IV SA/Po 953/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 02 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2021 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpoznaniu odwołania R. S. (dalej: skarżący) od decyzji Burmistrza Ś. (dalej: Burmistrz) z [...] lipca 2021 r. ([...]) odmawiającej skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący [...] maja 2021 r. wniósł do Burmistrza o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazując, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu położonego w Ś.. Organ ustalił, że skarżący nie znajduje się na liście osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wobec powyższego, decyzją z [...] lipca 2021 r. ([...]) Burmistrz odmówił skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu przywołał art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 11, zwanej dalej w skrócie "u.d.m."). Odwołując się do orzecznictwa zaznaczył, że osobie ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy musi już przysługiwać prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, do którego nie ma tytułu prawnego. Samo złożenie wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego nie jest wystarczające do uznania, że wystąpiła przesłanka z ww. przepisu. Wskutek rozpoznania odwołania skarżącego od powyższej decyzji SKO decyzją z [...] października 2021 r., wskazaną we wstępie, utrzymało powyższą decyzję Burmistrza w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy, odwołując się do orzecznictwa, wskazał znaczenie "oczekiwania" na uzyskanie lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę i stwierdzając, że organ I instancji zasadnie odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organom błędne ustalenia faktyczne poprzez pomijanie pisma z [...] lutego 2020 r., na którego podstawie skarżący miał przyznany lokal zamienny tymczasowy, zatem w jego ocenie spełnia on przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. Do skargi załączył ww. pismo i wniósł o przeprowadzenie dowodu z jego treści. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z [...] kwietnia 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z [...] kwietnia 2022 r. W piśmie z [...] kwietnia 2022 r. skarżący zasadniczo powielił tezy skargi, zarzucając Burmistrzowi kłamstwo. Do pisma załączył liczne załączniki, stanowiące w dużej mierze kopię akt sprawy. Działanie powielił wraz z kolejnym pismem z tego dnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Przystępując do rozpoznania skargi w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonawszy tak rozumianej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2021 r. ([...]) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Ś. z [...] lipca 2021 r. ([...]) odmawiającej skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego – Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły, zasadnie, przepisy ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 11, zwanej dalej w skrócie "u.d.m."). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom albo podnajemcom lokali mieszkalnych, zamieszkującym w tych lokalach; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu. Sporne między stronami jest spełnianie przez skarżącego przesłanki określonej w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy. Jak wskazały organy – z ustaleń wynika, że skarżący nie znajduje się na liście osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Skarżący natomiast upatruje przesłanki "oczekiwania na przysługujący lokal zamienny albo najem socjalny lokalu" wobec treści pisma Burmistrza z [...] lutego 2020 r. Powtórzyć zatem należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w przywoływanym przez organy wyroku z 04 grudnia 2019 r., I OSK 3423/18, wskazał, że Użyty w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. zwrot "osobom oczekującym" wiąże się ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Oznacza to, że prawnie "oczekiwać" można tylko w ramach realizacji konkretnego uprawnienia, a sformułowanie "osobom oczekującym" trzeba rozumieć w ten sposób, że osobie ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy musi już przysługiwać prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, do którego nie ma tytułu prawnego. Wobec tego, samo złożenie wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego nie jest wystarczające do uznania, że wystąpiła przesłanka z art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m., a więc, że wnioskodawca jest osobą "oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny". Taka wykładnia omawianego przepisu wynika wprost z jego brzmienia, skoro ustawodawca użył słowa "przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny". Sam fakt złożenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego oznacza jedynie, że w przyszłości [organ] ustali, czy podmiot kwalifikuje się do zawarcia umowy najmu takiego lokalu. Natomiast złożenie takiego wniosku nie jest równoznaczne z oczekiwaniem na lokal socjalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. W niniejszej sprawie skarżący upatruje spełnienia przez siebie przesłanki "oczekiwania na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny" w piśmie Burmistrza z [...] lutego 2020 r. Należy zatem zauważyć, że jak wynika z treści tego pisma, organ wskazał skarżącemu tymczasowe pomieszczenie z zaznaczeniem, że celem zawarcia umowy należy zgłosić się w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma, a umowa najmu tymczasowego pomieszczenia zostanie zawarta na okres 6 miesięcy, który to czas należy wykorzystać na samodzielne poszukanie i wynajęcie lokalu poza zasobem gminy. Zarazem skarżący nie wskazał, by zawarł stosowną umowę, która nie doszła do skutku bez jego winy, zaś sam wniosek o dodatek mieszkaniowy został złożony [...] maja 2021 r., a zatem ok. 15 miesięcy od wyznaczonej skarżącemu daty do podpisania umowy na najem tymczasowego pomieszczenia. Ponadto, jak zaznaczył NSA w wyroku z 07 marca 2008 r., I OSK 395/07, w postępowaniu o dodatek mieszkaniowy istotne jest tylko, czy osoba ubiegająca się o ten dodatek nie posiadająca tytułu prawnego do lokalu została umieszczona w wykazie osób uprawnionych oczekujących, czy nie. Wystarczy wykazanie, iż dana osoba nie jest umieszczona w wykazie, a przyczyny takiego stanu rzeczy nie mają znaczenia. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.