanie prawa pomocy Skarżący deklaruje, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku. Tymczasem w dniu (...) r. do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęły trzy skargi R.P. na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011, 2012 oraz 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). W aktach administracyjnych ww. spraw zalegała umowa dzierżawy nieruchomości rolnych z (...) r. zawarta pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Skarżącym, który zamieszkuje pod adresem Ż. (...),(...) N.. Powyższy adres wskazany jest również na datowanym na dzień (...) r. piśmie z Banku Z. Jednak aktualnie, jako adres zamieszkania, Skarżący wskazuje nieruchomości pod adresem Ż. (...), w żaden sposób nie ujawniając, co stało się z nieruchomością położoną w Ż. (...) oraz z innymi nieruchomościami objętymi wezwaniem do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym Odnosząc się do, objętych wezwaniem informacji i dokumentów, w części dotyczącej posiadanych udziałów oraz prowadzonych działalności – których Skarżący nie przedstawił argumentując, że ich nie posiada – wskazać należy, że w dniu (...) r. do sprawy prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 353/15 wpłynął formularz wniosku o prawo pomocy pochodzący od R. Sp. z o.o. w Z. reprezentowanej przez R.P. Z treści wniosku wynika, że Spółka prowadzi działalność, a według zapewnień, co do treści bilansu za ostatni rok poniosła stratę w kwocie 50.000 zł. Skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu w A.-Z. Sp. z o.o., a do maja 2012 r. był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz brata M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia (...) r., Nr (...), poz. (...)). Przy czym jeszcze przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym (postanowienie Sądu Rejonowego w O. z (...) r., sygn. akt I CO 4883/10). W dniu 27 września 2011 r., czyli jeszcze przed podpisaniem umowy dzierżawy nieruchomości rolnych z ANR, Wnioskodawca został ujawniony w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr RDN 0000449806). Ponadto z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że do sądów administracyjnych wpływają skargi jeszcze innych spółek prawa handlowego, które reprezentowane są przez R. P. (A. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Ś. Sp. z o.o., A. sp. z o.o.). Skoro Skarżący uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinien liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jemu prawa pomocy. W tej sytuacji uznać należało, że Skarżący nie wykazał w dostatecznym stopniu zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania jemu wnioskowanej pomocy. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 orzekł jak w sentencji postanowienia.