IV SA/Po 955/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-03-29
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Anna Jarosz, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), który złożył sprawozdanie roczne z opóźnieniem, podlega karze pieniężnej, mimo że przepisy wykonawcze określające wzór sprawozdania weszły w życie po terminie jego złożenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak przepisów wykonawczych określających wzór sprawozdania nie zwalnia podmiotu prowadzącego PSZOK z obowiązku jego złożenia w ustawowym terminie. Podmiot ten miał możliwość złożenia sprawozdania w odpowiedniej formie, nawet przy braku urzędowego wzoru, odwołując się do analogii i podobieństwa danych sprawozdawczych. Opóźnienie w złożeniu sprawozdania, nawet jeśli wynikało z niedopatrzenia lub opóźnienia legislacyjnego, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej zgodnie z przepisami ustawy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. prowadząca Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) została ukarana karą pieniężną za nieterminowe złożenie rocznego sprawozdania za rok 2015. Sprawozdanie miało być złożone do 1 lutego 2016 r., jednak zostało złożone 6 kwietnia 2016 r. Skarżąca argumentowała, że nie miała możliwości złożenia sprawozdania w terminie z powodu braku rozporządzenia wykonawczego określającego jego wzór, a także że złożyła już podobne sprawozdania jako podmiot odbierający odpady komunalne. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
IV SA/Po 955/16
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy w Gołańczy decyzją z dnia 24.06.2016r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9xa pkt 3 oraz art. 9zb ust. 1aw związku z art. 9na ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250 ze zm., dalej u.c.p.g.) nałożył na [...] spółkę z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej skarżąca) karę pieniężną w wysokości 6.500 zł za nieterminowe złożenie rocznego sprawozdania za rok 2015 w związku z prowadzeniem Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w miejscowości Smogulec w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., a więc niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 9na u.c.p.g.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że skarżąca w związku z prowadzeniem Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w miejscowości Smogulec w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. zgodnie z umową nr [...] zawartą w dniu 05.01.2015 r. i Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia była zobowiązana na podstawie art. 9na ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. do przekazania rocznego sprawozdania do dnia 1 lutego 2016 r. Wskazano, że przewidziany w art. 9na ust. 2 u.c.p.g. ostateczny termin wykonania obowiązku został określony na dzień 31 stycznia, który w roku 2016 przypadał w niedzielę, a zatem w dzień ustawowo wolny od pracy. Z tych względów, za ostatni dzień terminu na wykonanie obowiązku wynikającego z art. 9na u.c.p.g. należało przyjąć dzień 1 lutego 2016 r.
Skarżąca przekazała przedmiotowe sprawozdanie roczne w dniu 6 kwietnia 2016 r. przekraczając w tym zakresie ustawowy termin o 65 dni. Zgodnie z art. 9xa pkt 3 u.c.p.g. przedsiębiorca podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wysłano skarżącej w dniu 28.04.2016 r., które odebrała w dniu 02.05.2016 r.
W dniu 16.05.2016 r. wpłynęło pismo skarżącej l.dz. 4315/16 z prośbą o niewyciąganie konsekwencji finansowych. Z treści przedłożonych wyjaśnień wynika, że przekazanie sprawozdania po terminie nie wynikało ze złej woli, ale z niedopatrzenia i tego, iż wymóg składania sprawozdania przez podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych obowiązuje dopiero od 2015 r.
Jak wynika z art. 9xa pkt 3 u.c.p.g. kara nakładana jest za przekroczenie terminu. Opóźnienie to polega na niewykonaniu we właściwym czasie zobowiązania i zachodzi zawsze, gdy strona z dowolnych powodów nie spełnia określonego przepisami prawa obowiązku w ustawowym terminie.
Na podstawie art. 9zb ust. 1a u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9xa, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce położenia punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Biorąc powyższe pod uwagę Burmistrz Miasta i Gminy Gołańcz jest właściwy do wydania decyzji o naliczeniu kary pieniężnej.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła [...] spółka z o.o. z siedzibą w Poznaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucono :
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9xa pkt 3 w związku z art. 9na ust. 1 i 2 u.c.p.g. poprzez błędną interpretację tych przepisów i przyjęcie, iż skarżąca, jako podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, nie złożyła w terminie wymaganego rocznego sprawozdania, o którym mowa w art. 9na ust. 1 u.c.p.g., mimo faktu, iż skarżąca z uwagi na brak rozporządzenia wykonawczego ministra właściwego do spraw środowiska określającego wzór przedmiotowego sprawozdania, zawarła informacje mające znaleźć się w tym sprawozdaniu, a określone w art. 9na ust. 3 u.c.p.g. w:
- sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli
nieruchomości za I półrocze roku 2015, adresowanym do Urzędu Miasta
i Gminy Gołańcz,
- sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli
nieruchomości za II półrocze roku 2015, adresowanym do Urzędu Miasta
i Gminy Gołańcz,
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania przez organ I Instancji w sposób budzący brak zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a polegające na wyciąganiu negatywnych konsekwencji w stosunku do skarżącej za niezłożenie rocznego sprawozdania za rok 2015, o którym mowa w art. 9na ust. 1 u.c.p.g. w terminie i to wobec braku rozporządzenia wykonawczego ministra właściwego do spraw środowiska określającego wzór przedmiotowego sprawozdania.
W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja nie zasługuje na akceptację, gdyż skarżąca jako podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, ostatecznie skutecznie złożyła sprawozdanie roczne, o którym mowa w art. 9na ust. 1 u.c.p.g. w dniu 06 kwietnia 2016 r. jakkolwiek dane te, wobec braku rozporządzenia wykonawczego ministra właściwego do spraw środowiska określającego wzór przedmiotowego sprawozdania, pierwotnie zawarła w sprawozdaniach podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za I i II półrocze roku 2015, adresowanych do Urzędu Miasta i Gminy Gołańcz.
Zgodnie z delegacją ustawową przewidziana w art. 9t u.c.p.g. Minister właściwy do spraw środowiska miał określić, w drodze rozporządzenia, wzory sprawozdań, w tym m.in. sprawozdania o którym mowa w art. 9na ust. 1 u.c.p.g.
Takie rozporządzenie zostało wydane dopiero w dniu 17 czerwca 2016 r. (rozporządzenie Ministra środowiska z dnia 17 czerwca 2016 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych i zebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi). Tym samym, z uwagi na fakt, iż w ostatnim dniu wykonania obowiązku nie został sporządzony wzór rocznego sprawozdania sporządzanego przez podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, skarżąca nie miała realnej możliwości skutecznego złożenia takiego sprawozdania na określonym wzorze.
Wszelkie informacje wskazane w art. 9na ust. 3 u.c.p.g. skarżąca zawarła w w/w sprawozdaniach podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za I i II półrocze roku 2015, adresowanych do Urzędu Miasta i Gminy Gołańcz.
Skarżąca ostatecznie przekazała niezbędne informacje stosownemu podmiotowi, albowiem podmiotem, któremu przekazuje się roczne sprawozdanie podmiotu prowadzącego punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz wskazane wyżej półroczne sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest ten sam podmiot, tj. Burmistrz Miasta i Gminy Gołańcz. Zdaniem skarżącej spełniła więc nałożony na nią obowiązek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją z dnia 18.08.2016r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu wskazano, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji z dnia 24 czerwca 2016 r. jest ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W art. 3 ust. 1 stanowi ona, iż utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania (art. 3 ust. 2). Szczegółowy katalog zadań gminy określony został w pkt 1 -16 tego ustępu, w tym m.in. ustanawianie selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz tworzenie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (pkt 5 i 6).
Warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych określone zostały w Rozdziale 4a powołanej ustawy. W art. 9ea wskazano na przykład obowiązki podmiotu prowadzącego punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Natomiast w Rozdziale 4b ustawy uregulowano kwestie sprawozdawczości i analiz. Zgodnie z art. 9na ust. 1 u.c.p.g. podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z wyłączeniem gminy, jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań. Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy (ust. 2) Zgodnie z art. 9na ust. 3 pkt 1-4 sprawozdanie zawiera informacje o:
- masie poszczególnych rodzajów zebranych odpadów komunalnych, w tym
o odpadach ulegających biodegradacji, oraz sposobie ich zagospodarowania, wraz ze
wskazaniem instalacji, do których zostały przekazane zebrane odpady komunalne;
- pozostałości z sortowania przeznaczonych do składowania powstałych z zebranych przez podmiot odpadów komunalnych;
- odpadach papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przygotowanych do ponownego użycia i do recyklingu, powstałych z zebranych przez podmiot odpadów komunalnych;
- odpadach budowlanych i rozbiórkowych będących odpadami komunalnymi
przygotowanych do ponownego użycia, poddanych recyklingowi i innym procesom
odzysku powstałych z zebranych przez podmiot odpadów komunalnych.
W art. 9t u.c.p.g. zawarta została delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw środowiska do określenia, w drodze rozporządzenia, wzorów sprawozdań, w tym sprawozdań rocznych o których mowa w art. 9na u.c.p.g. składanych przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Stosowne rozporządzenie, w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych i zebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi, przyjęte zostało przez Ministra Środowiska w dniu 17 czerwca 2016 r., opublikowane w Dz. U. poz. 934 i weszło w życie z dniem 30 czerwca 2016 r.
Kwestie odpowiedzialności za nieprawidłowości przy składaniu sprawozdań przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych zawarte są w art. 9xa u.c.p.g.. W pkt 3 tego artykułu wskazano, iż podmiot, który przekazuje sprawozdanie o którym mowa w art. 9na po terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni.
Karę pieniężną natomiast nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce położenia punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 9zb ust. 1a)
Obowiązek wynikający z art. 9na u.c.p.g. wprowadzony został w życie z dniem 01 lutego 2015 r., tj. z chwilą wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87). W art. 1 pkt 30 nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dodano art. 9na odnoszący się do obowiązku sprawozdawczego podmiotów prowadzących PSZOK, a także nową treść art. 9t (w art. 1 pkt 36 nowelizacji), art. 9xa (w art. 1 pkt 39) oraz dodano art. 9zb ust. 1a (w art. 1 pkt 43). W art. 8 ustawy z kolei zawarto ponadto informację, iż podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych istniejący w dniu wejścia w życie ustawy składa po raz pierwszy sprawozdanie, o którym mowa w art. 9na u.c.p.g. za 2015 r.
Nie ma wątpliwości, iż skarżąca jest podmiotem prowadzącym na terenie Gminy Gołańcz Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w miejscowości Smogulec. Podmiot ten, będący wyspecjalizowaną jednostką w zakresie procedur gospodarowania odpadami komunalnymi, winien przestrzegać i śledzić zmiany m.in. tych przepisów prawa, które regulują sferę działalności, którą wykonuje.
Skoro ustawodawca nałożył na taki podmiot określony obowiązek sprawozdawczy oraz przewidział sankcję za jego niewypełnienie, przedsiębiorca musi się temu podporządkować. Niezłożenie zatem przez skarżącą spółkę prowadzącą punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, do dnia 31 stycznia 2016 r. sprawozdania za rok 2015 o masie zebranych odpadów komunalnych, bezwzględnie musiało skutkować nałożeniem przez organ kary pieniężnej odpowiadającej stawce 100 zł za każdy dzień opóźnienia. W analizowanej sprawie, w związku z 65 - dniowym opóźnieniem w złożeniu sprawozdania, kara ta wyniosła 6.500 zł, a do jej uiszczenia zobligowany został podmiot prowadzący PSZOK.
Skarżąca zakwestionowała nałożoną karę pieniężną z uwagi na brak odpowiednich przepisów wykonawczych pozwalających prawidłowo wypełnić obowiązek sprawozdawczy. Uważa ona, że swój obowiązek sprawozdawczy wykonała, bo jako podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, złożyła wcześniej (w dniach 30.07.2015 r. i 01.02.2016 r.) sprawozdania za I i II półrocza 2015 r., a sprawozdania te zawierały te same dane, które zawarte winny być w sprawozdaniu rocznym składanym przed podmiot prowadzący PSZOK. Dodatkowym argumentem było to, iż sprawozdania obu podmiotów zawsze trafiają do tego samego organu, czyli Burmistrza Miasta i Gminy Gołańcz.
Kolegium nie podzieliło powyższych argumentów. Pomimo, iż w rozpatrywanym przypadku istnieje tożsamość podmiotowa pomiędzy przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a podmiotem prowadzącym punkt selektywnego zbierania odpadów (w obu przypadkach jest nią skarżącą spółka, a zakres danych sprawozdawczych składanych przez podmiot odbierający odpady komunalne oraz podmiot prowadzący PSZOK jest bardzo podobny, choć w sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady, z uwagi na posłużenie się "starym" ale obowiązującym - na mocy przepisu przejściowego zawartego w art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw - wzorem sprawozdania, dane w nim zawarte są mniej rozbudowane, bo posiadają tylko 5 kategorii głównych i 2 podkategorie informacji, gdy w sprawozdaniu podmiotu prowadzącego PSZOK, którego wzór wszedł w życie w dniu 30.06.2016 r. na mocy rozporządzenia z dnia 17.06.2016 r., są 3 kategorie oraz 8 podkategorii tematycznych) to jednak obowiązek nałożony bezwzględnym nakazem art. 9na ust. 1 u.c.p.g. w związku z art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie tej ustawy powoduje, że odrębne sprawozdanie podmiotu prowadzącego PSZOK jest wymagane. W tej sprawie nie istnieje bowiem żaden przepis intertemporalny, na mocy którego podmiot prowadzący PSZOK miałby prawo składać stosowne sprawozdanie dopiero po wejściu w życie przepisów normujących wzór takiego sprawozdania.
W badanej sprawie co prawda zaistniała sytuacja opóźnienia legislacyjnego i nie ukazania się w terminie aktu wykonawczego (obowiązek sprawozdawczy powstał z dniem 01.02.2015 r., a przepisy określające wzory sprawozdań weszły w życie w dniu 30.06.2016 r.), które spowodowało utrudnienie w realizacji obowiązku ustawowego, ale też nie nastąpiła bezwzględna niemożliwość złożenia takiego sprawozdania. W sytuacji takiej luki prawnej (gdy ustawa zawiera określony obowiązek do spełnienia oraz jednocześnie upoważnienie do wydania aktu niższego rzędu, który nie zostaje wydany na czas) podmiot zobowiązany winien odwołać się do dostępnej mu analogii i podobieństwa w zakresie danych sprawozdawczych oraz formy ich przedstawienia i na tej podstawie zrealizować obowiązek ustawodawczy. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym (wyrok NSA w Warszawie, z dnia 09 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 706/06, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) brak przepisów wykonawczych do ustawy nie zwalnia od wykonania obowiązku nałożonego przepisem ustawy. Obowiązek taki nie ma charakteru fakultatywnego.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca swój obowiązek sprawozdawczy zrealizowała, ale uczyniła to po terminie, w dniu 06 kwietnia 2016 r. Spółka złożyła sprawozdanie mimo braku obowiązujących wzorów sprawozdań, posługując się podobnymi danymi, które przekazywane były w sprawozdaniu półrocznym podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, przy wykorzystaniu tabelarycznej formy prezentacji danych z podziałem na kategorie i rodzaje odpadów. Organ I instancji uznał te dane za odpowiednie, zarówno w zakresie treści jak i formy, ale zakwestionował termin ich złożenia, który zgodnie z treścią art. 9na ust. 2 u.c.p.g. winien być zrealizowany do 31 stycznia 2016 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile podzieliło stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy Gołańcz, iż kara za opóźnienie winna być nałożona. Skoro skarżąca miała możliwość złożenia sprawozdania za 2015 r. - mimo braku przepisów wykonawczych - w dniu 06 kwietnia 2016 r., to i miała też możliwość złożyć je do końca stycznia 2016 r.
Kolegium wskazało, iż obciążenie Spółki karą pieniężną było słuszne również z tego powodu, że brak realizacji obowiązku przez podmiot prowadzący PSZOK naraża Gminę na niedopełnienie przez nią obowiązku sprawozdawczego o którym mowa w art. 9q oraz sankcję kary pieniężnej, zgodnie z art. 9z ust. 1 u.c.p.g.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie wniosła [...] spółka z o.o. z siedzibą w Poznaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca dokładnie powtórzyła zawarte w odwołaniu zarzuty zarówno w zakresie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile pominęło fakt, iż skarżąca w rzeczywistości postąpiła zgodnie ze wskazanym przez Kolegium w jego decyzji postępowaniem, albowiem w związku z brakiem stosownego wzoru dostosowała sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za I i II półrocze roku 2015 w taki sposób, aby jednocześnie jak najpełniej zrealizować nałożony na nią obowiązek sprawozdawczy, o którym mowa w art. 9na ust. 1 u.c.p.g. Biorąc pod uwagę powyższe oraz późniejsze dodatkowe złożenie sprawozdania w odrębnej formie skarżąca dochowała wszelkiej wymaganej od niej staranności. Zatem uzasadnione jest jej stanowisko, iż nie ponosi ona winy w przedmiotowej sprawie, stąd nałożenie na nią kary pieniężnej jawi się jako niezasadne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 18.08.2016r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w Gołańczy z dnia 24.06.2016r. nr [...] nakładającą na [...] spółkę z o.o. z siedzibą w Poznaniu karę pieniężną w wysokości 6.500 zł za nieterminowe złożenie rocznego sprawozdania za rok 2015 w związku z prowadzeniem Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w miejscowości Smogulec w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.
Materialnoprawną podstawą kontrolowanych decyzji są przepisy ustawy art. 9xa pkt 3 oraz art. 9zb ust. 1aw związku z art. 9na ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250, dalej u.c.p.g.)
W myśl art. 9na ust.1 u.c.p.g. podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z wyłączeniem gminy, jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań. Przy czym w myśl ust.2 sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy.
Zgodnie zaś z art. 9xa pkt 3 u.c.p.g. podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9na - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni.
Według art.9 zb ust.1a u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9xa, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce położenia punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Stan faktyczny w kontrolowanej sprawie był bezsporny. W szczególności niesporne było istnienie przedmiotowego obowiązku sprawozdawczego ciążącego na skarżącej, którego termin upływał z dniem 01.02.2016r., fakt złożenia przez skarżącą przedmiotowego sprawozdania dopiero w dniu 06.04.2016 r., a także fakt, iż z przyczyn leżących po stronie prawodawcy z opóźnieniem weszło w życie rozporządzenie w sprawie wzorów sprawozdań objętych kontrolowaną sprawą, które zaczęło obowiązywać dopiero z dniem 30.06.2016r.
Istota sporu sprowadza się do tego, czy wobec braku rozporządzenia wykonawczego skarżąca była zwolniona z przedmiotowego obowiązku sprawozdawczego, a także czy z tego obowiązku zwolniła się składając - jako podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości - wcześniej (w dniach 30.07.2015 r. i 01.02.2016 r.) sprawozdania za I i II półrocza 2015 r. zawierające podobne dane do tych, które zawarte winny być w sprawozdaniu rocznym składanym przed podmiot prowadzący PSZOK i to do tego samego organu, czyli Burmistrza Miasta i Gminy Gołańcz.
Sąd orzekający w pełni aprobuje argumentację organu odwoławczego i jego tok rozumowania.
Jak już wspomniano w niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca jest podmiotem prowadzącym PSZOK. Bezsporne jest również to, że skarżąca złożyła sprawozdanie podmiotu prowadzącego PSZOK za rok 2015 w dniu 6 kwietnia 2016 r. Jak już wspomniano zgodnie z art. 9na. ust. 1 u.c.p.g. podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z wyłączeniem gminy, jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań, które wg ust.2 powinny być przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy. W 2016 r. 31 stycznia wypadł w niedzielę, więc termin do złożenia sprawozdania mijał – jak trafnie wskazały organy - z dniem 1 lutego. Skarżąca złożyła wymagane sprawozdanie dopiero w dniu 06 kwietnia 2016 r., czyli 65 dni po upływie wskazanego terminu. Zgodnie z art. 9xa pkt 3 u.c.p.g. podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9na - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni.
W świetle przytoczonych przepisów i niespornego stanu faktycznego sprawy organ słusznie wymierzył karę w wysokości 6.500 zł za 65 dni opóźnienia w złożeniu sprawozdania.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej należy wskazać, że są one bezzasadne. Skarżąca podniosła, że przekazała informacje tożsame ze wskazanymi w art. 9 na ust. 3 u.c.p.g. w sprawozdaniach podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za I i II półrocze 2015 r. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że ustawodawca rozróżnił w ustawie sprawozdania podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli od sprawozdań podmiotów prowadzących PSZOK. Regulują to odpowiednio art. 9n i art. 9na u.c.p.g. Trzeba również zauważyć, że ustawodawca rozróżnił co szczegółowo zawierają poszczególne sprawozdania, a wskazany w ustawie zakres informacji zawartych w sprawozdaniach podmiotów odbierających odpady komunalne (art. 9n ust. 3 u.c.p.g.) i w sprawozdaniach podmiotów prowadzących PSZOK (art. 9na ust. 3 u.c.p.g.) nie jest tożsamy. W tej konkretnej sprawie skarżąca jest zarówno podmiotem odbierającym odpady komunalne, jak i prowadzącym PSZOK. Ustawodawca jednak nie przewidział sytuacji, w której podmiot realizujący oba zadania byłby zwolniony z konieczności składania drugiego sprawozdania z uwagi na tożsamość danych określonych w pierwszym. Brak jest w ustawie zapisu pozwalającego na uprawnione wywiedzenie takiego wniosku. Przeciwnie, sprawozdania w obu tych sytuacjach zostały wyraźnie rozróżnione przez ustawodawcę w art. 9n i art. 9na u.c.p.g. Tym samym złożenie przez skarżącą jako podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (w dniach 30.07.2015 r. i 01.02.2016 r.) sprawozdania za I i II półrocza 2015 r., nie zwalniało jej z obowiązku złożenia sprawozdania jako podmiotu prowadzącego PSZOK.
W odniesieniu do drugiego zarzutu należy wskazać, że brak przepisów wykonawczych do ustawy nie zwalnia od wykonania obowiązku nałożonego przepisem ustawy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 09.05.2007r., sygn. II OSK 706/06), publ. CBOSA). Niewątpliwie minister właściwy do spraw środowiska rozporządzenie wykonawcze określające wzory sprawozdań o których mowa m.in. w art.9 na u.c.p.g. wydał ze znacznym opóźnieniem. Oczywiści była to sytuacja nie zasługująca na aprobatę i świadcząca o uchybieniu ze strony organów państwa, a jednocześnie utrudniająca skarżącej realizację przedmiotowego obowiązku. Jednakże uchybienie to w ocenie Sądu orzekającego nie uniemożliwiało realizację skarżącej tego obowiązku.
Ustawodawca bowiem w art. 9na ust. 3 u.c.p.g. określił precyzyjnie jakie informacje muszą znaleźć się w sprawozdaniu i sporządzenie takiego sprawozdania nie powinno być problemem dla podmiotu specjalizującego się w zbieraniu odpadów komunalnych. Wobec braku urzędowego wzoru przedmiotowego sprawozdania z uwagi na zaniedbanie prawodawcy podanie wymaganych danych przez skarżącą w jakiejkolwiek przyjętej przez nią formie (pod warunkiem, że jasnej i zrozumiałej) wymagało akceptacji przez organy administracji.
Należy również zaznaczyć, że skarżąca ostatecznie z opóźnieniem wykonała obowiązek i złożyła sprawozdanie mimo braku przepisów wykonawczych określających jego wzór. Sprawozdanie to zostało zaakceptowane przez organ I instancji, który uznał te dane za odpowiednie, zarówno w zakresie treści jak i formy. Jednak z uwagi na złożenie go po terminie wskazanym przez ustawę organ zmuszony był do nałożenia odpowiedniej kary pieniężnej.
W ocenie Sądu orzekającego złożenie przez skarżącą przedmiotowego sprawozdania (i to pomimo braku urzędowego wzoru) w dniu 6 kwietnia 2016 r. oznacza, że przy dochowaniu należytej staranności skarżąca mogła je złożyć w takiej samej formie do dnia 01 lutego 2016r. Nie ma żadnych przesłanek, by przyjąć, że gdyby skarżąca złożyła przedmiotowe sprawozdanie w ustawowym terminie w takiej samej formie w jakiej uczyniła to w dniu 06.04.2016r., to zostałoby ono zakwestionowane przez uprawniony organ.
Wobec powyższego skargę na podstawie art.151 należało oddalić jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło