IV SA/Po 950/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pismem z dnia (...) r. J. S. reprezentowany przez pełnomocnika adw. M. S. wniósł skargę na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) uchylającą decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. Sp. z o.o. w P. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z usługami w parterze oraz dwupoziomową halą parkingową przy ul. R. (...) w P., działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), ark.(...), obręb W., w części dotyczącej poziomu drenażu stabilizującego przy studni M5 – (...) m n.p.m., studni M4 – (...) m n.p.m. i w to miejsce zatwierdził poziom drenażu stabilizującego przy studni M5 –(...) m n.p.m. i studni M4 –(...)m n.p.m., a w pozostałej części utrzymującą w mocy. Wraz ze skargą wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że realizacja przez inwestora przedmiotowej inwestycji doprowadzi do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia skutków oraz doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub stworzy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w P. przy ul. R. (...), na której wzniesione są dwa budynki szkolne. Inwestor w związku z planowaną inwestycją, na którą uzyskał pozwolenie na budowę zamierza wykonać na swojej nieruchomości głębokie ściany szczelinowe, które przetną spływ wód gruntowych na nieruchomości inwestora i spowodują przepływ tych wód z nieruchomość inwestora na nieruchomość położoną przy ul. R. (...) będącą własnością skarżącego. Sytuacja ta spowoduje spiętrzenie się wody na nieruchomości skarżącego. Biorąc pod uwagę ukształtowanie terenu i kierunek spływu wód gruntowych, wody gruntowe, które przedostaną się na nieruchomość skarżącego, na skutek wykonania przez inwestora ścian szczelinowych będą napierały na budynek znajdujący się na jego działce i przedostaną się do piwnic budynku. Woda, która napłynie z nieruchomości inwestora zostanie uwięziona w podłożu podwórza posesji przy ul. R.(...) - w przestrzeni pomiędzy ścianami szczelinowymi w linii granicy posesji nr (...), frontowym podpiwniczonym budynkiem szkolnym, będącym własnością skarżącego, do którego wejście prowadzi bezpośrednio z ulicy R. oraz głęboko posadowioną podziemną częścią tylnego budynku szkolnego, usytuowanego na nieruchomości przy ul. R.(...), do którego wejście prowadzi bezpośrednio z ul. C./P. Woda ta, nie mając możliwości odpływu będzie się dodatkowo podpiętrzała przez zachodnią – podpiwniczoną część frontowego budynku usytuowanego bezpośrednio przy ul. R.(...). Dodatkowa ilość wody, która dopłynie do nieruchomości skarżącego po wykonaniu ścian szczelinowych zwiększy zagrożenie dla frontowego budynku szkolnego, usytuowanego bezpośrednio przy ul. R. na nieruchomości położonej przy ul. R. (...), a przez podpiętrzenie także dla tylnego budynku szkolnego, usytuowanego bezpośrednio przy ul.. C./P. Ilość wody dopływającej do podłoża posesji należącej do skarżącego nie została do tej pory określona przez inwestora. Skomplikowana sytuacja gruntowo-wodna, która występuje na terenie całego kompleksu nieruchomości i to zarówno na nieruchomości inwestora, nieruchomości będącej w zarządzie przedszkola jak i na terenie nieruchomości skarżącego w powiązaniu z planowaną budową głębokich ścian szczelinowych, które przetną wody gruntowe i spowodują przepływanie tych wód na nieruchomość skarżącego i dalsze spiętrzanie tych wód na jego nieruchomości, przy szeregu nieprawidłowościach doprowadzi do tego, że wykonanie drenażu według projektu załączonego do wniosku o pozwolenie na budowę oraz do wniosku o zgłoszenie robót budowlanych, które to projekty diametralnie różnią się od siebie, doprowadzi do zakłócenia w funkcjonowaniu całego drenażu i zagrozi zalaniem wodą dwóch budynków wzniesionych na nieruchomości położonej przy ul. R.(...). Zalanie wodą przedmiotowych budynków spowoduje ich zniszczenie i podniesienie się poziomu zwierciadła wody gruntowej, co spowoduje stałe zawilgocenie części podziemnej obu budynków oraz zawilgocenie kapilarne strefy poziomu parteru w obu budynkach. Efektem tego będzie niemożliwość użytkowania części podziemnych i uniemożliwienie użytkowania poziomu parteru tych budynków. Stałe zawilgocenie tych stref spowoduje znaczną korozję biodegeneracyjną oraz powolne niszczenie struktury elementów konstrukcyjnych, głównie ścian. Zalanie wodą tych budynków spowoduje zatem ich zniszczenie i może doprowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa tych budynków, a nawet zagrożenia katastrofą budowlaną. Skarżący powołując się na powyższe fakty wskazał szereg nieprawidłowości do których doszło w czasie prowadzenia postępowania m. in. wskazał, iż inwestor przekazał organom w obu postępowaniach dwa całkowicie sprzeczne ze sobą projekty drenażu od studni M1 do studni M7. Rzędne drenażu od studni M1 do studni M7 są sprzeczne z pozwoleniem wodno-prawnym i są tak zaprojektowane, że nie zabezpieczają w ogóle nieruchomości skarżącego przed napływem wody z nieruchomości inwestora, po wykonaniu głębokich ścian szczelinowych i przed spiętrzaniem się tej wody na nieruchomości skarżącego. W postępowaniu o pozwolenie na budowę wnioskodawca wielokrotnie poprawiał rzędne drenażu, co nie daje żadnej gwarancji poprawności rzędnych tego drenażu zaprojektowanych przez inwestora i to jeszcze w sytuacji, gdy rzędne ostatecznie wpisane przez inwestora w projekcie załączonym do tego postępowania nie pokrywają się i są całkowicie odmienne od rzędnych drenażu wykonanego w rzeczywistości przez inwestora. Powyższe ustalenia wynikają miedzy innymi z opinii technicznych załączonych przez skarżącego do niniejszego postępowania z wnioskiem o przeprowadzenie z nich dowodów, w tym z opinii technicznej dotyczącej wpływu drenażu stabilizującego na poziom zwierciadła wód gruntowych na budynki przy ul. R. (...), projektowanego w ramach przedmiotowej inwestycji sporządzonej przez Biuro Studiów i Projektów Budownictwa Wodnego H. Sp. z o.o. w P. w marcu (...) r. z opinii z czerwca (...) r. dotyczącej warunków gruntowo wodnych (...) G. – P. Przedsiębiorstwo Geotechniczne i Geologiczne s.c. z siedzibą w P., z aneksu z września (...) r. do wyżej opisanej opinii jak również z "Oceny urządzeń zabezpieczających budynki na posesji przy ul. R. (...)przed zwiększona filtracją wód gruntowych w związku z budową zespołu budynków przy ul. R (...)" z lipca (...) r. sporządzonej przez W. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej ppsa) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m. in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 ppsa – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Stosownie do powyższych uregulowań normatywnych zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 uzasadnia wstrzymanie zaskarżonego aktu, jednakże to wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., I FSK 983/08). Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są z kolei pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt IISA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący kwestionujący decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Ponadto Sąd rozstrzygając przedmiotowy wniosek dotyczący wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, winien ocenić go zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora jak i pozostałe strony tego postępowania. Rozpoznając zatem wniosek skarżącego w zakresie tak rozumianych przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa uznać należy, że jest on zasadny. Przede wszystkim zważyć należy, że w przedmiotowym wniosku obszernie wskazano powołując się na konkretne dokumenty (zostały wskazane wyżej), iż pobudowanie głębokich ścian szczelinowych, w związku z planowaną inwestycją, spowoduje przecięcie wód gruntowych i spowoduje przepływanie tych wód na nieruchomość skarżącego i dalsze ich spiętrzanie. W takiej sytuacji wykonanie nieprawidłowego drenażu na odcinku od studni M5 do studni M7 według projektu załączonego do wniosku o pozwolenie na budowę jak i do wniosku o zgłoszenie robót budowlanych (w dwóch różnych wersjach) spowoduje zakłócenia w funkcjonowaniu całego drenażu. Sytuacja taka doprowadzić może do zalania wodą dwóch budynków na nieruchomości, której współwłaścicielem jest skarżący, a to z kolei może doprowadzić do ich zniszczenia. Skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił, że przeprowadzenia nieprawidłowego drenażu związanego z planowaną inwestycją może podnieść zwierciadło wody gruntowej, które z kolei może spowodować stałe zawilgocenie części podziemnej przedmiotowych budynków oraz poziomu parteru w tych budynkach. Efektem tego będzie niemożność użytkowania części podziemnych i poziomu parteru tych budynków. Zalanie wodą przedmiotowych budynków spowodować może ich zniszczenie, co w konsekwencji doprowadzić może do zagrożenia ich bezpieczeństwa, a nawet do katastrofy budowlanej. Przystąpienie więc inwestora do prac budowlanych doprowadzić może do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci zalania wodą przedmiotowych budynków, a to z kolei może nieść za sobą zagrożenie powstania znacznej szkody majątkowej po stronie skarżącego, a nawet zagrożenie zdrowia, czy życia użytkowników tych budynków w przypadku naruszenia ich bezpieczeństwa. Aby temu zapobiec, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy uznać za uzasadnione. Końcowo zaznaczyć należy, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia jest zamknięty, co oznacza, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zaś kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody W. z dnia (...)r., a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. Wobec powyższego, stosownie do art. 61 § 3 i § 5 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.