IV SA/Po 95/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. ze skargi W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu /-/B. Popowska /-/G. Radzicka /-/P. Miładowski MZ Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w W. decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu wniosku W.D. zakwalifikował wnioskodawczynię do umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej w W. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że W.D. jest inwalidką o znacznym stopniu niepełnosprawności, choruje na choroby wieku starczego takie jak zwyrodnienia, choroby serca, tarczycy i cukrzyca. Jest pod stałą kontrolą i opieką lekarza, przyjmuje znaczne ilości leków, a także wymaga pomocy osoby drugiej. Ponieważ zajmowany przez nią lokal mieszkalny znajduje się na pierwszym piętrze to wnioskodawczyni nie może opuszczać mieszkania. Organ ustalił nadto, że lokal zajmowany przez wnioskodawczynię jest mieszkaniem własnościowym z wygodami. Jej cztery dorosłe córki nie wyrażają zgody na alimentację matki i Ośrodek Pomocy Społecznej w W. wystąpił do Sądu o ustalenie obowiązku alimentacyjnego córek wobec W. D. Organ ustalił nadto, że pobyt w Domu Pomocy Społecznej jest odpłatny i wynosi 1.387,21 złotych. Ponieważ wnioskodawczyni otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 1.154,36 a z jej dochodów na pobyt w Domu Pomocy Społecznej może być przeznaczone 70% dochodu, to kwotę 579,16 złotych – w myśl decyzji – pokrywać ma Ośrodek Pomocy Społecznej w W., do czasu ustalenia osób zobowiązanych do alimentacji. Stwierdzając ostatecznie, że zgodnie z art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej "osobę kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej" stąd decyzja o skierowaniu wnioskodawczyni do Domu Pomocy Społecznej w W. W odwołaniu od decyzji W.D. zarzuciła, że wnosiła o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w P. koło Ś., bowiem ta placówka jest w stanie jej zapewnić odpowiednią pomoc medyczną i terapeutyczną, czego nie jest w stanie zapewnić Dom Pomocy Społecznej w W. Zarzucając organowi I instancji, że nie wskazuje na konkretną ustawę, która mówi o skierowaniu do najbliższego domu pomocy społecznej odwołująca stwierdziła, że tak jak może wybrać sobie lekarza tak i może wybrać dom pomocy społecznej. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Podzielając argumentację organu I instancji Kolegium stwierdziło, że ubiegnie się przez W.D. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w P., gdzie koszt pobytu wynosi 1790 złotych znacznie pogorszyłoby sytuację gminy oraz córek – osób zobowiązanych do alimentacji. Ponadto organ odwoławczy uznał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika aby odwołująca wymagała specjalistycznej opieki i rehabilitacji, której to nie mógłby zapewnić DPS w W., a tylko w P. Uznając więc argumenty odwołującej za nieuzasadnione organ II instancji wydał decyzję opisaną wyżej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę przepisów art. 7 do 10 kpa, 77 kpa i 107 §3 kpa. Kwestionując zasadność argumentów zaskarżonej decyzji skarżąca wskazywała na złe warunki panujące w Domu Opieki Społecznej w W. Zarzuciła nadto, że przytoczone przepisy w decyzji zacytowano wyrywkowo i tendencyjnie. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji II instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podstawą ustaleń sądów administracyjnych są akta sprawy, nadesłane przez organy administracji publicznej (art. 106 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie nadesłane akta nie są kompletne, są tylko częściowo ponumerowane. Z akt administracyjnych nie wynika, w jak sposób i z jaką datą została skarżącej doręczona decyzja organu i instancji. W aktach znajduje się jeden egzemplarz adresowanego do skarżącej potwierdzenia odbioru przesyłki, której nadawcą był Ośrodek Pomocy Społecznej w W. Widnieje na nim data stempla pocztowego: 19 września 2005 r. ale dwukrotnie awizowany zawiera adnotację: zwrot – nie podjęto w terminie, oznaczenie doręczanego pisma jest nieczytelne, a w dniach następujących po dniu 13 września 2005 r. (data decyzji organu I instancji) Ośrodek powinien doręczyć skarżącej co najmniej dwa pisma: decyzję oraz – do wiadomości - informację o wpisaniu na listę oczekujących na umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w W. Skarżąca tymczasem podaje w swoim odwołaniu datę doręczenia decyzji: 14 października 2005 r. (miesiąc po jej wydaniu) a organ I instancji stwierdza w piśmie dołączonym do odwołania, że wpłynęło ono w terminie oraz, że nie znajduje podstaw do uchylenia swojej decyzji. Skarżąca podnosi w pismach zły stan swojego zdrowia wskazując zarówno we wniosku jak i w odwołaniu, że to Dom w P. może jej zapewnić pomoc medyczną jakiej potrzebuje oraz podkreślając, że Dom w W. tego zapewnić nie może. Do kwestionariusza wywiadu środowiskowego (rodzinnego) są załączone dwa dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącej: orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [...] grudnia 2001 r. zaliczające skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe, oraz zaświadczenie lekarskie wydane przez specjalistę chorób wewnętrznych i medycyny rodzinnej w którym stwierdzono, że skarżąca wymaga długotrwałej opieki innych osób celem załatwienia potrzeb życiowych poza domem. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej, natomiast przepis ust. 3 stanowi, że osoba wymagająca wzmożonej opieki medycznej kierowana jest przez starostę do zakładu opiekuńczo-leczniczego lub placówki pielęgnacyjno-opiekuńczej. Tymczasem organ I instancji uzasadniając swoją decyzję o skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej w W. błędnie określił, że skarżąca niekiedy wymaga pomocy osoby drugiej, podczas gdy w wydanym prawie 4 lata wcześniej orzeczeniu Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdził, że skarżąca wymaga stałej opieki osoby drugiej. Ustawodawca w art. art. 56 ustawy o pomocy społecznej wskazał sześć typów domów pomocy społecznej, w zależności od tego dla kogo są przeznaczone. Są to, między innymi, Domy dla osób w podeszłym wieku, dla osób przewlekle somatycznie chorych, dla osób niepełnosprawnych fizycznie. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie określił aktualnego stanu zdrowia skarżącej, nie wskazał, jakiego typu dom pomocy społecznej jest – w związku ze stanem zdrowia - właściwy oraz nie podał czy wskazywany przez skarżącą Dom w P. jest tego samego typu. Odnosząc się do stanu zdrowia skarżącej organ II instancji ograniczył się do stwierdzenia, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby skarżąca wymagała na tyle specjalistycznej opieki i rehabilitacji, której nie mógłby jej zapewnić Dom Pomocy Społecznej w W. a tylko ten w P. Należy podzielić zawarty w skardze zarzut skarżącej, że twierdzenie to nie zostało udokumentowane, jak również nie jest poparte odpowiednimi informacjami w aktach sprawy. Organ administracyjny I instancji lakonicznie stwierdza, że skarżąca choruje na choroby wieku starczego, po czym wymienia choroby niekoniecznie związane z wiekiem starczym, jednak wymagające stałego nadzoru lekarza. Z notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] października 2005 r. – a więc już po wydaniu decyzji pierwszoistancyjnej wynika, że w Domu Pomocy Społecznej w W. zatrudniony jest lekarz rodzinny – na ilu pacjentów, w tym zakresie informacji brak. Nie wyjaśniono, czy chorując na cukrzycę skarżąca jest insulinozależna, czy i jakie możliwości posiada Dom w W. dotyczące kontroli poziomu cukru czy kontroli kardiologicznej. Skarżąca mając 75 lat w dacie wydawania decyzji słusznie podkreśla, że ma prawo do pomocy w leczeniu ale i w rehabilitacji. Organ i instancji zaznaczając, iż w Domu Pomocy Społecznej w W. zatrudniony jest rehabilitant na ½ etatu (vide notatka z [...] października 2005 r.) również nie podaje ilu pacjentów obsługiwanych jest przez rehabilitanta i jak często mogą z jego usług korzystać. Pominięcie wymienianych kwestii i ich wpływu na sytuację skarżącej naruszyło dyspozycje art. 7, art. 77 i art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Organy administracji w swoich uzasadnieniach podały całkowity miesięczny koszt pobytu w Domu Pomocy Społecznej w W. (1.387,21 złotych) oraz, zgodnie z dyspozycją art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wskazały, że mieszkaniec domu wnosi opłatę w wysokości nie większej niż 70% dochodu – w przypadku skarżącej jest to kwota 808,05 złotych. Zarazem określono, że do czasu ustalenia przez Sąd osób zobowiązanych do alimentacji pozostałą część będzie ponosił Ośrodek Pomocy Społecznej w W. Dopiero SKO w pełni odniosło się do żądania strony którym było umieszczenie w konkretnym Domu stwierdzając, że koszt pobytu w Domu Pomocy Społecznej w P. byłby nadmierny, co znacznie pogorszyłoby sytuację gminy oraz córek – osób zobowiązanych do alimentacji. Wyliczając dochód skarżącej organy administracji pominęły jednak informację zawartą w formularzu wywiadu środowiskowego (rodzinnego), a mianowicie to, że skarżąca sama zamieszkuje we własnościowym trzyizbowym mieszkaniu z wygodami, które – od chwili zamieszkania w Domu Pomocy Społecznej – pozostanie niezamieszkane. Potencjalny dochód z wynajmu mieszkania czy nawet kwota uzyskana z jego sprzedaży w oczywisty sposób poprawiłby sytuację finansową skarżącej. Z tych względów uznając, że przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy uchybiono przepisom kodeksu postępowania administracyjnego wymienionym wyżej, co uniemożliwia prawidłową kontrolę przestrzegania przez organy administracji przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ P. Miładowski MZ